| YouTube Channel

उपजन (upajana)

 
Spoken Sanskrit
English
उपजन upajana
m.
increase
उपजन upajana
m.
appendage
उपजन upajana
m.
addition of a letter
उपजन upajana
m.
letters or syllables or affixes added
उपजन upajana
m.
addition
Apte
English
उपजनः [upajanḥ], 1 Addition, increase.
Appendage.
Rise, origin.
Addition of a letter in the formation of words
उपजन आगमः Mbh. on Śiv. Sū.5. वर्ण˚ Nir.
Any letter, syllable or affix so added
अनर्थका उपजनाः Nir. -नम् The body.
Apte 1890
English
उपजनः 1 Addition, increase.
2 Appendage.
3 Rise, origin.
4 Addition of a letter in the formation of words
वर्ण° Nir.
5 Any letter, syllable or affix so added
अनर्थका उपजनाः Nir.
नं The body.
Monier Williams Cologne
English
उप-जन
m.
addition, increase
appendage,
ĀśvŚr.
ChUp.
Comm. on
Nyāyam.
&c.
addition of a letter (in the formation of a word), letters or syllables or affixes added,
RPrāt.
APrāt.
Nir.
Sāy.
&c.
Monier Williams 1872
English
उप-जन, अस्, m. additional production, addition,
increase
appendage
addition of a letter in the forma-
tion of words
letters, syllables or affixes added.
Apte Hindi
Hindi
उपजनः
पुं*
- उप+जन्+अच्
"जोड़, वृद्धि"
उपजनः
पुं*
- उप+जन्+अच्
परिशिष्ट
उपजनः
पुं*
- उप+जन्+अच्
"उगना, उद्गमस्थान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपजन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ಸಮಾಗಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶರೀರ
निष्पत्तिः - > उप + जनी (प्रादुर्भावे) - "अच्" (३-१-१३४)
उपजन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿ /ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ
उपजन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿವೃದ್ಧಿ /ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > जनी - भावे "घञ्" (३-३-१८)
L R Vaidya
English
upajana {% m. %} 1. Addition, increase
2. appendage
3. rise, birth, origin.
Abhyankara Grammar
English
उपजन lit.origin
one that originates, augment, उपजायते असौ उपजन: The word is used in the sense of 'addi- tional phonetic element'
cf. उपजन आगमः M. Bh. on Śiva- sūtra 5
cf. also वर्णव्यत्ययापायोपजनविका- रेष्वर्थदर्शनात् Śiva Sūtra 5 Vārt. 15. The Ṛk Prātiśākhya gives स् in पुरुश्चन्द्र as an instance of. उपजन cf. R. Pr. IV. 37. In the Nirukta उपजन is given as the sense of the prefix 'उप'
cf. उपेत्युपजनम्: The com. on the Nirukta explains the word उपजन as अाधिक्य.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपजन
न०
उपजायते जन--अच् स्त्रीपुंसयोगेन जाय-माने देहे “नोपजनं स्मरन्निदं शरीरं यथा प्रयोग्यआचरणे युक्तः” छा० उ० “मनसैव नोपजनं स्म-रन् स्त्रीपुंसयोरन्योन्योपगमेन जायते इत्युपजनम्आत्मभावेन वात्मसामीप्येन वा जायते इत्युजनमिदंतन्न स्मरन्” भा० भावे घञ् अवृद्धिः स्तोमादिवृद्धौ
पु०
“तत्रोपजनस्तार्क्ष्यवर्ज्जमग्ने सूक्तानाम्”आश्व० श्रौ० ९, १, १५ “तत्र स्तोमवृद्धावुपजनस्थानमुच्यतेनारा वृ० “सोमातिरेके स्तुतशस्त्रोपजनः ६, ७, “तदास्तुतशस्त्रयोरुपजनीभवति” नारा० वृ० उत्पत्तिमात्रेच “योगोहि प्रभवाप्ययौ” कठोप० भाष्ये योगोहि प्र-भवाप्ययौ उपजनापायधर्म्मकौ” इति उक्तम्
Burnouf
French
उपजन उपजन a. (जन्) qui a une lettre insérée
ex.: अस्कृत pour अस्कृत, tg. vd.
Stchoupak
French
उप-जन-
m.
annexe, appendice.