| YouTube Channel

उष्मन् (uSman)

 
शब्दसागरः
English
उष्मन्
m.
(-ष्मा)
1. The hot season.
2. Heat.
E.
उष् to burn, and मनिन्
aff.
Capeller Eng
English
उष्मन् v. ऊष्म॑न्.
Yates
English
उष्मन् (ष्मा) 5.
m.
Idem.
Spoken Sanskrit
English
उष्मन् uSman
m.
anger
उष्मन् uSman
m.
heat
उष्मन् uSman
m.
wrath
उष्मन् uSman
m.
ardour
उष्मन् uSman
m.
steam
उष्मन् uSman
m.
hot season
उष्मन् uSman
m.
warmth
Wilson
English
उष्मन्
m.
(-ष्मा)
1 The hot season.
2 Heat.
E.
उष to burn, and मनिन्
aff.
Apte
English
उष्मन् [uṣman],
m.
[उष्-आधारे मनिन्]
Heat, warmth
अर्थोष्मन्
Bh.*
2.4
Ms.*
9.231, 2.23,
Ku.*
5.46, 7.14
The hot season.
Anger, wrath.
Ardour, eagerness.
The letters श्, ष्, स् and ह् (in
gram.
)
see ऊष्मन्. ऊष्माणमिन्द्रियाण्याहुरन्तस्था बलमात्मनः
Bhāg.*
3.12.47.
Apte 1890
English
उष्मन् m. [उष्-आधारे मनिन्] 1 Heat, warmth
अर्थोष्मन् Bh. 2. 40
Ms. 9. 231, 2. 23
Ku. 5. 46, 7. 14
2 Steam, vapour
Ku. 5. 23.
3 The hot season.
4 Ardour, eagerness.
5 The letters श्, ष्, स् and ह् (in gram.)
see ऊष्मन्.
Monier Williams Cologne
English
उष्मन्
m.
heat, ardour, steam,
Mn.
MBh.
Suśr.
&c.
(in many cases, where the initial is combined with a preceding अ, not to be distinguished from ऊष्म॑न्, q.v.)
the hot season,
L.
anger, wrath,
L.
Monier Williams 1872
English
उष्मन्, आ, m. heat, ardour, steam
the hot season.
Macdonell
English
उष्मन् uṣ-man,
m.
heat, warmth, ardour
🞄hot moisture, vapour
-ya, ir. gd. = uṣitvā 🞄(√ vas, dwell).
Benfey
English
उष्मन् उष् + मन्,
m.
1. Heat, MBh.
9, 13969.
2. Ardour, Pañc. ii. d. 67
Śiś. 9, 85.
3. Hot moisture, Man.
1, 45.
--
Comp.
धन-,
m.
ardent
longing for wealth, Man. 9, 231. नि-
धान-,
m.
ardour, courage, caused by
the possession of a treasure, Pañc. 118,
15.
निस्-,
adj.
cold, MBh. 14, 476.
Apte Hindi
Hindi
उष्मन्
पुं*
- उष्+मनिन्
"ताप, गर्मी"
उष्मन्
पुं*
- उष्+मनिन्
"वाष्प, भाप"
उष्मन्
पुं*
- उष्+मनिन्
ग्रीष्म ऋतु
उष्मन्
पुं*
- उष्+मनिन्
"सरगरमी, उत्सुकता"
उष्मन्
पुं*
- उष्+मनिन्
"श्, ष्, स् और ह् अक्षर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उष्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಸಿ /ಶಾಖ
निष्पत्तिः - > उष (दाहे) - "मनिन्" (उ० ४-१४४)
प्रयोगाः - > "निवेदितं विश्वसितेन सोष्मणा मनस्तु मे संशयमेव गाहते"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-४६
उष्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಬೆ /ಆವಿ
प्रयोगाः - > "तपात्यये वारिभिरुक्षिता नवैर्भुवा सहोष्माणममुञ्चदूर्ध्वगम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-२३
उष्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು /ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲ
प्रयोगाः - > "उष्मा पित्तादृते नास्ति ज्वरो नास्त्युष्मणा विना तस्यात् पित्तविरुद्धानि त्यजेत् पित्ताधिकेऽधिकम् ॥"
उल्लेखाः - > वाग्भ० चिकित्सा०
उष्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಣಗಳು
प्रयोगाः - > "शषसहा ऊष्माणः"
उल्लेखाः - > सि० कौ०
L R Vaidya
English
uzman {% m. %} 1. Heat, warmth, K.S.v.46, vii.14, M.ii.23
2. steam, vapour, K.S.v.23
3. the hot season
4. the letters, श्, ष्, स्, ह् (in gram.).
Bopp
Latin
उष्मन् m. (r. उष् s. मन्) calor. N. 17. 9.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
उष्मन्
पु
उष्मन्, शुचि
सुरसीमा निमिषौ बाष्प उष्मा तथा शुचौ
verse 3.1.1.7
page 0014
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
संतापः संज्वरो बाष्प ऊष्मा जिह्वाः स्युरर्चिषः
-wordlist-
सन्ताप (पुं), सञ्ज्वर (पुं), बाष्प (पुंक्ली), उष्मन् (पुं), जिह्वा (स्त्री)
Mahabharata
English
Ushman (B. Ūshº), name of a fire. § 493 (Āṅgirasa): III, 221, 14179.--Cf. also III, 13969 (ºā cāgnir iti jñeyo yo 'nnaṃ pacati dehināṃ)
XII, 6877 (do.).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उ(ऊ)ष्मन्
त्रि०
ऊष--आधारे मनिन् वा० वा ह्रस्वः ग्रीष्म-र्त्तौ कर्त्तरि मनिन् आतपे “नोपतापि मनः सोष्म”“उष्णोष्णशीकरसृजः प्रबलोष्मणोऽन्तः” “अभीक्ष्णमुष्णैरपितस्य सोष्मणः” माघः दीर्घादिः शषसहवर्णेषु
Capeller
German
उष्मन् s. ऊष्मन्
Stchoupak
French
उष्मन्-
m.
chaleur
ardeur
उष्मता-
f.
id.