| YouTube Channel

उपक्रमः (upakramaH)

 
Apte
English
उपक्रमः [upakramḥ], 1 Beginning, commencement
रामोपक्रम- माचख्यौ रक्षःपरिभवं नवम्
R.*
 12.42 begun by Rāma
किमुपक्रमो रावणः
Mv.*
 2.
Approach, advance
साहस˚ forcible advance
Māl.
 7
so योषितः सुकुमारोपक्रमाः
ibid.
An undertaking, work, enterprize.
A plan, contrivance, means, expedient, stratagem, remedy
सामादि- भिरुपक्रमैः
Ms.*
 7.17, 159
M.*
 3
R.*
 18.15
Y.*
 1.345
Śi.*
 2.76.
Attendance on a patient, treatment, practice of medicine, physicking.
A test of honesty, trying the fidelity of a friend
&c.
see उपधा.
A kind of ceremony preparatory to reading the Vedas.
Heroism, Courage.
Flight.
Behaviour, action
यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृशः स्यादुपक्रमः
Rām.*
 5.64.3.
The rim of a wheel
Hch.
Apte 1890
English
उपक्रमः 1 Beginning, commencement
रामोपक्रममाचख्यौ रक्षःपरिभवं नवं R. 12. 42 begun by Rāma
किमुपक्रमो रावणः Mv. 2.
2 Approach, advance
साहस° forcible advance Māl. 7
so योषितः सुकुमारोपक्रमाः ibid.
3 An undertaking, work, enterprize.
4 A plan, contrivance, means, expedient, stratagem, remedy
सामादिभिरुपक्रमैः Ms. 7. 107, 159
M. 3
R. 18. 15
Y. 1. 345
Śi. 20. 76.
5 Attendance on a patient, treatment, practice of medicine, physicking.
6 A test of honesty, trying the fidelity of a friend &c.
see उपधा.
7 A kind of ceremony preparatory to reading the Vedas.
Hindi
Hindi
(पु) परियोजना उपक्रम,
Apte Hindi
Hindi
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
"आरंभ, शुरू"
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
उपागमन
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
"उत्तरदायित्वपूर्ण व्यवसाय, कार्य, जोखिम का काम"
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
"योजना, उपाय, तरकीब, युक्ति, उपचार"
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
"परिचर्या, चिकित्सा"
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम्+घञ्
ईमानदारी की जांच
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम+घञ्
शौर्य
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम+घञ्
उड़ान
उपक्रमः
पुं*
 - उप+क्रम+घञ्
व्यवहार प्रतिक्रिया
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) उप+क्रमु(पादविक्षेपे)+घञ् । ‘भावे’ ३.३.१८। १.प्रारम्भः। २.सामादयः उपायाः। ‘रामोपक्रममाचख्यौ रक्षःपरिभवं नवम्’ रघुः१२.४२। ३.प्रथमप्रवेशः। ‘कुसुमधर्माणो हि योषितः सुकुमारोपक्रमाः’ मालती०७। ४.वैद्योपचारः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 चिकित्सा, उपचार्या, उपचरितव्या, उपक्रमः
noun
चिकित्सकस्य कार्यम् उद्योगः वा।
"सः चिकित्सां कृत्वा स्वकुटुम्बस्य पालनं करोति।"
Synonyms:
 योजना, उपायः, उपायकल्पना, अनुसन्धानम्, उपक्रमः
noun
किञ्चित् कार्यम् उद्देशं वा सेद्धुं कल्पितः कार्यकलापः यः दृश्यतां न प्राप्तः।
"अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्य आर्थिकीं परिस्थितीं चिन्तयित्वा उपाययोजनाः निर्मिताः।"
Synonyms:
 यत्नः, प्रयत्नः, चेष्टा, चेष्टितम्, विचेष्टितम्, चेष्टनम्, उद्यमः, उद्योगः, व्यवसायः, अध्यवसायः, अध्यवसानम्, प्रवृत्तिः, व्यापारः, आयासः, घटनम्, घटना, घटा, ग्रहः, गुरणम्, गूरणम्, गोरणम्, उपक्रमः, कर्मयोगः, प्रयोगः, व्यायामः, उत्साहः
noun
ईप्सितसिद्ध्यर्थं क्रियमाणं कार्यम्।
"उद्योगिनं पुरुषसिंहम् उपैति लक्ष्मीर् दैवेन देयम् इति कापुरुषा वदन्ति। दैवं निहत्य कुरु पौरुषम् आत्मशक्त्या यत्ने कृते यदि न सिध्यति कोऽत्र दोषः॥"
Synonyms:
 आमुखम्, भूमिका, प्रस्तावना, मुखबन्धम्, प्राक्कथनम्, उपोद्घातम्, उपक्रमः, अवतरणिका, अवतरणी, प्रास्ताविकम्
noun
ग्रन्थारम्भे वर्तमानः सः भागः यस्मिन् ग्रन्थस्य विषयादि विज्ञाप्यते।
"अस्य ग्रन्थस्य आमुखं सविमर्शं लिखितम्।"
Synonyms:
 उपचारः, उपचर्या, चिकित्सा, रुक्प्रतिक्रिया, निग्रहः, वेदनानिष्ठा, क्रिया, उपक्रमः, शमः
noun
रोगस्य दूरीकरणार्थे कृता प्रक्रिया।
"अस्य रोगस्य उपचारः कथं भवति।"
Synonyms:
 आरम्भः, प्रारम्भः, आदिः, समारम्भः, प्रारब्धिः, उपक्रमः, प्रक्रमः, उद्घातः, उपोद्घातः, अभ्यादानम्
noun
कार्यादिषु प्रथमकृतिः।
"यस्य आरम्भः समीचीनं जातं तस्य अन्तमपि समीचीनं भवति।"
Synonyms:
 आरम्भः, प्रक्रमः, उपक्रमः, अभ्यादानम्, उदात्तः
noun
कार्यादिषु प्रथमकृतिः।
"आगच्छ अस्य कार्यस्य आरम्भं करवाम।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपक्रमः,
पुं,
 (उप + क्रम + घञ् । नोदात्तोपदेशस्यइति न वृद्धिः ।) ज्ञात्वारम्भः । अयमस्योपायःअनेनैतत् सिध्यतीति ज्ञात्वा प्रथमारम्भः ॥
उपधा ।राज्ञा धर्म्मकामार्थभयैः अमात्यादेर्यत् परीक्षणंभावतत्त्वनिरूपणम् ॥
प्रक्रमः । प्रथमारम्भः ।इत्यमरः ॥
विक्रमः । चिकित्सा । इति मेदिनी ॥
पलायनम् । इति हेमचन्द्रः ॥
(उपायः । यथा, --“सामादिभिरुपक्रमैः” । इति मनुः । ७ । १०७ ।आरम्भः । यथा, -- “रामोपक्रममाचख्यौ रक्षः-परिभवं नवम्” ॥
१२ । ४२ । इति रघुः । “उप-क्रम्यते इत्युपक्रमः कर्म्मणि घञ् । रामस्य कर्तुरुप-क्रमः रामोपक्रमं रामेणादौ उपक्रान्तमित्यर्थः ।उपज्ञोपक्रमं तदाचिख्यासायामिति क्लीवत्वम्” ।इति तट्टीका ॥
)