उपपत्ति (upapatti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपपत्ति f.
  (-त्तिः)
	 1. Birth,  production. 
	 2. Association,  connexion. 
	 3. Fit-
ness,  propriety.
	 4. Cessation,  end.
	 5. Possessing,  having.
	 6. As-
certained or demonstrated conclusion. 
	 7. Cause,  reason. 
	 8. Effect-
ing,  doing.
	 9. Religious abstraction. 
	 10. (In arithmetic or geo-
metry, ) Proof,  demonstration. 
 E.
  उप before पद् to go,  क्तिन् aff.
  

Capeller Eng

English

 उपपत्ति f.
  happening,  appearing,  following,  resulting
rightness,  exactness,  fitness,  propriety.

Yates

English

 उप-पत्ति (त्तिः) 2.
f.
  Birth
 fitness
cause
 end
 proof
 event.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  taking place
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  evidence
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  origin
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  resulting
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  happening
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  substantiation
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  association
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  production
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  proof
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  birth
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  ascertained or demonstrated conclusion
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  occurring
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  ground  [ Law ]
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  connection
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  effecting
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  demonstrated conclusion
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  use
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  fitness
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  becoming visible
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  cause
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  possession
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  accomplishing
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  ascertained conclusion
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  employment
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  propriety
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  appearing
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  argument
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  religious abstraction
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  proving right
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  reason
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  justification
उपपत्ति 	-	 upapatti 	-	 f.
  	-	  possibility

Wilson

English

 उपपत्ति
f.
  (-त्तिः)
1 Birth,  production. 
2 Association,  connexion. 
3 Fitness,  propriety.
4 Cessation,  end.
5 Possessing,  having.
6 Ascertained or demonstrated conclusion. 
7 Cause,  reason. 
8 Effecting,  doing.
9 Religious abstraction. 
10 (In arithmetic or geometry, ) Proof,  demonstration. 
E.
  उप before पद to go,  क्तिन् aff.
  

Apte

English

उपपत्तिः [upapattiḥ],  f.
 

Happening,  occurring,  becoming visible,  appearance,  production,  birth
 अथोपपत्तिं छलनापरो$- पराम् Śi.*
  1.69 (जन्म)
 इष्टानिष्टोपपत्तिषु Bg.*
  13.9.

Cause,  reason,  ground
 प्रियेषु यैः पार्थ विनोपपत्तेः Ki.*
  3.52.

Reasoning,  argument
 उपपत्तिमदूर्जितं वचः Ki.*
  2.1
 देवि सोपपत्तिकमभिहितम् । Nāg.5 argumentative
 giving a reason for the establishment of a matter
 S. D.*  482.

Fitness,  propriety.

Termination,  end.

Association,  connection. 

Acceptance,  adoption
 Mv.*
  5.

Ascertainment,  demonstration,  demonstrated conclusion
 उपपत्तिरुदाहृता बलात् Ki.*
  2.28.

(In Arith.
  or Geom. ) Proof,  demonstration. 

A means,  an expedient.

Assistance,  support,  help
 ततः प्रजह्रे सममेव तत्र तैरपेक्षितान्योन्यबलोपपत्तिभिः Ki.*
  14.44.

Doing,  effecting,  gaining
 accomplishment
 स्वार्थोपपत्तिं दुर्बलाशः R.*
  5.12
 तात्पर्यानुपपत्तितः Bhāṣā P.
 
 H.*
  3.111
 see अनुपपत्ति.

Attainment,  getting
 असंशयं प्राक् तनयोपपत्तेः R.*
  14.78
 Ki.*
  3.1.

Religious abstraction (समाधि).

Accident,  chance
 उपपत्त्योपलब्धेषु लोकेषु च समो भव Mb.
 *  12.288.11.

Suitability,  expediency
 उपपत्ति- मदूर्जिताश्रयं नृपमूचे वचनं वृकोदरः Ki.*
  2.1
 Bhag.4.28.68.Comp.   -समः (in logic) a kind of contradiction in which both the contradictory ascertions are supposed to be demonstrable (e. g.  sound is eternal because it is produced
 it is eternal because it is not tangible). Nyāyadarśana.  -परित्यक्त a.
  Unproved,  unreasonable,  destitute of argument or proof
 Raj. T.

