| YouTube Channel

एकपुरुष (ekapuruSa)

 
Capeller Eng
English
एकपुरुष
m.
 only one man or the one (supreme) spirit.
Monier Williams Cologne
English
एक—पुरुष
m.
 the one supreme Spirit,
Prab.
 : one man only
a unique or excellent man,
L.
एक—पुरुष
mfn.
 having or consisting of only one man,
BhP.
 vi, 5, 7.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकपुरुष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠಪುರುಷ /ಪುರುಷೋತ್ತಮ /ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > एकः श्रेष्ठः पुरुषः
प्रयोगाः - > "यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥"
उल्लेखाः - > गीता० १५-१८
एकपुरुष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಖ್ಯಪುರುಷ /ಪ್ರಧಾನನಾದವನು
एकपुरुष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकपुरुष
पु०
 एकः श्रेष्ठः पुरुषः । १ पुरुषोत्तमे परमेश्वरे तस्यश्रेष्ठत्वमुक्तं गीतायाम् “यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपिचोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्त-मः” तस्य च पुरुषत्वमन्तर्यामितया सर्व्वदेहे पुरि वा-सात् । “द्वा सुपर्ण्णा सयुजा सखाया समानवृक्षं वृक्षं-परिषष्वजाते । तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्ति अन्योअ-नश्नन्नभिचाकशीति” श्रुतौ वृक्षरूपदेहे वासोक्तेश्च पुरु-षत्वम् । २ प्रधानपुरुषे च । एकः पुरुषो यस्मिन् ।३ एकपुरुषान्धिते
त्रि०
 । “तथैकपुरुषं राष्ट्रं विलम्बादृष्ट-निर्गमम्” भाग० ६, ५, ७, “एकः पुरुषोभोक्ता यत्र । ४ ए-कपुरुषभोक्तृके भोगभेदे तत्रायं भेदः प्रपितामहादीनांत्रयाणां जीवित्वे एकपुरुष एव भोगः यथाह दा० त०व्यासः “पिता पितामहो यस्य जीवेच्च प्रपितामहः ।त्रयाणां जीवतां भोगोविज्ञेयोह्येकपुरुषः” । “युगसद्भोगेषष्टिवर्षेऽपि न त्रेपुरुषिकः प्रपितामहस्य तत्र स्वातन्त्र्यात्तस्यैव भोगस्तेन तत्रैकपुरुषो भोगः” दाय० त० रघु०
Capeller
German
एकपुरुष
m.
 der Eingeist, Urgeist.