| YouTube Channel

उरुक्रम (urukrama)

 
Capeller Eng
English
उरुक्रम॑
a.
 far-stepping
m.
 the wide step (of Viṣṇu).
Yates
English
उरु-क्रम (मः-मा-मं)
a. Of high rank,
(
Vishnu).
Monier Williams Cologne
English
उरु—क्रम॑
mfn.
 far-stepping, making wide strides (said of Viṣṇu),
RV.
TUp.
उरु—क्रम॑ (अस्),
m.
 (Viṣṇu's) wide stride,
MaitrS.
 i, 3, 9
N.
 of Viṣṇu,
BhP.
of
Śiva.
Macdonell
English
उरुक्रम uru-kramá,
a.
 far-striding
-gāyá, 🞄id.
far-extending
m.
 ep. of Viṣṇu
-vikrama,
a.
 of great courage
-vyácas,
a.
 capacious
🞄-vyañc,
a.
 id.
extensive:
f.
 urūcī́, 🞄earth
-śáṃsa,
a.
 praising aloud
far-ruling.
Apte Hindi
Hindi
उरुक्रमः
पुं*
 उरु-क्रमः -
वामनावतार के रूप में विष्णु भगवान
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उरुक्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಮನಾತಾರವನ್ನೆತ್ತಿದ ಮಾಹವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > उरवः बहवः क्रमाः पादविक्षेपाः अस्य
प्रयोगाः - > "यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेषु । अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा"
उल्लेखाः - > श्रुतिः
L R Vaidya
English
uru-krama {% m. %} Vishṇu in the Vāmana incarnation.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उरुक्रम꣡ m. der weite Schritt (Viṣṇu's), Maitr. S. 1, 3, 9 (Kap. S. 3, 2
Kāṭh. 4, 2).
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।
उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
Mahabharata
English
Urukrama (“making wide strides”) = Vishṇu (Kṛshṇa): III, 12984 (Hṛshīkeśaḥ, i.e. Nārāyaṇa): XII, 1506 (= Kṛshṇa).
पुराणम्
English
उरुक्रम / URUKRAMA. Another name of vāmana.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उरुक्रम
पु०
 उरवः मूम्यादिव्यापकत्वात् क्रमाः पादविक्षेपाअस्य । १ वामनरूपे भगवदवतारे “यस्योरुषुविक्रमणेष्वधि-क्षियन्ति भुवनानि विश्वा” ऋ० १, १५४, २, “यस्य विष्णो-रुरुषु विस्तीर्णेषु त्रिसंख्याकेषु विक्रमणेषु पादप्रक्षेपेषुविश्वा सर्वाणि भुवनानि भूतजातान्याश्रित्य निवसन्ति सविष्णुः स्तूयते” भा० । इति तस्योरुक्रनत्वे लिङ्गमुक्तम् ।“शं न इन्द्रो वृहस्पतिः शं नो विष्णररुक्रमः” ऋ० १, ९, ९, उरुं विस्तीण्णं क्रामति पादान् पिक्षिपतीत्युरुक्रमःविष्णुः” भा० । उरु प्रधानं पदमाश्रमं क्रामति--क्रम-अच् ६ त० । भगवतोऽष्टमावतारे २ ऋषभदेवे च । “अष्टमेमेरुदेव्यान्तु नाभेर्जात उरुक्रमः । दर्शयन् वर्त्म धीराणांसर्चोषामात्मनाकृतम्” भा० १ स्क० ३ अ० ऋषभशब्देविवृति र्दृश्या ।
Capeller
German
उरुक्रम॑ weit schreitend.
Grassman
German
uru-kramá, a., weitschreitend [von urú 4 und kráma, Schritt], von Vischnu.
-ás víṣṇus {90, 9}
{288, 14}
{441, 4}
{686, 10}.
-ásya víṣṇos {154, 5}.
-ā́ [d.] (viṣṇo indra) {615, 6}.