Apte 1890

English

 उपपत्तिः f. 1 Happening,  occurring,  becoming visible,  appearance,  production,  birth Śi. 1. 69 (जन्म)
 इष्टानिष्टोपपत्तिषु Bg. 13. 9. 
2 Cause,  reason,  ground
 प्रियेषु यैः पार्थ विनोपपत्तेः Ki. 3. 52. 
3 Reasoning,  argument
 उपपत्तिमदूर्जितं वचः Ki. 2. 1 argumentative
 giving a reason for the establishment of a matter
 S. D. 482. 
4 Fitness,  propriety. 
5 Termination,  end. 
6 Association,  connection. 
7 Acceptance,  adoption
 Mv. 5. 
8 Ascertainment,  demonstration,  demonstrated conclusion
 उपपत्तिरुदाहृता बलात् Ki. 2. 28. 
9 (In Arith. or Geom.) Proof,  demonstration. 
10 A means,  an expedient. 
11 Assistance,  support,  help
 Ki. 14. 44. 
12 Doing,  effecting,  gaining
 accomplishment
 स्वार्थोपपत्तिं दुर्बलाशः R. 5. 12
 तात्पर्यानुपपत्तितः Bhaṣa P.
 H. 3. 118
 see अनुपपत्ति. 
13 Attainment,  getting
 असंशयं प्राक् तनयोपपत्तेः R. 14. 78
 Ki. 3. 1. 
14 Religious abstraction (समाधि). 

Monier Williams Cologne

English

 उप-पत्ति f.
  happening,  occurring,  becoming visible,  appearing,  taking place,  production,  effecting,  accomplishing,  MBh.
  
 BhP.
  
 Bhag.
 
 Ragh.
  &c.
  

 proving right,  resulting

 cause,  reason

 origin,  birth,  Śiś.
 

 ascertained or demonstrated conclusion,  proof,  evidence,  argument,  Sarvad.
 
 Sāh.
 
 Vedāntas.
 
 Naiṣ.
 Rājat.
  &c.
  

 fitness,  propriety,  possibility,  KātyŚr.
  
 MBh.
   &c.
   (instr. उप-पत्त्या,  suitably,  in a fit manner)

 association,  connection,  possession

 religious abstraction,  L.
 

 use,  employment,  KātyŚr.
  ,  Sch.

Monier Williams 1872

English

 उप-पत्ति,  इस्,  f. happening,  occurring,  becoming
visible,  appearance,  production,  birth
 gaining,  effect-
ing,  accomplishing
 cause,  reason
 termination,  end
fitness,  propriety
 association,  connection,  possession
religious abstraction
 proof,  ascertained or demon-
strated conclusion
 (in arithm. or geom.) proof,  de-
monstration
 उपपत्त्या,  ind. suitably,  in a fit man-
ner.
—उपपत्ति-मत्,  आन्,  अती,  अत्,  or उपपत्ति-
युक्त,  अस्,  आ,  अम्,  right,  fit,  reasonable,  proper
united,  associated.

Macdonell

English

 उपपत्ति upa-patti,  f.
  coming about,  occurrence,  🞄appearance
 success
 resultance,  demonstration,  🞄establishment,  proof
 suitableness: 🞄-pari-tyakta,  pp. unfounded
 -yukta,  🞄pp. proved.

Benfey

English

 उपपत्ति उपपत्ति,  i. e. उप-पद् + ति, 
f.
 
 1. Taking place,  happening,  Bhag.
13,  9
 appearance,  MBh. 14,  496
 success, 
Vedāntas. in Chr. 216,  4,  cf.  17.
 2.
Suitableness,  Rājat. 5,  374
 378.
 -- Comp.
 
अन्-, 
 I. f.
  1. not taking place,  Bhāṣāp.
81. 2. failure,  Vedāntas. in Chr. 205, 
11.
 II. adj.
  not suitable,  Rājat. 5,  378.

