उद्घात (udghAta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उद्घात m.
  (-तः)
	 1. A beginning,  a thing begun. 
	 2. A weapon. 
	 3. A club, 
a mallet.
	 4. Striking,  wounding,  inflicting a hurt.
	 5. A wound,  a
blow.
	 6. The division of a book,  a chapter,  a section. 
	 7. Breathing
through the nostrils as a religious exercise.
	 8. Slipping,  tripping.
9. High,  tall.
 E.
  उत् before हन् to kill or destroy,  and घञ् affix, 
त is substituted for न.

Capeller Eng

English

 उद्घात m.
  strike,  blow,  jerk,  jolt
 elevation,  eminence
rising,  beginning. 

Yates

English

 उद्-घात (तः) 1.
m.
  A beginning
a weapon
 a stroke
 a wound
section
 breathing through the
nostrils
 slipping.
a. High.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   उद्घात  udghAta  m.
   club  
   उद्घात  udghAta  m.
   blow   
   उद्घात  udghAta  m.
   section  
   उद्घात  udghAta  m.
   beginning   
   उद्घात  udghAta  m.
   act of striking  
   उद्घात  udghAta  m.
   mallet   
   उद्घात  udghAta  m.
   slipping  
   उद्घात  udghAta  m.
   commencement   
   उद्घात  udghAta  m.
   wounding  
   उद्घात  udghAta  m.
   weapon   
   उद्घात  udghAta  m.
   tripping  
   उद्घात  udghAta  m.
   thing begun   
   उद्घात  udghAta  m.
   inflicting a hurt  
   उद्घात  udghAta  m.
   division of a book   
   उद्घात  udghAta  m.
   raising  
   उद्घात  udghAta  m.
   breathing through the nostrils   
   उद्घात  udghAta  m.
   wound  
   उद्घात  udghAta  m.
   chapter   
   उद्घात  udghAta  m.
   elevation  
   उद्घात  udghAta  m.
   flesh     
            

Wilson

English

 उद्घात
m.
  (-तः)
1 A beginning,  a thing begun. 
2 A weapon. 
3 A club,  a mallet.
4 Striking,  wounding,  inflicting a hurt.
5 A wound,  a blow.
6 The division of a book,  a chapter,  a section. 
7 Breathing through the nostrils as a religious exercise.
8 Slipping,  tripping.
9 High,  tall.
E.
  उद before हन to kill or destroy,  and घञ् affix,  त is
substituted for न.

Apte

English

उद्घातः [udghātḥ],  1 P.
 VII.3.54. Beginning,  commencement
 उद्घातः प्रणवो यासाम् Ku.*
  2.12
 आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर्यशः R.*
  4.2.

Allusion,  reference
 कथोद्घाताः U.*
  2.

Striking,  wounding,  inflicting an injury.

A stroke,  blow,  wound.

Tripping,  slipping,  jolting,  shaking (as of a carriage)
 ययावनुद्घातसुखेन सो$ध्वना Śi.*
  12.2
 R.*
  2.72
 Ve.*
  2.28
 चक्र˚ V.*
  1
 U.*
  5.1. v. l. 

Rising,  elevation. 

A club,  mallet.

A weapon (in general).

Breathing through the nostrils as a religious exercise (Wilson).

A division of a book,  chapter
 section. 

Apte 1890

English

 उद्घातः 1 Beginning,  commencement
 उद्घातः प्रणवो यासां Ku. 2. 12
 आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर्यशः R. 4. 20. 
2 Allusion,  reference
 कथोद्घाताः U. 2. 
3 Striking,  wounding,  inflicting an injury. 
4 A stroke,  blow,  wound. 
5 Tripping,  slipping,  jolting,  shaking (as of a carriage)
 ययावनुद्घातसुखेन सोऽध्वना Śi. 12. 2
 R. 2. 72
 Ve. 2. 28
 चक्र° V. 1
 U. 5. 1. 
6 Rising,  elevation. 
7 A club,  mallet. 
8 A weapon (in general). 
9 Breathing through the nostrils as a religious exercise (Wilson). 
10 A division of a book,  chapter
 section. 

