| YouTube Channel

ऋजीष (RjISa)

 
शब्दसागरः
English
ऋजीष
n.
(-षं)
1. A frying pan.
2. A hell.
E.
ऋज् to fry, ईषन् Unādi
affix: see ऋचीष.
Capeller Eng
English
ऋजीष॑
a.
=
seq.
,
m.
a
cert.
hell.
Yates
English
ऋजी_ष (षं) 1.
n.
A frying-pan
a hell.
Spoken Sanskrit
English
ऋजीष RjISa
m.
expeller
ऋजीष RjISa
n.
juice produced by the third pressure of the plant
ऋजीष RjISa
n.
frying-pan
ऋजीष RjISa
n.
particular hell
ऋजीष RjISa
n.
frying-pan
समभाष्ट्र samabhASTra
n.
frying pan
अम्बरीष ambarISa
m.
n.
frying pan
तप्तक taptaka
n.
frying-pan
पिष्टपचन piSTapacana
n.
frying pan
कटाह kaTAha
m.
frying-pan
समभ्राष्ट्र samabhrASTra
n.
frying pan
भ्रष्ट्र bhraSTra
n.
frying-pan
तापिका tApikA
f.
frying-pan
भर्जन bharjana
n.
frying-pan
कुसूल kusUla
m.
frying-pan
भ्राष्ट्र bhrASTra
n.
frying pan
ऋचीष RcISa
n.
frying-pan
भाष्ट्र bhASTra
n.
frying pan
खल्लिका khallikA
f.
frying-pan
भ्राष्ट्रक bhrASTraka
n.
frying-pan
भ्राष्ट्रमिन्ध bhrASTramindha
adj.
heating the frying-pan
भ्राष्ट्र bhrASTra
adj.
fried or cooked in a frying-pan
भ्राष्ट्रज bhrASTraja
adj.
produced or cooked in a frying-pan
Wilson
English
ऋजीष
n.
(-षं)
1 A frying pan.
2 A hell.
E.
ऋज to fry, ईषन् Uṇādi affix: see ऋचीष.
Apte
English
ऋजीष [ṛjīṣa],
a.
Ved.
Seizing, driving away, hastening towards (epithet of Indra).
Wet
शश्वत्तच्छ्रीकरार्जीष- द्रुममण्डलमण्डितम्
Bhāg.*
1.18.4. (Gīrvaṇa).
षम् A frying pan.
A particular hell.
Ms.*
4.9.
The residue of Soma.
Water (Sāy.)
Apte 1890
English
ऋजीष a. Ved. Seizing, driving away, hastening towards (epithet of Indra).
षं 1 A frying-pan.
2 A hell.
3 The residue of Soma.
4 Water (Sāy.).
Monier Williams Cologne
English
1. ऋजीष॑ अस्,
m.
(√ ऋज्), expeller (of enemies),
N.
of Indra [Sāy. ],
RV.
i, 32, 6.
2. ऋजीष अम्,
n.
(√ अर्ज्,
Uṇ.
iv, 28), the sediment or residue of Soma, the Soma plant after the juice has been pressed out,
AV.
ix, 6, 16
VS.
xix, 72
TS.
vi
ŚBr.
KātyŚr.
&c.
the juice produced by the third pressure of the plant,
Sāy.
a frying-pan,
Uṇ.
a particular hell,
Mn.
iv, 90.
Monier Williams 1872
English
ऋजीष ऋजीष, अस्, आ, अम् (fr. rt. 2. ऋञ्ज्?), Ved.
epithet of Indra, carrying or driving away, (or perhaps
= ऋजीषिन् below)
(अम्), n. the sediment or residue
of Soma
a frying-pan
N. of a hell
(Sāy.) water.
ऋजीष
add viscid, unctuous.
Macdonell
English
ऋजीष ṛj-īṣ-a,
a.
rushing on
n.
N. of a 🞄hell
-in,
a.
rushing on.
Benfey
English
ऋजीष ऋजीष (vb. ऋञ्ज्),
n.
The
name of a hell, Man. 4, 90.