Apte Hindi

Hindi

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"होना,  घटित होना,  आविर्भाव,  उत्पत्ति,  जन्म"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"कारण,  हेतु,  आधार,  युक्तियुक्त"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"योग्यता,  औचित्य"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"निश्चयन,  प्रदर्शन,  प्रदर्शित उपसंहार"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"प्रमाण,  प्रदर्शन"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"उपाय,  तरकीब"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"करना,  अमल में लाना,  प्राप्त करना,  सम्पन्न करना"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+क्तिन्
"अवाप्ति,  प्राप्ति"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+ क्तिन्
"दुर्घटना,  संपात"

उपपत्तिः
स्त्री*
  - उप+पद्+ क्तिन्
"उपयुक्त,  तर्कसंगत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುಕ್ತಿ /ವಿವೇಚನಾ ಪೂರ್ವಕವಾದ ಮಾತು
निष्पत्तिः - > उप + पद (गतौ) - "क्तिन्" (३-३-९४)
व्युत्पत्तिः - > उपपद्यते
प्रयोगाः - > "उपपत्तिरुदाहृता बलादनुमानेन नचागमः क्षतः"
उल्लेखाः - > किरा० २-२८
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಮಂಜಸ್ಯ /ಹೊಂದಿಕೆ/ಯುಕ್ತತೆ
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರಣ
प्रयोगाः - > "प्रियेषु यैः पार्थ विनोपपत्तेर्विचिन्त्यमानैः क्लममेति चेतः"
उल्लेखाः - > किरा० ३-५२
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪಾಯ /ಯುಕ್ತಿ
प्रयोगाः - > "अथोपपत्तिं छलनापरोऽपरामवाप्य शैलूष इवैष भूमिकाम्"
उल्लेखाः - > माघ० १-६९
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಪ್ತಿ /ಪಡೆಯುವಿಕೆ /ಲಾಭ
प्रयोगाः - > "असंशयं प्राक्तनयोपपत्तेः स्यन्धयप्रीतिमवाप्स्यसि त्वम्"
उल्लेखाः - > रघु० १४-७८
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಲಿಂಗ
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಿದ್ಧಿ /ಈಡೇರುವಿಕೆ /ಕೈಗೂಡುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "स्वार्थोपपत्तिं प्रति दुर्बलाशस्तमित्यवोचद्वरतन्तुशिष्यः"
उल्लेखाः - > रघु० ५-१२
उपपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಹಾಯ್ಯ /ಅವಲಂಬನ
प्रयोगाः - > "अपेक्षितान्योन्यबलोपपत्तिभिः"
उल्लेखाः - > किरा० १४-४४

L R Vaidya

English

 upapatti {% f. %} 1. Appearance,  production
cause,  reason
reasoning (उपपत्तिमत् ‘well-reasoned’ Kir.ii.1)
fitness,  propriety
ascertainment,  demonstration,  an ascertained or demonstrated conclusion,  उपपत्तिरुदाहृता बलात् Kir.ii.28
a means,  an expedient
accomplish ment,  non-failure,  स्वार्थोपपतिं प्रति दुर्बलाशः R.v.12,  तात्पर्यानुपपतितः Bh.P.
attainment,  acquirement,  R.xiv.78.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 upapatti,  f. (= Pali id.
 cf. next three,  and upapāda
 specialization of Skt. id.,  cf. pw s.v.,  〔7.324〕),  (re-)birth,  state of existence (past or future or present): SP 〔228.10〕 (vs) °tiṃ śubhāṃ tyaktvā,  giving up a glorious state of existence (in a heavenly world,  to be reborn on earth)
 Mv 〔i.282.18〕 upapattiyā (loc. sg.) … vaśitāṃ gato (see °tti-vaśitā)
 Divy 〔187.16〕 kā upapattiḥ (future state) ko 'bhisaṃparāya (q.v.) iti
 〔194.20〕 (tiryagyony-)upapattibhayabhīto
 Dbh 〔75.14〕 °tti-nānātva-tāṃ
 KP 〔102.7〕 na cyutir nopapattiḥ
 Bbh 〔359.1〕 bodhisattvānāṃ pancavidhā upapattiḥ
 Gv 〔522.13〕 upapatty-ānantarya-citte pratyupasthite,  said of a man at the point of death,  when the mental state which immediately precedes rebirth has arrived (he becomes aware,  by sight,  hearing,  etc.,  of the state in which he is about to be reborn by the power of karma)
 upapatti-pratilambhika,  or °prātilambhika,  qq.v.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उपपत्ति auch Entstehung,  Geburt,  Śiś. 1,  69.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kun skye
१) अवरोह २) आसव ३) उद्भूत ४) उपपत्ति

