| YouTube Channel

उन्मत्त (unmatta)

 
शब्दसागरः
English
उन्मत्त
mfn.
(-त्तः-त्ता-त्तं)
1. Insane, frantic, mad.
2. Drunk, intoxicated.
m.
(-त्तः)
1. The thorn apple, (Datura metel and fastuosa)
2. A
plant, (Pterospermum acerifolium. )
E.
उत् much, मत्त drunk or mad:
applied to the plants, it alludes to their deleterious properties.
Capeller Eng
English
उ॑न्मत्त
a.
excited, intoxicated, drunk, mad, furious
m.
the thorn-apple.
Yates
English
उन्म_त्त (त्तः-त्ता-त्तं)
a. Insane, drunk.
m.
The thorn-apple.
Spoken Sanskrit
English
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- intoxicated
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- drunk
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- distracted
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- insane
उन्मत्त - unmatta - adverb - mad
उन्मत्त - unmatta - adverb - crazy
उन्मत्त - unmatta -
m.
- madman
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- frantic
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- furious
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- disordered in intellect
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- frantic
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- furious
उन्मत्त - unmatta -
m.
- thorn-apple
उन्मत्त - unmatta -
m.
- ornamental Datura plant [ Datura Metel and Fastuosa - Bot. ]
उन्मत्त - unmatta -
m.
- Dinner plate or karnikara tree [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
उन्मत्त - unmatta - ppp. - out of one's senses with emotion
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- insane
सम्भवत् - sambhavat -
adj.
- insane
प्रमादिन् - pramAdin -
adj.
- insane
वातुल - vAtula -
adj.
- insane
प्रमत्त - pramatta -
adj.
- insane
उन्मत्तक - unmattaka -
adj.
- insane
उन्माद - unmAda -
adj.
- insane
उन्मादवत् - unmAdavat -
adj.
- insane
उन्मादिन् - unmAdin -
adj.
- insane
सोन्माद - sonmAda -
adj.
- insane
प्रमादवत् - pramAdavat -
adj.
- insane
उन्मदिष्णु - unmadiSNu -
adj.
- insane crazed
विभ्रान्तशील - vibhrAntazIla -
adj.
- intoxicated or insane
अग्निमूढ - agnimUDha -
adj.
- made insane by god of fire
कृतोन्माद - kRtonmAda -
adj.
- one who feigns to be insane
उन्मत्त - unmatta -
m.
- madman
वातरायण - vAtarAyaNa -
m.
- madman
मत्त - matta -
m.
- madman
उन्मत्तवत् - unmattavat -
ind.
- like a madman
उन्मत्तप्रलपित - unmattapralapita -
n.
- chatter of a madman
उन्मत्तवेष - unmattaveSa -
m.
- dressed like a madman
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- distracted
अपकर्षण - apakarSaNa -
n.
- distraction
प्रकर्षति { प्रकृष् } - prakarSati { prakRS } - verb - distract
अपकर्षति { अप- कृष् } - apakarSati { apa- kRS } - verb 1 - distract
व्याकुलयति { व्याकुलय् } - vyAkulayati { vyAkulay } - verb denom - distract
अन्यचित्त - anyacitta -
adj.
- distracted
अन्यचेतस् - anyacetas -
adj.
- distracted
व्याकुलित - vyAkulita -
adj.
- distracted
व्यग्र - vyagra -
adj.
- distracted
प्रकृष्ट - prakRSTa -
adj.
- distracted
बहुलीकृत - bahulIkRta -
adj.
- distracted
प्रमुषित - pramuSita -
adj.
- distracted
व्यामिश्र - vyAmizra -
adj.
- distracted
व्यवदीर्ण - vyavadIrNa -
adj.
- distracted
सम्प्रमुषित - sampramuSita -
adj.
- distracted
विकर्षण - vikarSaNa -
m.
- distractor
शून्यता - zUnyatA -
f.
- distraction
सर्वार्थता - sarvArthatA -
f.
- distraction
मोह - moha -
m.
- distraction
विक्षेप - vikSepa -
m.
- distraction
विक्षोभ - vikSobha -
m.
- distraction
व्याक्षेप - vyAkSepa -
m.
- distraction
व्यासङ्ग - vyAsaGga -
m.
- distraction
व्यग्रत्व - vyagratva -
n.
- distraction
विकर्षिन् - vikarSin -
adj.
- ear-distracting
क्षिप्तचित्त - kSiptacitta -
adj.
- distracted in mind
व्यतिमूढ - vyatimUDha -
adj.
