| YouTube Channel

उपध्मानीय (upadhmAnIya)

 
Capeller Eng
English
उपध्मानीय
m.
 the Visarga before प & फ.
Spoken Sanskrit
English
उपध्मानीय upadhmAnIya
m.
 Visarga as pronounced before the letters p and ph
Apte
English
उपध्मानीयः [upadhmānīyḥ], The aspirate Visarga before the letters प् and फ्
उपूपध्मानीयानामोष्ठौ Sk.
Apte 1890
English
उपध्मानीयः The aspirate Visarga before the letters प् and फ्
उपूपध्मानीयानामोष्ठौ Sk.
Monier Williams Cologne
English
उप-ध्मानीय
m.
 the Visarga (q.v.) as pronounced before the letters प् and फ्,
Pāṇ.
VPrāt.
&c.
Monier Williams 1872
English
उप-ध्मानीय, अस्, m. the aspirate Visarga before
the letters प् and फ्।
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपध्मानीय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಫಕಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅರ್ಧವಿಸರ್ಹ
प्रयोगाः - > "उपूपध्मानीयानामोष्ठौ"
उल्लेखाः - > सि० कौ०
L R Vaidya
English
upaDmAnIya {% m. %} The aspirate visarga before the letters प् and फ्. (ऊपूपध्मानीयानामोष्ठौ S.K.)
Abhyankara Grammar
English
उपध्मानीय a letter or a phonetic elem- ent substituted for a visarga foll- owed by the first or the second letter of the labial class. Visarga is simply letting the breath out of the mouth. Where the visarga is followed by the first or the second letter of the labial class, its pronun- ciation is coloured by labial utterance. This coloured utterance cannot be made independently
hence this utterance called 'उपध्मा- नीय' ( similar to a sound blown from the mouth ) is not put in, as an independent letter, in the वर्ण- समाम्नाय attributed to महेश्वर. Patañj- ali, however, has referred to such dependent utterances by the term अयोगवाहवर्ण. See अयेागवाह
cf. xक इति जिह्वामूलीयः । जिह्वामूलेन जन्यत्वात् । xप इत्युप- ध्मानीयः । उपध्मानेन जन्यत्वात्. अयेगवाह is also called अर्धविसर्ग. See अर्धविसर्ग.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपध्मानीय
पु०
 उपाध्माने ओष्ठे भवः छ । पफपरे विसर्ग-स्थानिके गजकुम्भाकृतितया लेखनीये वर्ण्णभदे उपध्मान-शब्दे उदा० । उपाध्मानीय इति केचिदाहुः ।