| YouTube Channel

उपदिश् (upadiz)

 
Capeller Eng
English
उपदिश्
f.
intermediate region (north-east etc.).
Spoken Sanskrit
English
उपदिश् - upadiz -
adj.
- pointing out to
उपदिश् - upadiz -
adj.
- showing
उपदिश् - upadiz -
f.
- intermediate region or point of the compass
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - dictate
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - teach
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - speak of
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - specify
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - govern
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - advise
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - settle
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - explain
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - name
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - admonish
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - prescribe
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - inform
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - call
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - mention
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - point out to
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - command
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - instruct
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - exhibit
उपदिशते { उपदिश् } - upadizate { upadiz } - verb - indicate
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - prescribe
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - indicate
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - call
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - mention
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - command
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - specify
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - exhibit
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - dictate
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - explain
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - speak of
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - govern
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - inform
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - settle
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - point out to
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - name
उपदिशति { उपदिश् } - upadizati { upadiz } - verb - admonish
उपदिश्यते { उपदिश् } - upadizyate { upadiz } - verb pass. - be taught
Apte
English
उपदिश् [upadiś], 6
U.
To instruct, teach, explain, advise
यद्यत्प्रयोगविषये भाविकमुपदिश्यते मया तस्य ... तत्तत्प्रत्युपदिशतीव मे बाला
M.*
1.5
सुखमुपदिश्यते परस्य
K.*
156 it is easy to advise others
ज्ञानमुपदिश्
Bg.*
4.34
R.*
16.43.
To point, indicate, refer to
गुणशेषामुपदिश्य भामिनीम्
R.*
8.73
सुवर्णपुरमार्गमुपदेक्ष्यति
K.*
12, 92 point out or tell.
To assign the right place to a thing, arrange.
(a) To mention, specify, tell
किं कुलेनोपदिष्टेन शीलमेवात्र कारणम्
Mk.*
9.7
पृषोदरादीनि यथोपदिष्टम्
P.
VI.3.19. (b) To inform, announce.
To prescribe, settle, sanction, lay down
द्वितीयश्च साध्वीनां क्वचिद् भर्तोपदिश्यते
Ms.*
5.162, 2. 19, 3.14, 43.
To rule over, govern, command.
To name, call
द्रुतविलम्बितमित्युपदिश्यते Śrut.28
Ms.*
12.89.
उपदिश् [upadiś],
f.
, उपदिशा An intermediate quarter, such as ऐशानी, आग्नेयी, नैर्ऋती and वायवी. चतस्रो दिशश्चतस्र उपदिशः Maitrī
Up.*
6.2.
Apte 1890
English
उपदिश् {c6c} U. 1 To instruct, teach, explain, advise
यद्यत्प्रयोगविषये भाविकमुपदिश्यते मया तस्य… तत्तत्प्रत्युपदिशतीव मे बाला M. 1. 5
सुखमुपदिश्यते परस्य K. 156 it is easy to advise others
ज्ञानमुपदिश् Bg. 4. 34
R. 16. 43.
2 To point, indicate, refer to
गुणशेषामुपदिश्य भामिनीं R. 8. 73
सुवर्णपुरमार्गमुपदेक्ष्यति K. 120, 92 point out or tell.
3 To assign the right place to a thing, arrange.
4 (a) To mention, specify, tell
किं कुलेनोपदिष्टेन शीलमेवात्र कारणं Mk. 9. 7
पृषोदरादीनि यथोपदिष्टं P. VI. 3. 109. (b) To inform, announce.
5 To prescribe, settle, sanction, lay down
द्वितीयश्च साध्वीनां क्वचिद्भर्तोपदिश्यते Ms. 5. 162, 2. 190, 3. 14, 43
पृषोदरादीनि यथोपदिष्टं P. VI. 3. 109.
6 To rule over, govern, command.
7 To name, call
द्रुतविलंबितमित्युपदिश्यते Śrut. 28
Ms. 12. 89.
उपदिश् f., उपदिशा An intermediate quarter, such as ऐशानी, आग्नेयी, नैरृती and वायवी.
Monier Williams Cologne
English
1. उप-√ दिश्
P.
Ā. -दिशति, -ते, to point out to,
ŚBr.
x, 6, 1, 11
to indicate, specify, explain, inform, instruct, teach,
ŚBr.
ĀśvŚr.
&
ĀśvGṛ.
MBh.
Mṛcch.
Ragh.
&c.
to advise, admonish,
BhP.
Hit.
to mention, exhibit, speak of
BhP.
Mn.
Mṛcch.
VPrāt.
&c.
to settle, prescribe, command, dictate, govern,
MBh.
Mn.
Kum.
Pañcat.
&c.
to name, call,
MBh.
BhP.
Mn.
&c.
:
Pass.
-दिश्यते, to be taught,
&c.
2. उप-दिश्
mfn.
(for 3. See
s.v.
) (ifc. ) pointing out to, showing
See मारोपदिश्.
3. उप-दिश्
f.
an intermediate region or point of the compass.