- utterly distracted
मदविक्षिप्त - madavikSipta -
adj.
- distracted by passion
अनैश्चारिक - anaizcArika -
adj.
- not averting or distracting
प्रकर्षण - prakarSaNa -
m.
- one who distracts or troubles
संविग्नमानस - saMvignamAnasa -
adj.
- agitated or distracted in mind
क्षिप्त - kSipta -
n.
- distraction or absence of mind
वैयग्र - vaiyagra -
n.
- distraction or agitation of mind
व्यग्रयति { व्यग्रय } - vyagrayati { vyagraya } - verb - divert or distract anyone's thoughts
शोकसंविग्नमानस - zokasaMvignamAnasa -
adj.
- having the heart distracted with sorrow
उन्माद्यति { उन्मद् } - unmAdyati { unmad } - verb - become disordered in intellect or distracted
कार्यद्वयाकुल - kAryadvayAkula -
adj.
- distracted by having two things to do at one time
व्याक्षिप्तहृदय - vyAkSiptahRdaya -
adj.
- having the mind or heart carried away or captivated or distracted
व्याक्षिप्तमनस् - vyAkSiptamanas -
adj.
- having the mind or heart carried away or captivated or distracted
लिट् - liT - perfect tense - action done before the current day and not witnessed by the speaker or action which takes place when the speaker was unconscious or distracted [ gramm. - Sanskrit ]
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- distracted
अन्यचित्त - anyacitta -
adj.
- distracted
अन्यचेतस् - anyacetas -
adj.
- distracted
व्याकुलित - vyAkulita -
adj.
- distracted
व्यग्र - vyagra -
adj.
- distracted
प्रकृष्ट - prakRSTa -
adj.
- distracted
बहुलीकृत - bahulIkRta -
adj.
- distracted
प्रमुषित - pramuSita -
adj.
- distracted
व्यामिश्र - vyAmizra -
adj.
- distracted
व्यवदीर्ण - vyavadIrNa -
adj.
- distracted
सम्प्रमुषित - sampramuSita -
adj.
- distracted
क्षिप्तचित्त - kSiptacitta -
adj.
- distracted in mind
व्यतिमूढ - vyatimUDha -
adj.
- utterly distracted
मदविक्षिप्त - madavikSipta -
adj.
- distracted by passion
संविग्नमानस - saMvignamAnasa -
adj.
- agitated or distracted in mind
शोकसंविग्नमानस - zokasaMvignamAnasa -
adj.
- having the heart distracted with sorrow
उन्माद्यति { उन्मद् } - unmAdyati { unmad } - verb - become disordered in intellect or distracted
कार्यद्वयाकुल - kAryadvayAkula -
adj.
- distracted by having two things to do at one time
व्याक्षिप्तहृदय - vyAkSiptahRdaya -
adj.
- having the mind or heart carried away or captivated or distracted
व्याक्षिप्तमनस् - vyAkSiptamanas -
adj.
- having the mind or heart carried away or captivated or distracted
लिट् - liT - perfect tense - action done before the current day and not witnessed by the speaker or action which takes place when the speaker was unconscious or distracted [ gramm. - Sanskrit ]
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- frantic
ताण्डव - tANDava -
m.
n.
- frantic dance
सृणीक - sRNIka -
m.
- intoxicated or frantic man
युद्धोन्मत्त - yuddhonmatta -
adj.
- fierce or frantic in battle
Wilson
English
उन्मत्त
mfn.
(-त्तः-त्ता-त्तं)
1 Insane, frantic, mad.
2 Drunk, intoxicated.
m.
(-त्तः)
1 The thorn apple, (Datura metel and fastuosa.)
2 A plant, (Pterospermum acerifolium. )
E.
उत् much, मत्त drunk or mad: applied to the plants, it alludes to
their deleterious properties.
Apte
English
उन्मत्त [unmatta], p. p.
drunk, intoxicated.
Insane, frantic, mad
द्वावत्रोन्मत्तौ
V.*
2
अहो उन्मत्तास्मि संवृत्ता
U.*
3, 5.3
Ś.*
6
Ms.*
9.79.
(a) Puffed, elevated. (b) Furious, wild
मदोन्मत्तस्य भूपस्य कुञ्जरस्य गच्छतः
Pt.*
1. 161
U.*
2
Śi.*
6.31.
Possessed by a ghost or an evil-spirit
Y.*
2.32
Ms.*
3.161 (वातपित्तश्लेष्मसंनिपातग्रह- संभवेनोपसृष्टः Mitā.).
