| YouTube Channel

उपताप (upatApa)

 
शब्दसागरः
English
उपताप
m.
(-पः)
1. Disease.
2. Haste, hurry.
3. Heat, heatedness.
4.
Pain.
5. Misfortune.
E.
उप much, तप् to heat, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
उपताप
m.
heat, pain, sickness, trouble, distress, woe,
sorrow.
Yates
English
उप-ताप (पः) 1.
m.
Disease
haste
heat
pain
misfortune.
Spoken Sanskrit
English
उपताप upatApa
m.
trouble
उपताप upatApa
m.
haste
उपताप upatApa
m.
troubling
उपताप upatApa
m.
paining
उपताप upatApa
m.
hurry
उपताप upatApa
m.
heat
उपताप upatApa
m.
sickness
उपताप upatApa
m.
warmth
उपताप upatApa
m.
disease
उपताप upatApa
m.
heating
उपताप upatApa
m.
hurt
उपताप upatApa
m.
pain
उपताप upatApa
m.
trouble
उपताप upatApa
m.
haste
उपताप upatApa
m.
troubling
उपताप upatApa
m.
paining
उपताप upatApa
m.
hurry
उपताप upatApa
m.
heat
उपताप upatApa
m.
sickness
उपताप upatApa
m.
warmth
उपताप upatApa
m.
disease
उपताप upatApa
m.
heating
उपताप upatApa
m.
hurt
उपताप upatApa
m.
pain
Wilson
English
उपताप
m.
(-पः)
1 Disease.
2 Haste, hurry.
3 Heat, heatedness.
4 Pain.
5 Misfortune.
E.
उप much, तप to heat, घञ्
aff.
Apte
English
उपतापः [upatāpḥ], 1 Heat, warmth.
Trouble, distress, pain, sorrow
सर्वथा कंचन स्पृशन्त्युपतापाः
K.*
135, 177
शरीरोपतापेन
Māl.
3.
Calamity, misfortune.
Sickness, disease, injury.
Haste, hurry.
Apte 1890
English
उपतापः 1 Heat, warmth.
2 Trouble, distress, pain, sorrow
सर्वथा कंचन स्पृशंत्युपतापाः K. 135, 177
शरीरोपतापेन Māl. 3.
3 Calamity, misfortune.
4 Sickness, disease, injury.
5 Haste, hurry.
Monier Williams Cologne
English
उप-ताप
m.
heat, warmth
heating,
Suśr.
L.
pain, trouble
paining,
Śak.
122, 2 (v.l. for अनु-ताप),
Suśr.
sickness, disease, hurt,
ĀśvGṛ.
MBh.
Suśr.
&c.
haste, hurry,
L.
Monier Williams 1872
English
उप-ताप, अस्, m. heat, warmth, heating, paining,
pain, trouble, misfortune
sickness, disease, injury
haste, hurry.
Macdonell
English
उपताप upa-tāp-a,
m.
heat
pain
disease
🞄-ka,
a.
causing pain
-in,
a.
ill
causing 🞄pain to (—°).
Benfey
English
उपताप उपताप, i. e. उप-तप् + अ,
m.
1. Heat.
2. Pain, Śāk. 38, 7 v. r.
3. Disease, MBh. 3, 13333.
Apte Hindi
Hindi
उपतापः
पुं*
- उप+तप्+घञ्
"गर्मी, आँच"
उपतापः
पुं*
- उप+तप्+घञ्
"कष्ट, दुःख, पीडा, शोक"
उपतापः
पुं*
- उप+तप्+घञ्
"संकट, मुसीबत"
उपतापः
पुं*
- उप+तप्+घञ्
बीमारी
उपतापः
पुं*
- उप+तप्+घञ्
"शीघ्रता, हड़बडी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपताप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಸಿ /ಕಾವು
निष्पत्तिः - > उप + तप (सन्तापे) - "घञ्" (३-३-१८)
उपताप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋವು /ವೇದನೆ
निष्पत्तिः - > उप + तप (सन्तापे) - कर० "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "सर्वथा नकञ्चन स्पृशन्त्युपतापाः" "स खलु दुर्मनायमानः परवानिव शरीरोपतापेन"
उल्लेखाः - > काद०, मालती०
उपताप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ /ವ್ಯಾಧಿ
निष्पत्तिः - > उप + तप (सन्तापे) +णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > उपतापयति
विस्तारः - > "उपतापो गदे तापे" - हेम०
L R Vaidya
English
upatApa {% m. %} 1. Heat, warmth
2. pain, sorrow, e.g. विवक्षितं ह्यनुक्तमुपतापम् (v.l. for अनुतापम्) जनयति
3. sickness, disease
4. haste, hurry.
Bopp
Latin
उपताप m. (r. तप् s. अ) aegritudo. AM.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khrim pa
१) उपताप २) तपन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रोगो रुजा रुगातङ्को मान्द्यं व्याधिरपाटवम् ४६२
आम आमय आकल्यमुपतापो गदः समाः
-wordlist-
रोग (पुं), रुजा (स्त्री), रुज् (स्त्री), आतङ्क (पुं), मान्द्य (क्ली), व्याधि (स्त्री), अपाटव (क्ली), आम (पुं), आमय (पुं), आकल्य (क्ली), उपताप (पुं), गद (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रोग
रोग, रुज्, व्याधि, आकल्य, गद, मान्द्य, अपाटव, आम, आमय, आतङ्क, उपताप, रुजा
रोगो रुक् व्याधिराकल्यं गदो मान्द्यमपाटवम्
आम आमय आतङ्क उपतापो रुजा स्मृता ६००
verse 2.1.1.600
page 0068
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपतापः,
पुं,
(उप + तप् + घञ् ।) त्वरा उत्तापः ।रोगः इति मेदिनी
अशुभम् पीडा इतिशब्दरत्नावली
(यथा, शाकुन्तले ।“विवक्षितं ह्यनुक्तं उपतापं जनयति” ।पीडादायके वाच्यलिङ्गः यथा, कौशिकसूत्रे ।१३५ “यो वनस्पतीनामुपतापो बभूव”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपताप
पु०
उप + आधिक्ये तप--आधारे घञ् त्वरायांभावे घञ् सन्तापे ण्यन्ततपेरच् रोगे मेदि० करणेघञ् अशुभे पीडने रत्नाबली “दीक्षितानुपतापे”आश्व० श्रौ० ६, ९, १, पुंस्त्वोपघातेन्द्रियोपतापान् तथा मुखा-क्षिपाकरक्तपित्तवातशोणिताम्लीकाप्रभृतीनापादयति” सुश्रु० ।“मानसागन्तुभिर्म्सातुरुपतापैः प्रपीडितः “बन्धोपतापैश्चभवेद्विशेषशिरोऽभितापः ससमीरणेन” सुश्रु०
Capeller
German
उपताप
m.
Hitze, Schmerz.
Stchoupak
French
उप-ताप-
m.
tourment
maladie
-एन ifc. aux dépens de.