kun tu skye
अवरोह / आसव / उद्भूत / उपपत्ति

khrungs pa
१) उदय २) उपपत्ति ३) जात ४) समुद्भूत ५) सम्भव

nyer bskyod
उपपत्ति

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपपत्तिः,  स्त्री,
   (उप + पद् + क्तिन् ।) सङ्गतिः ।निर्वृतिः । समाधानम् । सिद्धान्तः । प्रकरणप्रति-पाद्यार्थसाधने तत्र तत्र श्रूयमाणा युक्तिः । इतिवेदान्तसारः ॥
 (“उपपत्तिमदूर्ज्जिताश्रयम्” ।इति भारविः । २ । १ ॥
) हेतुः । यथा,  --“श्रोतव्यः श्रुतिवाक्येभ्यो मन्तव्यश्चोपपत्तिभिः” ।इत्यत्र उपपत्तिभिर्बहुभिर्हेतुभिरिति पक्षता-ग्रन्थमाथुरी ॥
 सङ्गतिः । यथा,  --“लक्षणा शक्यसम्बन्धस्तात्पर्य्यानुपपत्तितः” ।इति भाषापरिच्छेदः । ८२ ॥
 (उपायः । यथा माघे ।“अपेक्षितान्योन्यबलोपपत्तिभिः” । सिद्धिः ।प्राप्तिः । “स्वार्थोपपत्तिं प्रति दुर्ब्बलाशः” । इतिरघुः ॥
 ५ । १२ ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपपत्ति स्त्री उप + पद--क्तिन् । १ युक्तौ,  २ सङ्गतौ ३ हेतौ च“श्रोतव्यः श्रुतिवाक्येभ्योमन्तव्यश्चोपपत्तिभिः” “उपप-त्तिभिर्हेतुभिरिति मथुरानाथः । “उपपत्तिमदूर्जितं वचः”“प्रियेषु यैः पार्थ! विनोपपत्तेः” किरा० । “लक्षणा शक्य-सम्वन्धस्तात्पर्य्यानुपपत्तितः” भाषा० । “विवक्षितगुणोप-पत्तेः” शा० सू० । “उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्व्वताफलम् । अर्थवादोपपत्ती च हेतुस्तात्पर्य्यनिर्णगे” इ-त्युक्तेस्तस्याः प्रकरणप्रतिपाद्यार्थनिर्ण्णायकत्वं यथा । छा-न्दोग्ये ६ प्र० “यथा सौम्यैकेन मृत्पिण्डेन विज्ञातेनसर्वं मृण्मयं विज्ञातं भवति वाचारम्भणं विकारोनाम-धेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम्” इत्यादिना विकारमात्रस्य वाचाम्भ-णकथनरूपा युक्तिः । ४ उपाये च “अथोपत्तिं छलनापरो-ऽपराम्” माघः । “अपेक्षितान्योन्यबलोपपत्तिभिः” माघः ।५ प्राप्तौ ६ सिद्धौ च “स्वार्थोपत्तिं प्रति दुर्बलाशः” असंशयंप्राक् तनयोपपत्तेः” रघुः । युक्तयश्च नानाविधाः सुश्रुतेदर्शिताः ताश्च तन्त्रयुक्तिशब्दे दर्शयिष्यन्ते । “असद्वाक्यप्रयक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधनम् । स्ववाक्यसिद्धिरितिच क्रियते तन्त्रयुक्तिभिः” सुश्रुते तत्फलमुक्तम् ।

Capeller

German

 उपपत्ति f.
  das Eintreffen,  Sichergeben, 
Begründung,  Beweis.

Burnouf

French

 उपपत्ति उपपत्ति f.
  (पत्) naissance,  production
évènement
 évènement surnaturel.

Stchoupak

French

 उप-पत्ति-
 f.
  évènement,  occurrence 
 fait d'obtenir,  de s'accomplir 
argument,  preuve 
 possibilité 
 fait de concorder,  conformité 
 origine, 
naissance.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.