| YouTube Channel

उपान्त (upAnta)

 
शब्दसागरः
English
उपान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं) Near.
m.
(-न्तः) The angle of the eye.
E.
उप near,
अन्त end.
Capeller Eng
English
उपान्त॑
n.
nearness of the end, edge, margin, immediate
proximity
acc.
&
loc.
near (gen. or —°)
°— near, neighbouring.
Yates
English
उपा_न्त (न्तः-न्ता-न्तं)
a. Near.
m.
An-
gle or corner of the eye.
Spoken Sanskrit
English
उपान्त upAnta
adj.
last but one
उपान्त upAnta
adj.
near to the end
उपान्त upAnta
n.
last place but one
उपान्त upAnta
n.
immediate or close proximity
उपान्त upAnta
n.
proximity to the end or edge or margin
उपान्त upAnta
n.
nearness
उपान्त upAnta
n.
border
उपान्त upAnta
n.
last letter but one
उपान्त upAnta
n.
edge
उपान्त upAnta
n.
corner of the eye
Wilson
English
उपान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं) Near.
m.
(-न्तः) The angle of the
eye.
E.
उप near, अन्त end.
Apte
English
उपान्त [upānta],
a.
Near to the end, last but one.
तः Border, edge, margin, skirt, point (of anything)
उपान्तयोर्निष्कुषितं विहङ्गैः
R.*
7.5.
Ku.*
3.69, 7.32
Amaru.*
27
U.*
1.26
वल्कल˚
K.*
136.
The corner or angle of the eye
विलोचने तिर्यगुपान्तलोहिते
Ku.*
5.74
नयनोपान्तविलोकितं यत् 4.23
R.*
3.26.
Immediate proximity, vicinity
तयोरुपान्तस्थितसिद्धसैनिकम्
R.*
3.57, उपान्तवानीरगृहाणि दृष्ट्वा
R.*
7.24, 16.21
Me.*
24.
Side or slope (नितम्ब)
Me.*
18.
The last letter but one.
Apte 1890
English
उपांत a. Near to the end, last but one.
तः 1 Border, edge, margin, skirt, point (of anything)
उपांतयोर्निष्कुषितं विहगैंः R. 7. 50 Ku. 3. 69, 7. 32
Amaru. 23
U. 1. 26
वल्कल° K. 136.
2 The corner or angle of the eye
विलोचने तिर्यगुपांतलोहिते Ku. 5. 74
नयनोपांतविलोकितं यत् 4. 23
R. 3. 26.
3 Immediate proximity, vicinity
तयोरुपांतस्थितसिद्धसैनिकं R. 3. 57, 7. 24, 16. 21
Me. 24.
4 Side or slope (नितंब)
Me. 18.
5 The last letter but one.
Monier Williams Cologne
English
उपान्त॑
mfn.
near to the end, last but one
उपान्त॑ (अम्),
n.
proximity to the end or edge or margin
border, edge,
TS.
vi
Ragh.
Pañcat.
Kir.
&c.
the last place but one,
VarBṛS.
immediate or close proximity, nearness,
Kathās.
Rājat.
Megh.
&c.
उपान्त॑
n.
the last letter but one,
L.
the corner of the eye,
W.
Monier Williams 1872
English
उपान्त उपान्त (उप-अन्°), अम्, n. proximity
to the edge or margin, border, edge
the angle of
the eye
immediate proximity
the last letter but
one
(अस्, आ, अम्), near to the end, last but one
near.
—उपान्त-सर्पिन्, ई, इणी, इ, coming near.
Macdonell
English
उपान्त upa‿ant-á,
n.
nearness of the end
🞄border, edge
outskirts
immediate proximity: 🞄lc., —°, near (g. or —°): -bhāga,
m.
edge, rim, 🞄border
-ika,
n.
vicinity: -m, ad. up to (g.)
🞄ab. near
lc. near = into (g.).
Benfey
English
उपान्त उपान्त i. e. उप-अन्त,
n.
Proximity, Rājat. 5, 450.
Apte Hindi
Hindi
उपान्तः
पुं*
- -
"किनारी, छोर, गोट, पल्ला, सिरा"
उपान्तः
पुं*
- -
आँख की कोर
उपान्तः
पुं*
- -
"अव्यवहित सान्निध्य, पड़ौस"
उपान्तः
पुं*
- -
"पार्श्वभाग, नितम्ब"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಸಮೀಪ ಪ್ರದೇಶ
व्युत्पत्तिः - > उपमितोऽन्तेन
प्रयोगाः - > "स एष कैलास उपान्तसर्पिणः करोत्यकालास्तमयं विवस्वतः"
उल्लेखाः - > किरा० ५-३५
उपान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪಪ್ರದೇಶ /ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ
प्रयोगाः - > "मेरोरुपान्तेष्विव वर्तमानमन्योन्यसंसक्तमहस्त्रियामा"
उल्लेखाः - > रघु० ७-२४
उपान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರದ /ಸಮೀಪದ
उपान्त
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯದರ ಸಮೀಪ
व्युत्पत्तिः - > अन्तस्य समीपम्
L R Vaidya
English
upAMta {% m. %} 1. Proximity, vicinity, मेरोरुपांतेष्विव वर्तमानम् R.vii.24, xvi.21, Megh.i.24
2. skirt, border, edge, उपांतयोर्निष्कुषितं विहंगैः R.vii.50, K.S.iii.69, Am.S.23, K.S.vii.32
8. side, slope, Megh.i.18
4. the angle of the eye.