Very great, abnormal. उन्मत्तवेगाः प्लवगा मधुमत्ताश्च हृष्टवत्
Rām.*
5.62.12.
त्तः the thorn apple (धत्तूर)
N.
of another tree (मुचकुन्द).
N.
of one of the eight forms of Bhairava.
Comp.
-कीर्तिः, -वेशः
N.
of Śiva. -गङ्गम्
N.
of a country (where the Gaṅgā roars furiously along). -दर्शन, -रूप
a.
maniac-like, mad in appearance. -प्रलपित
a.
spoken in drunkenness or madness. (-तम्) the words of a madman. -भैरवः A form of Bhairava. ˚वी A form of Durgā.-लिङ्गिन्
a.
pretending to be mad.
Apte 1890
English
उन्मत्त p. p. 1 Drunk, intoxicated.
2 Insane, frantic, mad
द्वावत्रोन्मत्तौ V. 2
अहो उन्मत्तास्मि संवृत्ता U. 3, 5. 30
Ś. 6
Ms. 9. 79.
3 (a) Puffed, elevated. (b) Furious, wild
मदोन्मत्तस्य भूपस्य कुंजरस्य गच्छतः Pt. 1. 161
U. 2
Śi. 6. 31.
4 Possessed by a ghost or an evil-spirit
Y. 2. 32
Ms. 3. 161 ( वातपित्तश्लेष्मसंनिपातग्रहसंभवेनोपसृष्टः Mit.).
त्तः The thorn apple (धत्तूर)
N. of another tree (मुचकुद).
Comp.
कीर्तिः,
वेशः N. of Śiva.
गंगं N. of a country (where the Gaṅgā roars furiously along).
दर्शन,
रूप a. maniac-like, mad in appearance.
प्रलपित a. spoken in drunkenness or madness. (
तं) the words of a madman.
लिंगिन् a. pretending to be mad.
Monier Williams Cologne
English
उ॑न्-मत्त a
&c.
See उन्-मद्.
उ॑न्-मत्त b
mfn.
disordered in intellect, distracted, insane, frantic, mad,
AV.
vi, 111, 3
AitBr.
Yājñ.
MBh.
&c.
drunk, intoxicated, furious,
MaitrUp.
MBh.
Śak.
&c.
उ॑न्-मत्त
m.
the thorn-apple, Datura Metel and Fastuosa,
Suśr.
Pterospermum Acerifolium,
L.
N.
of a Rakṣas,
R.
of one of the eight forms of Bhairava.
Monier Williams 1872
English
उन्मत्त उन्-मत्त। See उन्-मद् next col.
उन्-मत्त, अस्, आ, अम्, insane, frantic, mad
drunk,
intoxicated
(अस्), m. the thorn-apple, Datura Metel
and Fastuosa
another tree, Pterospermum Aceri-
folium
N. of a Rakṣas.
—उन्मत्त-कीर्ति, इस्, m.
an epithet of Śiva.
—उन्मत्त-गङ्ग, अम्, n., N. of
a region (‘where the Gaṅgā roars’).
—उन्मत्त-ता,
f. or उन्मत्त-त्व, अम्, n. insanity, intoxication.
—उन्मत्त-दर्शन or उन्मत्त-रूप, अस्, आ, अम्,
maniac-like, mad.
—उन्मत्त-प्रलपित, अस्, आ, अम्,
spoken in drunkenness or madness.
—उन्मत्त-भै-
रव-तन्त्र, अम्, n., N. of a Tantra.
—उन्मत्त-
लिङ्गिन्, ई, इनी, इ, feigning madness.
—उन्मत्त-वत्,
ind. like one mad, as if mad, like a maniac.
—उन्-
मत्त-वेश, अस्, m. an epithet of Śiva.
—उन्मत्ता-
वन्ति (°त-अव्°), इस्, m., N. of a prince.
Macdonell
English
उन्मत्त un-matta, pp. (√ mad) mad, frantic
🞄intoxicated
m.
thorn-apple: -ka,
a.
(ikā) 🞄out of oneʼs senses
mad
-darśana,
a.
of 🞄frantic aspect
-rūpa,
a.
maniac-like
-vat, 🞄ad. like a maniac
-veśa,
a.
dressed like a 🞄maniac
-avanti,
m.
