| YouTube Channel

उपहारः (upahAraH)

 
Apte
English
उपहारः [upahārḥ], 1 An oblation.
A gift, present (In general)
रत्नपुष्पोपहारेण छायामानर्च पादयोः
R.*
 4.84
नृत्योपहारः
Me.*
 34
K.*
 17, 41, 13, 183.
A victim, sacrifice, an offering to a deity
सपर्यां सपशूपहाराम्
R.*
 16.39
Māl.
 1
उपहारीकृतास्मि
Māl.
 2
Ve.*
 4.7.
A complimentary gift, present to a superior
&c.
(a) Offering of flowers
&c.
flowery gifts
collection of flowers
म्लानपुष्पो- पहारः
R.*
 5.74
Ku.*
 6.42. (b) Presents (to gods) of flowers
&c.
materials of worship
गन्धैर्माल्यैः सुरभिभिर्बलि- भिर्धूपदीपकैः । उच्चावचैश्चोपहारैः प्रवालफलतण्डुलैः ॥
Bhāg.*
 1.22.3.
V.*
 3
Śi.*
 11.36.
Honour.
Indemnity, presents given as the price of peace
कपालसन्धिर्विज्ञेयः केवलं सम- सन्धितः । संप्रदानाद्भवति य उपहारः स उच्यते ॥
H.*
 4.11.
Food distributed to guests.
Exultation, mirth (consisting of laughter, dance, singing
&c.
 )
कृतपुष्पोपहारा भूरधिकां पुष्यति श्रियम्
Rām.*
 5.11.2.
Apte 1890
English
उपहारः 1 An oblation.
2 A gift, present (in general)
रत्नपुष्पोपहारेण छायामानर्च पादयोः R. 4. 84
नृत्योपहारः Me. 32
K. 17, 41, 130, 183.
3 A victim, sacrifice, an offering to a deity
सपर्यां सपशूपहारां R. 16. 39
Māl. 1
उपहारीकृतास्मि Māl. 2
Ve. 4. 7.
4 A complimentary gift, present to a superior &c.
5 (a) Offering of flowers &c., flowery gifts
collection of flowers
म्लानपुष्पोपहारः R. 5. 74
Ku. 6. 42. (b) Presents (to gods) of flowers &c., materials of worship
V. 3
Śi. 11. 36.
6 Honour.
7 Indemnity, presents given as the price of peace
H. 4. 110.
8 Food distributed to guests.
9 Exultation, mirth (consisting of laughter, dance, singing &c.).
Hindi
Hindi
उपहार (पु)
Apte Hindi
Hindi
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
आहुति
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
"भेंट, उपहार"
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
"बलि-पशु, यज्ञ, देवता का नजराना"
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
"सम्मान-सूचक भेंट, अपने बड़ों को उपहार देना"
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
सम्मान
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
शांति के मूल्य स्वरूप क्षति पूरक उपहार
उपहारः
पुं*
 - उप+हृ+घञ्
अभ्यागतों में परोसा गया भोजन
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) १अर्पणम् । इप+हॄञ्(हरणे)+घञ् । ‘अकर्तरि च कारके संज्ञायाम्’३.३.१९। ‘रत्नपुष्पोपहारेण छायामानर्च पादयोः’ रघुः४.८४। २.देवताय बलिः। ‘ततः सपर्यां सपशूपहारम्’ माघः११.३६। (वि) समीपे/उपगतः हारः अस्य । ‘उरोभुवा कुम्भयुगेन जृम्भितम् नवोपहारेण वयस्कृतेन’ नैष०१.४८।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपहारः, दक्षिणा
noun
अतिथये दातुं अर्हं वस्तु।
"एतं लघुम् उपहारं स्वीकृत्य अस्मान् तोषयतु।"
Synonyms:
 उपहारः
noun
तद् वस्तु यद् समारोहेषु प्रदेयरूपेण प्राप्यते।
"जन्मदिने सः नैकान् उपहारान् प्राप्तवान्।"
Tamil
Tamil
உபஹார : : அக்னியில் இடப்படும் ஆஹூதி, வெகுமதி, பலி, காணிக்கை, பரிசு, பூஜா திரவியம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: उपहारः
Root: उपहार
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ food
⇒ gift
⇒ tribute
⇒ present
⇒ offering
⇒ oblation
⇒ complimentary gift
⇒ kind of religious service
⇒ particular kind of alliance
Shloka(s):
2|8|28|1 ► उपायनमुपग्राह्यमुपहारस्तथोपदा। (क्षत्रियवर्गः)
3|3|195|2 ► करोपहारयोः पुंसि बलिः प्राण्यङ्गजे स्त्रियाम्॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|28|1 ⇢ उपायनम् (उपायन) (नपुं) ⇒ gift, offer, present, engaging, approach, initiation, undertaking, becoming a pupil, act of coming near, going to a teacher
➠ 2|8|28|1 ⇢ उपग्राह्यम् (उपग्राह्य) (नपुं)
➠ 2|8|28|1 ⇢ उपहारः (उपहार) (पुं) ⇒ food, gift, tribute, present, offering, oblation, complimentary gift, kind of religious service, particular kind of alliance
➠ 2|8|28|1 ⇢ उपदा (उपदा) (स्त्री)
➠ 3|3|195|2 ⇢ बलिः (बलि) (पुं) ⇒ tax, gift, victim, impost, worship, tribute, offering, royal revenue, victim offered to durgA, fragments of food at a meal, something offered in worship, handle of a chowrie or fly-flapper, any offering or propitiatory oblation
Related word(s):
जातिः ➡ द्रव्यम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपहारः,
पुं,
 (उप + हृ + घञ् ।) उपढौकनद्रव्यम् ।तत्पर्य्यायः । प्राभृतम् २ प्रदेशनम् ३ उपायनम्४ उपग्राह्यः ५ उपदा ६ । इत्यमरः ॥
(यथा, --रघौ ४ । ८४ ।“रत्नपुष्पोपहारेण च्छायामानर्च्च पादयोः” ।“बन्धुप्रीत्या भवनशिखिभिर्दत्तनृत्योपहारः” ।इति मेघदूते पूर्व्वमेघे ३३ श्लोकः । यथा, --कुमारे । ६ । ४२ ।“ज्योतिषां प्रतिविम्बानि प्राप्नुवन्त्युपहारताम्” ॥
उपगतो हारं इति वाक्ये हारनिकटस्थद्रव्यम् ।यथा, -- नैषधे । १ । ४८ ॥
“उरोमुवा कुम्भयुगेन जृम्भितंनवोपहारेण वयस्कृतेन किम्” ॥
)