Monier Williams Cologne

English

 उद्-घात a m.
  (√ घस्),  flesh,  L.
 

 उद्-घात b &c.
   See उद्-धन्,  p.
  188,  col. 3.

 उद्-घात c m.
  the act of striking,  wounding,  inflicting a hurt

 a wound,  blow,  Kathās.
 

 slipping,  tripping,  L.
 

 raising,  elevation,  R.
 

 beginning,  commencement

 a thing begun,  Ragh.
 
 Kum.
  
 Kathās.

 breathing through the nostrils (as a religious exercise),  VāyuP.
  

 a club,  mallet

 a weapon,  L.
 

 a division of a book,  chapter,  section,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 उद्-घात,  अस्,  m. striking,  wounding,  inflicting a
hurt
 a wound,  a blow
 slipping,  tripping
 raising, 
elevation
 a beginning,  a thing begun
 breathing
through the nostrils as a religious exercise
 a club,  a
mallet,  a weapon
 the division of a book,  a chapter, 
a section.

Macdonell

English

 उद्घात ud-ghāt-a,  m.
  blow
 jolt,  shock
 discussion
 🞄beginning
 -in,  a.
  rough,  rugged.

Benfey

English

 उद्घात उद्घात,  i. e. उद्-हन्,  Caus., 
+ अ,  m.
 
 1. A toss,  Śāk. d. 192
 pain, 
Kathās. 17,  3.
 2. Height,  Rām.  5,  4, 
12.
 3. A beginning,  Ragh. 4,  20.
 --
 Comp.
 
अन्-,  adj.
  unhurt,  Rām.  2,  72.

Apte Hindi

Hindi

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"आरंभ,  उपक्रम "

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"संकेत,  उल्लेख"

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"प्रहार करन,  घायल करना"

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"प्रहार,  थप्पड़,  आघात"

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"हचकोला,  झकझोरना,  धचका"

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"उठना,  उन्नत होना"

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
मुद्गर

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
शस्त्र

उद्घातः
पुं*
  - उद्+हन्+घञ्
"पुस्तक भाग,  अध्याय,  अनुभाग,  परिच्छेद"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उद्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ /ಉಪಕ್ರಮ
निष्पत्तिः - > उद् + हन (हिंसागत्योः) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "उद्घातः प्रणवो यासां न्यायैस्त्रिभिरुदीरणम्" । "आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर्यशः" ।
उल्लेखाः - > कुमा० २-१२,  रघु० ४-२०
उद्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಲುಕಾಟ /ಅದುರುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "ययावनुद्घातसुखेन मार्गं स्वेनैव पूर्णेन मनोरथेन"
उल्लेखाः - > रघु० २-७२
उद्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಿಗೆ /ಕೊಡತಿ /ಚಮ್ಮಟಿಗೆ
उद्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲು ಜಾರುವುದು /ಎಡಹುವುದು
उद्घात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದ ನೂಕಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪಾನವಾಯುವುದು ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಹೋಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುವಿಕೆ
उद्घात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎತ್ತರವಾದ /ಉನ್ನತವಾದ
विस्तारः - > "उद्घातस्तु पुमान् पादस्खलने समुपक्रमे । पवनाभ्यासयोगाय कुम्भकादित्रयेऽपि च । उत्तुङ्ङे मुद्गरेऽपि स्यात्" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 udGAta {% m. %} 1. Striking,  wounding
a wound,  a blow
a club,  a mallet
a weapon
rising,  elevation
beginning,  commencement,  आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर्यशः R.iv.20,  उद्घातः प्रणवो यासाम् K.S.ii.12
jolting (as of a carriage),  R.ii.72
division of a book,  chapter,  section.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उद्घात m. °Austilgung,  Kuṭṭ. 443.

