| YouTube Channel

ऊर्णु (UrNu)

 
शब्दसागरः
English
ऊर्णु r. 2nd cl. (ञ) ऊर्णुञ् (ऊर्णौति ऊर्णोति or ऊर्णुते) To cover, hide, con-
ceal, &c. with प्र prefixed प्रोर्णौति.
Capeller Eng
English
ऊर्णु ऊर्णो॑ति & ऊर्णौति ऊर्णुते॑ cover, veil, hide,
M.
one's self. — अप uncover, unveil, open
M.
 also refl. अभि & प्र =
S.
 वि uncover, open.
Yates
English
ऊर्णु (ल ञ) ऊर्णौति णुते 2.
c. To cover,
to hide, to screen.
Wilson
English
ऊर्णु r. 2nd cl. (ञ) ऊर्णुज ऊर्णौति ऊर्णोति or ऊर्णुते) To
cover, hide, conceal, &c. with प्र prefixed प्रोर्णौति.
Apte
English
ऊर्णु [ūrṇu], 2
U.
 [ऊर्णो (र्णौ) ति, उर्णुते, और्णोत्-और्णुत, ऊर्णुनाव- नुवे, और्ण-र्णा-र्णु-वीत्, ऊर्ण-र्णु-विष्यति-ते, ऊर्ण-र्णु-वितुम्, ऊर्णित]
To cover, surround, hide
ऊर्णुनाव स शस्त्रौघैर्वानराणामनी- किनीम्
Bk.*
 14.13, 3.47
Śi.*
 2.14.
To cover oneself.
Caus.
 ऊर्णावयति. -Desid. ऊर्णुनूषति, ऊर्णुन-नु-विषति.
Apte 1890
English
ऊर्णु {c2c} U. [ऊर्णो(र्णौ)ति, ऊर्णुते, और्णोत्-और्णुत, ऊर्णुनाव-नुवे, और्ण-र्णा-र्णु-वीत्, ऊर्णर्णु-विष्यति-ते, ऊर्ण-र्णु-वितुं, ऊर्णित] 1 To cover, surround, hide
ऊर्णुनाव स शस्त्रौघैर्वानराणामनीकिनीं Bk. 14. 103, 3. 47
Śi. 20. 14.
2 To cover oneself.
Caus. ऊर्णावयति.
Desid. ऊर्णुनूषति, ऊर्णुन-नु-विषति.
Monier Williams Cologne
English
ऊर्णु (connected with √ 1. वृ)
cl.
 2. Ā.
P.
 ऊर्णोति and ऊर्णौति (Pāṇ. vii, 3, 90), ऊर्णुते, और्णोत् (Pāṇ. vii, 3, 91
AV.
 ), ऊर्णुनाव, ऊर्णुनुवे, ऊर्णविता, and ऊर्णुविता (Pāṇ. i, 2, 3), ऊर्णुविष्यति, -ते, और्णवीत्, और्णावीत्, and और्णुवीत् (Pāṇ. vii, 2, 6), और्णविष्ट, to cover, invest, hide, surround,
AV.
 vii, 1, 2
x, 2, 18
xviii, 4, 59
Bhaṭṭ.
 : Ā. to cover one's self,
BhP.
 :
Desid.
P.
 ऊर्णुनूषति, ऊर्णुनविषति, ऊर्णुनुविषति,
Pāṇ.
 vii, 2, 49
Vop.
 :
Intens.
 Ā. ऊर्णोनूयते,
Pat.
Monier Williams 1872
English
ऊर्णु ऊर्णु (connected with rt. वृ), cl. 2.
P. A. ऊर्णोति and ऊर्णौति, ऊर्णुते, ऊर्णु-
नाव, ऊर्णुनुवे, ऊर्णविष्यति, -ते, ऊर्णुविष्यति,
-ते, और्णावीत्, और्णवीत्, और्णुवीत्, और्णविष्ट,
और्णुविष्ट, ऊर्णवितुम्, ऊर्णुवितुम्, to cover,
surround, hide
A. to cover one's self: Caus. ऊर्णा-
वयति, aor. और्णुनुवत्: Desid. ऊर्णुनूषति, -ते,
ऊर्णुनविषति, -ते, ऊर्णुनुविषति, -ते: Intens.
ऊर्णोनूयते, ऊर्णोनवीति, ऊर्णोनौति।
Macdonell
English
ऊर्णु ŪR-ṆU, Ⅱ. -ṇoti or -ṇaúti
-ṇuté, 🞄surround
envelope: Ā. envelope oneself. 🞄apa, uncover. abhi, cover up, enshroud. 🞄pra, envelope. saṃ-pra, cover completely. 🞄vi, uncover.
Benfey
English
ऊर्णु ऊर्णु, ii. 2, Par., Ātm. (pro-
perly vb. वृ, ii. 5). To cover
Ātm. To
hide one's self, Bhāg. P. 2, 9, 27. -- With
the prep. अप अप, To discover, Chr.
294, 4 = Rigv. i. 92, 4. -- With वि वि, To
discover, Chr. 295, 11 = Rigv. i. 92, 11.
Apte Hindi
Hindi
ऊर्णु
"अदा* उभ*, , , , " - -
"ढकना, घेरना, छिपाना"
ऊर्णु
पुं*
 - -
"ढकना, घेरना, छिपाना"
L R Vaidya
English
UrRu {% vt. 2U (pp. ऊर्णुत) %} To cover, to surround, to hide.With प्र-, to cover, e.g. प्रोर्णुवन्तं दिशो बाणैः.