Apte Hindi
Hindi
ऋजीष
पुं*
- -
घण्टी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ऋजीष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನರಕ
प्रयोगाः - > "लोहशङ्कुमृजीषं पन्थानं शाल्मलीं नदीम्"
उल्लेखाः - > मनु० ४-९०
ऋजीष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋಮಲತೆಯ ರಸ
ऋजीष
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸುವ ಪಾತ್ರೆ
निष्पत्तिः - > अर्ज (अर्जने) - "ईषन्" (उ० ३-२८)
विस्तारः - > "ऋषीचं पिष्टपचनम्" -वैज०
L R Vaidya
English
fjIza {% n. %} See ऋचीष.
Lanman
English
ṛjīṣá, a. on-rushing. [√1ṛj, 1197b.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khur ba 'ched pa
ऋजीष
khur ba 'chos pa
ऋजीष
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भ्राष्ट्रोऽम्बरीष ऋचीषमृजीषं पिष्टपाकभृत् १०२०
-wordlist-
भ्राष्ट्र (पुंक्ली), अम्बरीष (पुंक्ली), ऋचीष (क्ली), ऋजीष (क्ली), पिष्टपाकभृत् (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऋजीषं,
क्ली,
(अर्जते रसोऽस्मादिति ऋज् + “अर्जे-रृजश्च” इत्युणादिसूत्रेण ईषन् ।) पिष्टपचनम् ।पिष्टकभर्जनपात्रम् इति हेमचन्द्रामरौ
नरक-विशेषः अत्र पिष्टपचनप्रक्षेपः ।(यथा, मनुः ९० ।“लोहशङ्कुमृजीषञ्च पन्थानं शाल्मलीं नदीम्”
धनम् सोमलताया उद्धृतो रसः यथा, ऋग्वेदे३ ४३ “कुविद्राजानं मघवन्नृजीषिन्” ।“ऋजीषिन् सोमवन्” इति भाष्यम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऋजीष
न०
अर्ज्यते रसोऽस्मिन् अर्ज्ज आधारे कीषन्ऋजादेशः पिष्टपचनपात्रे नरकभेदे पिष्टपचनाकार-पात्रभेदेन पापिनां पचनहेतुत्वेन तस्य तथात्वम् नरक-गणनायाम मनुः “लोहशङ्कुमृजीषञ्च” नर-कशब्दे विवृतिः नीरसे सोमलताचूर्ण्णे “सोमो-राजामृतं सुत ऋजीषेणाजहान्मृत्युम्” यजु० १९, ७२“ऋजीषं नीरसं सोमलताचूर्ण्णम्” वेददी० गतसारेसोमे
पु०
“समुद्रे इति ऋजीषकुम्भं प्लावयति” कात्या०१०, ९, “गतसारः सोमः ऋजीषस्तेन पूर्णकुम्भम्”कर्कः यथा मादकद्रव्यस्याभिषवणेन सारांशे गृहीतेअवशिष्टः नीरसभागः (सिटि) अवतिष्ठते एवं मोमस्याभि-षवणे निःमारांश ऋजीष इत्युच्यते कर्मणि कीषन् ।५ अभिषुते सोमे “कुविद्राजानं मघवन्नृजीषिन्”!ऋ० ३, ४३, “ऋजीषिन्! सोमवन्!” भा० “अन्तरिक्षा-दृजीषी” ३, ४६, “ॠजीषी सोमवान्” भा० तैत्ति०अस्य निरुक्तिर्दर्शिता “तेनांशुमद्यद्यभिषुणोति तेनेर्जीषि”ततः जातार्थे तारका० इतच् ऋजीषित नीरसतया जातेत्रि० ऋजीषं द्रव्यं देयत्वेनास्त्यस्य इनि ऋजीषिन् गत-सारसोमद्रव्यसम्प्रदाने देवे “इन्द्र! सोमं सोमपते पिबेमंमाध्यन्दिनं सवनं चारु यत्ते प्रप्रुथ्या शिप्रे मघ-यन्नृजीषिन्! विमुच्या हरी इह मादयस्व” ऋ० ३, ३२१, ऋजीषशब्देन गतसारं सोमद्रव्यमुच्यते” भा०
Capeller
German
ऋजीष॑ u.
°षि॑न् vordringend, eilend.
Grassman
German
ṛjīṣá, a., gleich dem folg.
-ám (índram) {32, 6}.
Burnouf
French
ऋजीष ऋजीष
n.
poêle à frire
cf. ऋचीष।
Stchoupak
French
ऋजीष-
nt.
n.
d'un enfer
a. glissant.