| YouTube Channel

एकराज् (ekarAj)

 
Capeller Eng
English
एकरा॑ज्
m.
 single king, monarch
f.
 एकराज्ञी॑ single
queen.
Spoken Sanskrit
English
एकराज् ekarAj
m.
 monarch
एकराज ekarAja
m.
 monarch
भूपति bhUpati
m.
 monarch
ऐकशज्य aikazajya
n.
 monarchy
एकप्रभुत्व ekaprabhutva
n.
 monarchy
एकाधिपति ekAdhipati
m.
 sole monarch
महाभोज mahAbhoja
m.
 great monarch
एकैश्वर्य ekaizvarya
n.
 sole monarchy
ऐकराज्य aikarAjya
n.
 sole monarchy
परमरज paramaraja
m.
 supreme monarch
परिमैकराज parimaikarAja
m.
 absolute monarch
मुख्यनृप mukhyanRpa
m.
 reigning monarch
सार्वभौम sArvabhauma
m.
 universal monarch
सर्वस्वामिन् sarvasvAmin
m.
 universal monarch
सर्वेश sarveza
m.
 universal monarch
सर्वेश्वर sarvezvara
m.
 universal monarch
ऐकपत्य aikapatya
n.
 absolute monarchy
हंस haMsa
m.
 unambitious monarch
जगदेकनाथ jagadekanAtha
m.
 sole monarch of the world
राजकुञ्जर rAjakuJjara
m.
 great or powerful monarch
राजन्वत् rAjanvat
adj.
 governed by a just monarch
राज्यच्युत rAjyacyuta
m.
 dethroned or deposed monarch
प्रलीनभूपाल pralInabhUpAla
adj.
 whose monarchs have been destroyed
महाचक्रवर्तिन् mahAcakravartin
m.
 great emperor or universal monarch
विमान vimAna
m.
 palace of an emperor or supreme monarch
चक्र cakra
n.
 wheel of a monarch's chariot rolling over his dominions
कुमार kumAra
m.
 heir-apparent associated in the kingdom with the reigning monarch
Monier Williams Cologne
English
एक—राज्
mfn.
 shining alone, alone visible,
BhP.
 iii, 5, 24
एक—राज्
m.
 (ट्) the only king or ruler, monarch,
RV.
 viii, 37, 3
AV.
 iii, 4, 1
AitBr.
&c.
the king alone,
KātyŚr.
 xxii, 11, 33.
Apte Hindi
Hindi
एकराज्
पुं*
 एक-राज् -
निरंकुश या स्वेच्छाचारी राजा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकराज्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾರ್ವಭೌಮ /ಚಕ್ರವರ್ತಿ
निष्पत्तिः - > राजृ (दीप्तौ) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > एको राजते
प्रयोगाः - > "हिरण्यकशिपू राजन् अजेयमजरामरम् । आत्मानमप्रतिद्वन्द्वमेकराजं व्यधित्सत ॥"
उल्लेखाः - > भाग० ७-३-१
एकराज्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
निष्पत्तिः - > राजृ (दीप्तौ) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > एक एव राजते
प्रयोगाः - > "यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् । यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥" "तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिद्ं विभाति"
उल्लेखाः - > गीता० १५-१२, श्रुतिः
एकराज्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಿಸುವ /ತಾನಾಗಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ
प्रयोगाः - > "स वा एष तदा द्रष्टा नापस्यद् दृश्यमेकराट्"
उल्लेखाः - > भाग० ३-४-२४
L R Vaidya
English
eka-rAj {% m. %} an absolute king.
Vedic Reference
English
Eka-rāj, ‘sole ruler, ’ ‘monarch, ’ seems to mean no more
than ‘king.’ In the Rigveda^1 the term is used metaphorically
only. But it is found with the literal sense in the Aitareya
Brāhmaṇa, ^2 as well as in the Atharvaveda.^3
1) viii. 37. 3.
2) viii. 15.
3) iii. 4, 1.
Cf. Weber, Rājasūya, 141
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकराज्
पु०
 एको राजते क्विप् । १ सार्वभौमे “हिरण्यकशि-पूराजन्नजेयमजरामरम् । आत्मानमप्रतिद्वन्द्वमेकराजंव्यधित्सत” भाग० ७, ३, १, “तस्मिन् महेन्द्रभवने महा-बलो महासुरोनिर्ज्जितलोकएकराट्” भाग० ७४, ११, “यावदीशो महानुर्व्यामाभिमन्यव एकराट्”भाग० १, १८, ६, “एकएव राजते राज--क्विप् । २ पर-मेश्वरे तस्यैव भासा सर्वस्य भासनात् तस्य तथात्वम् ।तथा हि “तमेव भ्रान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदंविभाति” श्रुत्या “यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखि-लम् । यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजा विद्धि मामकम्”गीतोक्तेः “अस्ति भाति प्रियं रूपं नाम चेत्यंशपञ्चकम् ।आद्यं त्रिकं ब्रह्मरूपं मायारूपं ततो द्वयम्” इत्युक्तेश्चतस्य सर्वेषां भानप्रयोजकत्वात् “एष स्वयंज्योतिरितिश्रुतेस्तस्य स्वयंप्रकाशमानत्वात् स्वप्रकाशे अन्यानपे-क्षणाच्च तथात्वम् ।“स वा एष द्रष्टा नापश्यद्दृश्यमेकराट्” भाग० ३, ५, २०,
Capeller
German
एकरा॑ज् u. एकराज (m). Alleinherrscher.
Grassman
German
eka-rā́j, a., m., allein herrschend, einziger König [rā́j].
-ā́ṭ {657, 3} von Indra.