Bopp
Latin
ऊर्णु 2. P. A. (आछादने
ut videtur, a r. वृ tegere adjecto
charactere 5tae classis, et correptâ syllabâ वर्, quae
primitiva forma est radicis वृ, in ऊर्) tegere, cf.
ऊर्णा.
Lanman
English
√ūrṇu, see 712, and √1vṛ.
Kridanta Forms
Sanskrit
ऊर्णु (ऊ꣡र्णु꣡ञ् आच्छादने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = ऊर्णवनम्
अनीयर् = ऊर्णवनीयः - ऊर्णवनीया
ण्वुल् = ऊर्णावकः - ऊर्णाविका
तुमुँन् = ऊर्णवितुम् / ऊर्णुवितुम्
तव्य = ऊर्णवितव्यः / ऊर्णुवितव्यः - ऊर्णवितव्या / ऊर्णुवितव्या
तृच् = ऊर्णविता / ऊर्णुविता - ऊर्णवित्री / ऊर्णुवित्री
क्त्वा = ऊर्णुत्वा
ल्यप् = प्र ऊर्णुत्य
क्तवतुँ = ऊर्णुतवान् - ऊर्णुतवती
क्त = ऊर्णुतः - ऊर्णुता
शतृँ = ऊर्णुवन् - ऊर्णुवती
शानच् = ऊर्णुवानः - ऊर्णुवाना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऊर्णु, ञ ल आच्छादने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(अदां-उभं-सकं-सेट् ।) दीर्घादिर्दन्त्योपधः । रेफ-योगान्मूर्द्धन्यः । तेन ऊर्णुनाव इत्यादौ निमित्ता-भावान्मूलधातोर्णत्वाभावः । लञ ऊर्णोति ऊर्णौतिऊर्णुते दिशं मेघः । इति दुर्गादासः ॥
(यथा, भट्टिः । १४ । १०३ ।“ऊर्णुनाव स शस्त्रौघैर्वानराणामनीकिनीम्” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऊर्ण्णु आच्छादने अदा०
उभ०
सक०
 सेट् । ऊर्ण्णौति ऊर्ण्णोतिऊर्ण्णुतः ऊर्णुवन्ति ऊर्णुते । ऊर्ण्णुयात् ऊर्णुवीत । ऊर्ण्णोतुऊर्ण्णौतु ऊर्णुहि ऊर्ण्णुताम् । और्ण्णौत् और्ण्णोत् । औ-र्णुत । और्ण्णवीत् और्ण्णावीत् और्ण्णुवीत् और्ण(र्णा)(र्णु)विष्ट उर्ण्णुनाव उर्ण्णुनुवतुः । उर्ण्णुनुविरे । ऊर्ण्णु(र्ण)विता । ऊर्णूयात् ऊर्ण्णु(र्णु)विषीष्ट । ऊर्ण(र्ण्णु)विष्यति तेऔर्ण्णु(र्ण)विष्यत् त । ऊर्ण्णुवन् ऊर्ण्णुवानः ऊर्ण्णुतः । “सद्यामौर्ण्णोदन्तरिक्षम्” अथ० ७, १, २, “उर्णुनाव दिशः शस्त्रैः”“दृष्ट्वोर्ण्णवानान् ककुभो बलौघान्” भट्टिः “ऊर्ण्णना-भिर्यथोर्णुते” भा० २, ९, २७, । सनि ऊर्ण्णुनूषति तेऊर्ण्णुनुविषति ते ऊर्ण्णुनविषति ते ।अप + अपसृतावरणे “अपीवृता अपोर्ण्णुवन्तो अस्थुः” ऋ० ११९०, ६, “अपोर्ण्णुवन्तः अपगतनिरसनवन्तः” भा० ।अभि + आभिमुख्येन आच्छादने । “अभ्यूर्ण्णोति यन्नग्नं भिष-क्ति” ऋ० ८, ७९, २, आ--समगाच्छादने । “इन्द्रं सोमैरोर्ण्णुत जूर्ण्णवस्त्रैः” ऋ० २, १४, ३प्र--प्रच्छादने । प्रौर्ण्णुवन् शरवर्षेण तानपौहीन्निशाचरः” ।“प्रोर्णुवन्तं दिशोवाणैः” भट्टिः ।वि--विगतापवरणे प्रकाशने । “सवितर्व्यूर्णुषेऽनुचीना” ऋ०४, ५४, २, “व्यूर्णुसे प्रकाशयसि” भा०
Capeller
German
ऊर्णु ऊर्णो॑ति u. ऊर्णौति, ऊर्णुते॑ umgeben,
umhüllen
Med. sich einhüllen. अभि
bedecken, erfüllen. वि aufdecken, enthüllen.
Grassman
German
√ūrṇu, bedecken, s. var.
Burnouf
French
ऊर्णु ऊर्णु. ऊर्णौमि, ऊर्णोमि et ऊर्णवे 2
impf. और्णवम्, और्नोस्, etc.
p. ऊर्णुनाव et
ऊर्णुनुवे
f2. ऊर्णविष्यामि et ऊर्णुविष्यामि
a1. और्णविषम्, और्णाविषम् et और्णुविषम्
a1. moy.
और्णविषि, etc.
pp. ऊर्णुत (? वृ). Couvrir
voiler.
[On trouve chez les grammairiens le causatif, le désidératif et
l'augmentatif de ce verbe.]