N. of a king.
Apte Hindi
Hindi
उन्मत्त
भू* क* कृ* - उद्+मद्+क्त
"मद्यप, नशे में चूर"
उन्मत्त
भू* क* कृ* - उद्+मद्+क्त
"विक्षिप्त, उन्मत्त, पागल"
उन्मत्त
भू* क* कृ* - उद्+मद्+क्त
"फूला हुआ, उच्छ्रित, वहशी"
उन्मत्त
भू* क* कृ* - उद्+मद्+क्त
भूत या प्रेत से अवशिष्ट
उन्मत्तः
पुं*
- -
धतूरा
उन्मत्त
वि* - उद्+मद्+क्त
"बहुत बड़ा, असामान्य"
उन्मत्तम्
नपुं*
- -
धतूरे का फूल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उन्मत्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಮ್ಮತ್ತಿ ಗಿಡ
उन्मत्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಚುಕುಂದ ವೃಕ್ಷ
निष्पत्तिः - > उन्मत्त + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > उन्मत्तं करोति
उन्मत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದವನು /ಬುದ್ಧಿಪಲ್ಲಟವಾದವನು
उन्मत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಮಲೇರಿದವನು /ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವನು
निष्पत्तिः - > उद् + मदी (हर्षग्लेपनयोः) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "उन्मत्तं पतितं क्लीबमबीजं पापरोगिणम्"
उल्लेखाः - > मनु० ९-७९
उन्मत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಕೋಪವುಳ್ಳ /ಕ್ರೂರ /ಪ್ರಚಂಡ
उन्मत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭೂತಗ್ರಸ್ತ /ಪಿಶಾಚಿ ಹಿಡಿದವನು
उन्मत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಕೊಬ್ಬಿರುವ
प्रयोगाः - > "मदोन्मत्तस्य भूपस्य कुञ्जरस्य गच्छतः"
उल्लेखाः - > पञ्चतं०
L R Vaidya
English
unmatta {% (I) a. (f. त्ता) %} 1. Insane, frantic
2. drunk, intoxicated
3. possessed by an evil spirit, M.iii.161. (Mitākshara on Yaj.ii.132 explains उन्मत्त by वातपित्तश्लेष्मसंनिपातग्रहसंभवनोपसृष्टः. Also See M.ix.79.)
unmatta {% (II) m. %} The dhattūra plant.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रमत्त, सुरामत्त, उन्मत्त, मदोद्धत, उद्रिक्तचेतस्, मदाढ्य, प्रमद, विमत्त, मदोत्कट, उन्मद, सुरापाणपरिक्षीव, उन्मादिन्, निर्दड, प्रमादिन्, मन्दसान, पानमत्त, मदोन्मत्त
adjective
येन मदिरा पीता।
"सः पूर्णतः प्रमत्तः आसीत्।"
Synonyms:
उन्मत्त
adjective
यः माद्यति।
"उन्मत्तं गजं ग्रहीतुं प्रयतते।"
Synonyms:
सुरामत्त, उन्मत्त, प्रमत्त, मदोद्धत, उद्रिक्तचेतस्, मदाढ्य, प्रमद, विमत्त, मदोत्कट, उन्मद, सुरापाणपरिक्षीव, उन्मादिन्, निर्दड, प्रमादिन्, मन्दसान, पानमत्त, मदोन्मत्त
adjective
मदोन्मत्तःसुरामत्तः।
"मदोन्मत्तः व्यक्तिः जल्पनम् अकरोत्।"
Synonyms:
उन्मत्त, प्रमत्त, प्रमद, मत्त, उन्मत्तक, उन्मदित, उत्कट, उद्युत, कुश, दृप्त, निर्दट, निर्दड, मदकल, मोमुघ, वातहत, वातुल, वातूल, सोन्माद, ह, सोन्माद, हतचित्त, हतचेतस्, हरिप्रिय
adjective
यस्य बुद्धौ कोऽपि विकारः अस्ति।
"भस्मराशीकृतं स्वं गृहं दृष्ट्वा असहायः श्यामः उन्मत्तः अभवत्।"
Tamil
Tamil
உன்மத்த : மது அருந்திய, பைத்தியம் பிடித்த, அநாகரீகமான, சிதறுண்ட.
