| YouTube Channel

उपजीव्य (upajIvya)

 
शब्दसागरः
English
उपजीव्य
mfn.
 (-व्यः-व्या-व्यं) Affording a livelihood.
n.
 (-व्यं) Cause.
E.
 उप be-
fore जीव् to live, य
aff.
Capeller Eng
English
उपजीव्य
a.
 = उपजीवनी॑य
n.
 subsistence.
Yates
English
उप-जीव्य (व्यः-व्या-व्यं)
a. Affording a
living.
n.
 A cause.
Spoken Sanskrit
English
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - having lived upon
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - affording or serving for a livelihood
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - that on which one depends or rests
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - depending on
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - because of
उपजीव्य - upajIvya -
adj.
 - that by which one lives
Wilson
English
उपजीव्य
mfn.
 (-व्यः-व्या-व्यं) Affording a livelihood.
n.
 (-व्यं)
Cause.
E.
 उप before जीव to live, य
aff.
Apte
English
उपजीव्य [upajīvya], pot. p.
Affording a livelihood
उपजीव्यद्रुमाः
Y.*
 2.227.
Giving patronage, patronizing (as a king
&c.
 ).
(fig. ) Supplying materials for writing, that from which one derives his materials
सर्वेषां कवि- मुख्यानामुपजीव्यो भविष्यति
Mb.
व्यः A patron.
A source or authority (from which one derives his materials)
इत्यलमुपजीव्यानां मान्यानां व्याख्यानेषु कटाक्षनिक्षेपेण S. D.* 2. -व्यम् A means of subsistence, अन्तपालाश्च यास्यन्ति सदारो यत्र राघवः । सहोपजीव्यं राष्ट्रं च पुरं च सपरिच्छदम्
Rām.*
 2.37.26.
Apte 1890
English
उपजीव्य pot. p. 1 Affording a livelihood
Y. 2. 227.
2 Giving patronage, patronizing (as a king &c.).
3 (fig.) Supplying materials for writing, that from which one derives his materials
सर्वेषां कविमुख्यानामुपजीव्यो भविष्यति Mb.
व्यः 1 A patron.
2 A source or authority (from which one derives his materials)
इत्यलमुपजीव्यानां मान्यानां व्याख्यानेषु कटाक्षनिक्षेपेण S. D. 2.
व्यं A means of subsistence.
Monier Williams Cologne
English
1. उप-जीव्य
mfn.
 that by which one lives, affording or serving for a livelihood,
MBh.
Yājñ.
&c.
that on which one depends or rests,
Daś.
Sāh.
2. उप-जीव्य
ind.
p.
 having lived upon
depending on, because of (with
acc.
 )
Monier Williams 1872
English
उप-जीव्य, अस्, आ, अम्, that by which one lives,
affording a livelihood
(अम्), n. means of subsistence,
cause.
Apte Hindi
Hindi
उपजीव्य
वि* - उप+जीव्+ण्यत्
जीविका प्रदान करने वाला
उपजीव्य
वि* - उप+जीव्+ण्यत्
"संरक्षक, संरक्षण देने वाला"
उपजीव्य
वि* - उप+जीव्+ण्यत्
"लिखने के लिए सामग्री देने वाला, जिससे कि मनुष्य सामग्री प्राप्त करे"
उपजीव्यः
पुं*
 - उप+जीव्+ण्यत्
संरक्षक
उपजीव्यः
पुं*
 - उप+जीव्+ण्यत्
स्रोत या प्रामाणिक ग्रंथ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपजीव्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀವಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವವನು /ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಕೊಡುವವನು
उपजीव्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ರಯ ಕೊಡುವವನು /ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡುವವನು
निष्पत्तिः - > उप + जीव (प्राणधारणे) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
L R Vaidya
English
upajIvya {% (I) a. (f. व्या) %} 1. Affording a livelihood, patronizing
2. affording materials for writing, उपजीव्यग्रंथविरोधश्च R.G. or सर्वेषां कविमुख्यानामुपजीव्यो भविष्यति Bh.
upajIvya {% (II) m. %} 1. A patron
2. a source, an authority, इत्यलमुपजीव्यानां मान्यानां व्याख्यानेषु कटाक्षनिक्षेपेण S.D.ii.
Abhyankara Grammar
English
उपजीव्य a term used by later gramm- arians in connection with such a rule on which another rule depends cf. उपजीव्यादन्तरङ्गाच्व प्रधानं प्रबलम् Pari. Śekh. on Pari. 97, as also M. Bh. on हेतुमति च P. III.1.26. The relationship known as उपजीव्योपजी- वकभाव occurs several times in gra- mmar which states the inferiority of the dependent as noticed in the world.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपजीव्य
त्रि०
 उप + जीव--ण्यत् । १ आश्रये । २ ज्ञान-सत्तावृत्त्याद्यर्थम् अवलम्बनीये “अलमुपजीव्यानांमान्यानांवाक्ये कटाक्षनिक्षेपेण” सा० द० । “उपजीव्यद्रु-माणाञ्च विंशतेर्द्विगुणीदमः” या० स्मृ० । “उपजीव्यबाधापत्तेः” शब्दचि० । उपजीव्यत्वञ्च स्वसत्ताप्रयोजकत्वम् स्वज्ञानप्रयोजकत्वञ्च । उपजीव्योपजीवकभावश्च ज्ञानसत्त्वयोःप्रयोज्यप्रयोजकभावः । यथा एकस्यान्यसत्ताप्रयोजकत्वम-परस्य च तत्प्रयोज्यसत्ताकत्वम् । एवम् अन्यज्ञान-प्रयोजकत्वम् अत्याधीनज्ञानविषयत्वं च यथायथं प्रयो-गानुसारे बोध्यम् ।
Stchoupak
French
उप-जीव्य-
a. v. ce par quoi l'on vit
ce dont qqch. dépend
aux
dépens de qui l'on vit
nt. moyens de vivre.