उन्मेष (unmeSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उन्मेष m.
  (-षः)
	 1. Winking,  twinkling of the eyelids,  the upward mo-
tion. 
	 2. Opening the eye,  looking at.
 E.
  उत् up,  मिष् to scatter,  affix
घञ्.

Capeller Eng

English

 उन्मेष m.
  opening (of the eye),  expanding,  becoming
visible,  appearance.

Yates

English

 उन्मेष (षः) 1.
m.
  Winking.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  act of opening the eyes
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  blowing or blossoming
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  looking at
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  coming forth
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  winking
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  becoming visible
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  expansion
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  twinkling or upward motion of the eyelids
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  appearing
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  opening
उन्मेष 	-	 unmeSa 	-	 m.
  	-	  flashing

Wilson

English

 उन्मेष
m.
  (-षः)
1 Winking,  twinkling of the eyelids,  the upward motion. 
2 Opening the eye,  looking at.
E.
  उद् up,  मिष to scatter,  affix घञ्.

Apte

English

उन्मेषः [unmēṣḥ] षणम् [ṣaṇam],  षणम् 1 Opening (of the eyes),  winking' twinkling (of the eyes)
 प्रत्यग्रोन्मेषजिह्मा Mu.*
  3.21.

Blowing,  opening,  expansion
 उन्मेषं यो मम न सहते जातिवैरी निशायाम् K. P.*
   1
 दीर्घिकाकमलोन्मेषः Ku.*
  2.33.

Light,  flash,  brilliancy
 सतां प्रज्ञोन्मेषः Bh.*
  2.114 light or flash
 विद्युदुन्मेषदृष्टिम् Me.*
  83.

Awakening,  rising,  becoming visible,  manifestation
 ज्ञान˚ Śānti.3.13.

The act of increasing,  supporting,  making strong
 addition,  expansion
 इतिहासपुराणानामुन्मेषं निर्मितं च यत् Mb.
 *  1.1.63.

Apte 1890

English

 उन्मेषः,  
षणं 1 Opening (of the eyes),  winking,  twinkling (of eyes)
 प्रत्यग्रोन्मेषजिह्मा Mu. 3. 21. 
2 Blowing,  opening,  expansion
 उन्मेषं यो मम न सहते जातिवैरी निशायां K. P. 10
 दीर्घिकाकमलोन्मेषः Ku. 2. 33. 
3 Light,  flash,  brilliancy
 सतां प्रज्ञोन्मेषः Bh. 2. 114 light or flash
 विद्युदुन्मेषदृष्टिं Me. 81. 
4 Awakening,  rising,  becoming visible,  manifestation
 ज्ञान° Śānti. 3. 13. 

Monier Williams Cologne

English

 उन्-मेष a m.
  the act of opening the eyes,  looking at

 winking,  twinkling or upward motion of the eyelids,  R.
 
 MBh.

 flashing,  Megh.
  84

 blowing or blossoming (of a flower),  Kum.
  

 coming forth,  becoming visible,  appearing,  Śāntiś.
 
 Prab.
 
 Bhartṛ.
  &c.

 उन्-मेष b &c.
   See col. 2.

Monier Williams 1872

English

 उन्-मेष,  अस्,  m. opening the eyes,  looking at
winking,  twinkling or upward motion of the eyelids
blowing or blossoming of a flower
 awaking,  becom-
ing visible.

Macdonell

English

 उन्मेष un-meṣa,  m.
  opening the eyes
 quivering 🞄(of lightining)
 opening (of a bud)
 appearance.

Benfey

English

 उन्मेष उन्मेष,  i. e. उद्-मिष् + अ,  m.
 
 1. Opening of the eye-lids,  Rām.  6, 
102,  25.
 2. Flashing (of lightning), 
Megh. 79.
 3. Opening (of buds), 
Kumāras. 2,  33.
 4. Appearance,  Prab.
118,  4.

Apte Hindi

Hindi

उन्मेषः
पुं*
  - "उद्+मिष्+घञ्,  ल्युट् वा"
"खोलना,  पलक मारना "

उन्मेषः
पुं*
  - "उद्+मिष्+घञ्,  ल्युट् वा"
"खिलना,  खुलना,  फूलना"

उन्मेषः
पुं*
  - "उद्+मिष्+घञ्,  ल्युट् वा"
"प्रकाश,  कौंध,  दीप्ति"

उन्मेषः
पुं*
  - "उद्+मिष्+घञ्,  ल्युट् वा"
"जाग जाना,  उठना,  दिखलाई देना,  प्रकट होना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उन्मेष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು
उन्मेष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಳುವುದು /ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವುದು
निष्पत्तिः - > उद् + मिष (स्पर्धायाम्) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "प्रत्यग्रोन्मेषजिह्मा क्षणमनभिमुखी रत्नदीपप्रभाणाम्" । "दीर्घिकाकमलोन्मेषो यावन्मात्रेण साध्यते"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ३-२१,  कुमा० २-३३
उन्मेष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಬೆಳಕು
प्रयोगाः - > "खद्योतालीविलसितनिभां विद्युदुन्मेषदृष्टिम्"
उल्लेखाः - > मेघ० २-१८

L R Vaidya

English

 unmeza {% m. %} 1. Opening the eyes
blowing,  blossoming,  उन्मेषं यो मम न सहते जातिवैरी निशायाम् K.Pr.x.,  K.S.ii.33
awakening,  rising,  springing up,  Sant.S.iii.13
flash,  brilliancy,  खद्योतालीविलसितनिभां विद्युदुन्मेषदृष्टिम् Megh.ii.18.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्यादुन्मीलनमुन्मेषो निमेषस्तु निमीलनम् ॥ ५७८ ॥
-wordlist-
 
उन्मीलन (क्ली),  उन्मेष (पुं),  निमेष (पुं),  निमीलन (क्ली)

Mahabharata

English

Unmesha = Śiva (1000 names^1).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उन्मेषं,  क्ली,
   (उत् + मिष् + घञ् ।) चक्षुरुन्मीलनम् ।इति हेमचन्द्रः ॥
 चक्षु मेला इति भाषा ।(“खद्योतालीविलसितनिभां विद्युदुन्मेषदृष्टिम्” ।इति मेघदूते उत्तरमेघे २० । स्फुरणम् ॥
 यथा, “स्वकिरणपरिवेशोन्मेषशून्याः प्रदीपाः” ॥
इति रघुः । ५ । ७४ ॥
 विकाशः २ । प्रस्फोटनम् ।यथा,  --“दीर्घिकाकमलोन्मेषो यावन्मात्रेण साध्यते” ।इति कुमारे । २ । ३३ ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उन्मेष पु०
  उद् + मिष--घञ् । १ चक्षुरादेरुन्मीलने,  किञ्चित्प्रका-शे च । “स्वकिरणपरिवेषोन्मेषशून्याः प्रदीपाः” रघुः ।“दीर्घिकाकमलोन्मेषोयावन्मात्रेण साध्यते” कुमा० “वि-द्युदुन्मेषदृष्टिम” मेघ० । भावे ल्युट् । उन्मेषणमप्यत्र न०
 “मन्मथोन्मेषणातिविस्तीर्णा शोभैव कान्तिः” सा० द० ।

Burnouf

French

 उन्मेष उन्मेष m.
  (मिष्) action d'ouvrir les yeux
 cf. 
उन्मिषामि।

Stchoupak

French

 उन्-मेष-
 m.
  fait d'ouvrir (yeux) 
 de cligner 
 de fleurir 
apparition,  éclat 
 -इन्- emporté,  irascible 
 qui s'ouvre (yeux).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.