Bopp
Latin
उपान्त (ex उप et अन्त)
1) Adj. propinquus. HEM.
2) n.
propinquitas. HIT. 91. 15.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
upānta, adj. (recorded only as n., vicinity), near (or if subst., neighbor), with instr.: LV 〔90.9〕 (prose) upāntās te tathāgatena, they are close to (neighbors, associates of) the T.
Lanman
English
upāntá, n. proximity to the end
edge
immediate neighborhood. [upa (mg 3) +
anta.]
Abhyankara Grammar
English
उपान्त lit. near the last
penultimate. The word is generally found used in the Cāndra Vyākaraṇa.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. उपान्त꣡ , so zu akzentuieren.
उपान्त n. Nähe, am Ende eines Komp. ° = besitzend, S II, 296, 26.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पार्श्वं समीपं सविधं ससीमाभ्याशं सवेशान्तिकसंनिकर्षः
सदेशमभ्यग्रसनीडसंनिधानान्युपान्तं निकटोपकण्ठे १४५०
संनिकृष्टसमर्यादाभ्यर्णान्यासन्नसंनिधी
-wordlist-
पार्श्व (क्ली), समीप (क्ली), सविध (क्ली), ससीम (क्ली), अभ्याश (क्ली), सवेश (पुं), अन्तिक (क्ली), सन्निकर्ष (पुं), सदेश (क्ली), अभ्यग्र (क्ली), सनीड (क्ली), सन्निधान (क्ली), उपान्त (क्ली), निकट (पुंक्ली), उपकण्ठ (क्ली), सन्निकृष्ट (क्ली), समर्याद (क्ली), अभ्यर्ण (क्ली), आसन्न (क्ली), सन्निधि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
समीप
समीप, सनीड, समर्याद, आरात्, सदेश, सवेश, ससीमन्, उपकण्ठ, अभ्यर्ण, अभ्यग्र, अभ्याश, सन्निधान, अन्तिक, सन्निकृष्ट, आसन्न, सविध, पार्श्व, उपान्त, अपदान्तर
समीपं सनीडं समर्यादमारात्,
सदेशं सवेशं ससीमोपकण्ठम्
तथाभ्यर्णमभ्यग्रमभ्याशमाहु-
र्बुधाः सन्निधानान्तिके सन्निकृष्टम् ६९२
आसन्नं सविधं पार्श्वमुपान्तमपदान्तरम्
विप्रकृष्टं परं दूरमाराद् व्यवहितं स्मृतम् ६९३
verse 4.1.1.692
page 0080
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपान्तः, त्रि, (उपगतोऽन्तात् ।) निकटम् इतिहेमचन्द्रः
(“दिशामुपान्तेषु ससर्ज दृष्टिम्” ।इति कुमारे ६९ “उपान्तवानीरग्टहाणिदृष्ट्वा” इति रघुः १६ २१ “शय्योपान्तनिविष्ट-सस्मितमुखी” इति साहित्यदर्पणे परि-च्छेदे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपान्त
पु०
उपमितमन्तेन अवा० स० निकटे, प्रान्ते ।“दिशामुपान्तेषु ससर्ज दृष्टिम्” “नयनोपान्तवि-लोकितञ्च यत्” “उपान्तभागेषु रोचनाङ्कः” कुमा० ।“मेरोरुपान्तेष्वपि वर्त्तमानः” “उपान्तवानीरगृहाणिदृष्ट्वा” रघुः शय्योपान्तनिविष्टसस्मितमुखी” सा० द० “ति-रोहितोपान्तनभोदिगन्तरा” किरा० अन्तश्च सीमाभेदःस दैशिकः कालिकः बुद्धिकल्पितश्च “उपान्त्यतोनिवर्त्तेत” वृ० र० अन्तस्य समीपम् अव्ययी० अन्त-समीपे
अव्य०
Capeller
German
उपान्त
n.
Nähe des Endes, Rand, unmittelbare
Nähe. Loc. u. °— nahe.
Burnouf
French
उपान्त उपान्त a. (अन्त) limitrophe
voisin, proche.
-- S.
n.
voisinage.
Stchoupak
French
उपान्त-
nt. bordure, frange, côté, not. coin de l'œil
proximité
immédiate
-अम् -आत् -ए près
à disposition
près de (gén. ifc.).
°भाग-
m.
rebord.