Monier Williams 1872
English
उपदिश् 1. उप-दिश्, cl. 6. P. A. -दिशति, -ते,
-देष्टुम्, to point out to
to indicate, specify, ex-
plain, instruct, teach
advise, admonish
to assign the
right place to anything, arrange
to mention, exhibit
to inform
to settle, prescribe
to dictate, command,
govern
to name: Pass. -दिश्यते, to be taught &c.,
to be called.
2. उप-दिश्, क्, or उप-दिशा, f. an intermediate
region, as north-east &c.
Macdonell
English
उपदिश् upa-diś,
f.
intermediate quarter 🞄(N.E. &c.).
Benfey
English
उपदिश् उप-दिश्,
f.
An interme-
diate quarter or point of the compass,
e. g. north-east, etc., Rām. 1, 76, 23.
Apte Hindi
Hindi
उपदिश्
स्त्री*
- -
"मध्यवर्ती दिशा, जैसे कि ऐशानी, आग्नेयी, नैऋती और वायवी"
उपदिश्
तुदा* उभ* उप- दिश् -
"अध्यापन करना, उपदेश देना, सिखाना"
उपदिश्
तुदा* उभ* उप- दिश् -
"संकेत करना, इशारा करना, उल्लेख करना"
उपदिश्
तुदा* उभ* उप- दिश् -
"कथन करना, बतलाना, घोषणा करना"
उपदिश्
तुदा* उभ* उप- दिश् -
"निर्दिष्ट करना, अङ्कित करना, स्वीकृति देना, निश्चित करना"
उपदिश्
तुदा* उभ* उप- दिश् -
"नाम लेना, पुकारना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपदिश्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪದಿಕ್ಕು /ವಿದಿಕ್ಕು /ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಮೂಲೆದಿಕ್ಕು
L R Vaidya
English
upadiS {% f. %} An intermediate quarter (they are four- ऐशानी, आग्नेयी, नैरृती and वायवी).
Bopp
Latin
उपदिश् f. (KARM. ex उप et दिश् f. plaga) intermedia
plaga, cf. विदिश्.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
व्यपदिश्, अभिधा, व्याख्या, निर्दिश्, अभिवद्, आचक्ष्, परिचक्ष्, उपदिश्, आभाष्, परिकथय, परिपठ्, प्रकीर्तय, प्रचक्ष्, प्रतिभाष्, प्रब्रू, प्रभाष्, प्रवद्, प्रविचक्ष्, भाष्
verb
जनेषु विशिष्टेन नाम्ना ख्यातानुकूलः व्यापारः।
"जनाः गान्धीमहोदयं बापू इति नाम्ना व्यपदिशन्ति।"
Synonyms:
सम्बोधय, अनुशास्, उपदिश्, उपादिश्, निर्दिश्, प्रत्यादिश्, समादिश्
verb
हितस्य बोधनानुकूलः व्यापारः।
"माता तं समबोधयत् परं सः तथा आचरितवान्।"
Synonyms:
अभिनिर्दिश्, प्रदिश्, निर्दिश्, उपदिश्, अपदिश्, निदर्शय, प्रदर्शय, विनिर्दिश्, अवद्योतय, लक्षय, आदिश्, उपादिश्, आक्षिप्
verb
कार्यविशेषस्य वा वस्तुविशेषस्य वा ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"माता मह्यं आकाशे ध्रुवस्य स्थितिम् अभिनिर्दिशति।"
Synonyms:
अनुशास्, उपदिश्, उपादिश्, निदृश्, निर्दिश्, प्रत्यादिश्, समादिश्, सम्मन्त्र्
verb
विमर्शानुकूलः व्यापारः।
"रजतः माम् धनस्य अधिकत्वेन लाभाय अन्यत्र विनियोक्तुम् अन्वशाः।"
Synonyms:
उपदिश्, अनुशास्, शिक्षय
verb
कार्यविषये युक्तायुक्तत्वकथनानुकूलः व्यापारः।
"आचार्यः इदं कार्यं सम्यक् भवितुं शिष्यान् उपदिशति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपदि(श)श्
अव्य०
दिशि, दिशोः समीपं वा वा अच् समा० ।१ दिशीत्यर्थे दिशोः सामीप्ये च० उपगता दिशौ अत्या०समा० हलन्तत्वाद्वा टाप् दिशोर्मध्यवर्त्तिन्यां विदिशि कोणेस्त्री “आवृण्वन् सर्व्वतोव्योम दिशश्चोपदिशस्तथा” भा०व० १७१ अ०
Capeller
German
उपदिश्
f.
Zwischengegend.
Burnouf
French
उपदिश् उपदिश्
f.
(दिश्) plage, région intermédiaire
cf.
विदिश्।
Stchoupak
French
उप-दिश्-
indiquer, conseiller, avertir, instruire
parler de,
mentionner
commander
pass. s'appeler
être prescrit
°दिष्ट-
indiqué, etc.
उप-दिश्-
f.
région intermédiaire du ciel.