पुराणम्
English
उन्मत्त / UNMATTA. A warrior of a class of Rākṣasas (giants). In agni purāṇa, Chapter 10, it is mentioned that this warrior died in the battle between rāma and rāvaṇa. Genealogy. Descended from viṣṇu in the following order:--brahmā--Heti--vidyutkeśa--sukeśa--mālyavān--unmatta.
vidyutkeśa was born to Heti, the son of brahmā by his wife bhayā
sukeśa was born to vidyutkeśa by his wife sālakaṭaṅkā and mālī, sumālī and mālyavān were born to sukeśa of his wife devavatī, and to mālyavān by his wife Śundarī, seven sons named vajramuṣṭi, virūpākṣa, durmukha, suptaghna, Yajñakośa, matta and unmatta and a daughter named Nalā were born. prahasta, akampana, vikaṭa, kālakāmukha, dhūmrākṣa and some more Rākṣasas were the sons of sumālī, brother of mālyavān. kaikasī, the mother of rāvaṇa, was the sister of prahasta.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उन्मत्तः, त्रि, (उत् + मद् + क्त ।) उन्मादयुक्तः ।वायुकृतचित्तविभ्रमविशिष्टः पागल इति भाषा ।तत्पर्य्यायः उन्मादवान् इत्यमरः
तस्यौ-षधम्, यथा, -- गारुडे १९९ अध्यायः
*
“कूर्म्ममत्स्याखुमहिषगोशृगालाश्च वानराः ।विडालवर्हिकाकाश्च वराहोलूककुक्कुटाः
हंस एषाञ्च विण्मूत्रं मांसं वा रोमशोणितम् ।धूमं दद्याज्ज्वरार्त्तस्य उन्मत्तेभ्यश्च शान्तये
एतान्यौषधजातानि धूपितानि महेश्वर ।निहन्ति ज्वरमुन्मादं वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा”
(“तमात्मनो हतमुपघ्नन्तो देवादयः कुर्व्वन्त्यु-न्मत्तम्” इति निदानस्थाने सप्तमेऽध्याये ।“देवर्षिपितृगन्धर्व्वैरुन्मत्तस्य बुद्धिमान् ।वर्जयेदञ्जनादीनि तीक्ष्णानि क्रूरकर्म्म
सर्पिष्पानादि तस्येह मृदुभैषज्यमाचरेत्”
इति चिकित्सास्थाने १४ अध्याये चरकेणोक्तम्
अन्यद्विवरणमस्योन्मादशब्दे ज्ञेयम्
)तद्वाक्यप्रामाण्यं यथा, -- मलमासतत्त्वे
“उन्मत्तानाञ्च या गाथा शिशूनां चेष्टितं यत् ।स्त्रियो यच्च प्रभाषन्ते नास्ति तत्र व्यतिक्रमः
आदौ गच्छति देवेषु पश्चात् गच्छति मानुषान् ।नादेशिता वाग्वदति सत्या ह्येषा सरस्वती”
उन्मत्तः,
पुं,
(उन्मत्तयति उन्मत्त + तत्करोतीतिणिच् + पचाद्यच् ।) धुस्तूरः यथा, --(“श्वेतोन्मत्तस्योत्तरदिङ्मूलसिद्धस्तु पायसः ।गुडाज्यसंयुतो हन्ति सर्व्वोन्मादांश्च दोषजान्”
इति तैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे उन्मादाधिकारे
)मुचुकुन्दवृक्षः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उन्मत्त
पु०
उद् + मद--करणे क्त धूस्तरे “विल्वैरण्डार्क-वर्षाभूदधित्योन्मत्तशिग्रुभिः” सुश्रु० मुचकुब्दवृक्षे ।कर्त्तरि क्त उन्मादवति, ग्रहावेशवति
त्रि०
“बाल-मूढास्वतन्त्रार्त्तमत्तोन्मत्तापवर्ज्जितम्” नारदः “उन्मत्तेनवातिकाद्युन्मादयुक्तेन” मिता० “उन्मत्तानाञ्च यागाथा शिशूनां चेष्टितं यत् स्त्रियो यच्च प्रभाषन्तेनास्ति तत्र व्यतिक्रमः” म० त० मत्स्यपु० उद्धते चउन्मत्तगङ्गम् अतिशयेन मत्तः अतिमत्ते “मदोन्-मत्तस्य भूपस्य कुञ्जरस्य गच्छतः” पञ्चतन्त्रम्
Capeller
German
उन्मत्त (s. मद्) verwirrt, wahnsinnig.
Burnouf
French
उन्मत्त उन्मत्त pp. de उन्मद्यामि, égaré, fou
insensé
ivre
empoisonné. -- S.
m.
pomme épineuse ou datura
metel et datura fastuosa, bot.
petrospermum acerifolium, bot., plantes
qui produisent l'ivresse et le vertige.
उन्मत्तदर्शन a. (दृश्) qui a l'air d'un fou.