| YouTube Channel

उपवक्तृ (upavaktR)

 
Capeller Eng
English
उपवक्तृ॑
m.
 exhorter.
Apte
English
उपवक्तृ [upavaktṛ],
m.
A priest at a sacrifice
One who animates (by his words).
Apte 1890
English
उपवक्तृ m. 1 A priest at a sacrifice.
2 One who animates (by his words).
Monier Williams Cologne
English
उप-वक्तृ॑ ता,
m.
 one who rouses or animates or impels,
RV.
 iv, 9, 5
vi, 71, 5
ix, 95, 5
ŚāṅkhBr.
a kind of priest,
ĀśvŚr.
Sāy.
 on
TBr.
 ii, 2, 1, 1,
&c.
Monier Williams 1872
English
उपवक्तृ उप-वक्तृ, ता, m., Ved. one who
directs and animates by his words
animating.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपवक्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂನಾತಿರೇಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಋತ್ವಿಕ್ಕು /ಬ್ರಹ್ಮ
निष्पत्तिः - > उप + वच (परिभाषणे) - "तृच्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > उपवक्ति उपविशति उपपश्यति वा
उपवक्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನ್ಯೂನಾತಿಕೇಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಕೊಡುವವನು /ಸದಸ್ಯ
प्रयोगाः - > "उपवक्ताऽध्वर्युप्रभृतीनां सर्वेषां कर्मणामनुज्ञानार्थमित्थं प्रणयेत्यादिरूपस्य वाक्यस्य वक्ता सन् ब्रह्मासि सर्वेषां कर्मणामवैकल्यार्थमुपद्रष्टा सदस्यो वासि"
उल्लेखाः - > भा०
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपवक्तृ
पु०
 उपवक्ति उपदिशति उपपश्यति वा उप + वचतृच् । यज्ञे कृताकृतावेक्षके ऋत्विग्भेदे १ ब्रह्मणि २ सदस्येच “वेषि ह्यध्वरीयतामुपवक्ता जनानाम्” ऋ० ४, ९, ५, “उपवक्ताऽध्वर्य्युप्रभृतीनां सर्वेषां कर्मणामनुज्ञार्थमित्थंप्रणयेत्यादिरूपस्य वाक्यस्य वक्ता सन् ब्रह्मासि, सर्वेषां कर्म-णामवैकल्यार्थमुपद्रष्टा सदस्यो वासि” भा०
Grassman
German
upavaktṛ́, m., Ermunterer, Zurufer [von vac mit úpa].
-ā́ adhvarīyatā́m jánānaam (agnís) {305, 5}
hótur (sómas) {807, 5}
savitā́ {512, 5}.