| YouTube Channel

एकहंस (ekahaMsa)

 
Monier Williams Cologne
English
एक—हंस॑
m.
‘the only destroyer of ignorance’ [Śaṃkara on
ŚvetUp.
vi, 15
cf.
हंस], the Supreme Soul,
ŚBr.
xiv
एक—हंस॑ (अम्),
n.
‘inhabited by a solitary or unique swan’,
N.
of a Tīrtha,
MBh.
iii.
Mahabharata
English
Ekahaṃsa, a tīrtha, § 362 (Tīrthayātrāp.): III, 83, 5090.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकहंस म० एकः श्रेष्ठो हंसोऽत्र सरोभेदरूपे तीर्थभेदे“एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् कृतशौचंसमासाद्य तीर्थसेवी नराधिप! पुण्डरीकमवाप्नोति कृत-शौचो भयेच्च सः” भा० व० ८३ अ० “हन्ति गच्छतिजाग्रदाद्यवस्था इहलोकपरलोकौ वा हंसः कर्म० जीवे ।“शुक्रमादाय पुनरैति स्थानं हिरण्मयः पौरुष एकहंसः”“स ईयते अमृतो यत्र कामं हिरण्मयः पौरुष एकहंसः” शत० ब्रा० १४, ७, १, १२, १३ “शुक्रं शुद्धं-ज्योतिष्मदिन्द्रयादिमात्रारूपं गृहीत्वा पुनः स्वप्तहे-तुकर्मोपरमानन्तरं जाग्रद्भोगहेतुकर्मणा जागरितं स्था-नमागच्छति हिरण्म यश्चैतन्यज्योतिःस्वभावः पौरुषःपुरुषएव स्वार्थे अण् एकहंसः एकश्चासौ हसश्चेत्येकहंसःएक एव जाग्रत्स्वप्नाविहलोकपरलोकौ हन्ति गच्छतिहिनस्तीति वा एकहंसः” भा० जीवस्योपाविकृतजाग्र-दाद्यवस्थाभिर्न किञ्चिद्विकृतत्वमिति द्योतनार्थमेकत्व-विशेषणम्