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
परीरम्भोऽपि संश्लेषे स्यादुद्घातोऽप्युपक्रमे ।
-wordlist-
 
परीरम्भ (पुं),  उद्घात (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उद्घात
उद्घात,  प्रस्ताव
उद्घात उक्तः प्रस्तावो वारश्चावसरः क्षणः ।
verse 4.1.1.750
page 0086

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: उद्घातः
Root: उद्घात
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Prologue
Shloka(s):
2|4|41|2 ► प्रस्तावः पुनरुद्धातः सोऽधिकार उपक्रमः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|41|2 ⇢ उद्घातः (उद्घात) (पुं) ⇒ Prologue ⇒ 
➠ 2|4|41|2 ⇢ अधिकारः (अधिकार) (पुं) ⇒ Prologue ⇒ राज्ञां_छत्रचामरादिव्यापारः
➠ 2|4|41|2 ⇢ उपक्रमः (उपक्रम) (पुं) ⇒ Prologue ⇒ ज्ञात्वा_प्रथमारम्भः
Related word(s):
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उद्घातः,  पुं,
   (उत् + हन् + घञ् ।) आरम्भः । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  कुमारे २ । १२ ।“उद्घातः प्रणवो यासां न्यायस्त्रिभिरुदीरणम्” ।“आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर्यशः” ।इति रघुवंशे । ४ । २० ॥
) शस्त्रम् । ग्रन्थपरि-च्छेदः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 पादस्खलनम् ।(“ययावनुद्घातसुखेनमार्गम्” । इति रघुः । २ । ७२ ।“रथेनानुद्घातस्तिमितगतिना” । इति शाकुन्तले ।६ अङ्के ॥
 समुपक्रमः । पवनाभ्यासयोगाय कुम्भ-कादित्रयम् । उत्तुङ्गः । (यथा,  रामायणे ४ काण्डे“पृथुशृङ्गशिलोद्घातः” । इति ॥
) मुद्गरम् ।इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उद्घात पु०
  उद् + हन--घञ् । (ठोकरलागा) १ प्रतिघाते ।“यथावनुद्घातसुखेन मार्गम्” रघुः । “ययावनुद्घातसुखेनसोऽध्वना” माघः । “उद्घातिनी भूमिरिति रश्मिसंयमनात्”शकु० । “प्राणेन प्रेर्य्यमाणेन अपानः पीद्ध्यते यदि ।गत्वा चोर्द्ध्वं निवर्त्तेत एतदुद्घातलक्षणम्” इत्युक्ते २ प्राग-वायुनाऽपानाभिघाते । नाभिमूलात् प्रेरितस्य वायो-र्विरिच्यमानस्य शिरस्यभिहननमुद्घात इत्युच्यते । ३ आरम्भे“उद्घातः प्रणवोयासाम्” कुमा० “आकुमारकथोद्घातंशालिगोप्यो जगुर्यशः” रघुः । ४ उत्तुङ्गे ५ मुद्गरे ६ शास्त्रग्रन्थपरिच्छेदे ।

Capeller

German

 उद्घात m.
  Stoß,  Schlag.

Burnouf

French

 उद्घात उद्घात m.
  (हन्) action de frapper,  de heurter, 
de fouler,  de pousser
		 de pousser l'air par les narines [sorte
d'exercice pieux]
		 de se fouler le pied,  foulure, 
		 Tout objet pour
frapper: arme,  maillet,  marteau,  massue.
		 Au fig. action de commencer
qqc.
 cf.  उद्घाटयामि।
		 Division d'un livre,  section, 
chapitre.
		 Elévation hauteur.

Stchoupak

French

 उद्-घात-
 m.
  fait de frapper,  coup 
 élévation 
 commencement,  chose
commencée ou dont on parle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.