उदीर्ण (udIrNa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English उदीर्ण udIrNa issued out
उदीर्ण udIrNa proud
उदीर्ण udIrNa excited
उदीर्ण udIrNa increased
उदीर्ण udIrNa elevated
उदीर्ण udIrNa self-conceited
Wilson
EnglishApte
Englishउदीर्ण [udīrṇa], p. p. [ईर्-क्त]
Grown, ascended, risen, produced, caused
तारोदीर्णग्रैवनादं व्रजन्तः 18.37.
Puffed up, elated, grown haughty
स हि देवैरुदीर्णस्य रावणस्य वधार्थिभिः । भवल्लब्धवरोदीर्णस्तारकाख्यो महासुरः ॥ 2.32.
Excited, stimulated, roused
उदीर्णरागप्रतिरोधकं जनैः 1.32
43, 47.
Increased, intense.
Generous, great
excellent.
Uttered, pronounced
अनुदीर्ण- वर्णनिभृतार्थमाह्वयत् 13.42.
Ready, strung
˚धन्वा 5.11. -र्णः of Viṣṇu. -दीधिति intensely bright. -वेग violent, impetuous in its course (as a torrent)
महीतलात्केचिदुदीर्णवेगाः 5.61.18.
Apte 1890
Englishउदीर्ण p. p. [ईर्-क्त] 1 Grown, ascended, risen, produced, caused
Śi. 18. 37.
2 Puffed up, elated, grown haughty
भवल्लब्धवरोदीर्णस्तारकाख्यो महासुरः Ku. 2. 32.
3 Excited, stimulated, roused
Śi. 1. 32
Dk. 43, 47.
4 Increased, intense.
5 Generous, great
excellent.
6 Uttered, pronounced
Śi. 13. 42.
7 Ready, strung
°धन्वा U. 5. 11.
र्णः N. of Viṣṇu.
Comp.
दीधिति a. intensely bright.
वेग a. violent, impetuous in its course (as a torrent).
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiउदीर्ण
भू* क* कृ* - उद्+ईर्+क्त
"बढ़ा हुआ, उगा हुआ, उत्पन्न"
उदीर्ण
भू* क* कृ* - उद्+ईर्+क्त
"फूला हुआ, उन्नत"
उदीर्ण
भू* क* कृ* - उद्+ईर्+क्त
"वर्धित, गहन"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaउदीर्ण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > उद् + ऋ (गतौ) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬೆಳೆದಿರುವ /ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದಿರುವ
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಟ್ಟಿದ /ಉಂಟಾದ
प्रयोगाः - > "आकम्प्राग्रैः केतुभिः सन्निपातं तारोदीर्णग्रैवनादं व्रजन्तः"
उल्लेखाः - > माघ० १८-३७
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡ /ಬಲಗೊಂಡ
प्रयोगाः - > "उदीर्णरागप्रतिरोधकं जनैरभीक्ष्णमक्षुण्णतयातिदुर्गमम्"
उल्लेखाः - > माघ० १-३२
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚಿದ /ಅಧಿಕವಾದ
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿರಿದಾದ /ದೊಡ್ಡದಾದ
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "अनिदीर्णवर्णनिभृतार्थमाह्वयत्"
उल्लेखाः - > माघ० १३-४२
उदीर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೊಬ್ಬಿದ /ಗರ್ವಗೊಂಡ
प्रयोगाः - > "भवल्लब्धवरोदीर्णस्तारकाख्यो महासुरः"
उल्लेखाः - > कुमा० २-३२
Wordnet
Sanskrit प्रवृद्ध, परिवृद्ध, समुपारूड, वर्धित, अभिवृद्ध, अभ्युच्चित, आपी, आप्यान, आप्यायित, उच्छ्रित, उदग्र, उदित, उदीरित, उदीर्ण, उद्भूत, उद्रिक्त, उन्नद्ध, उन्नमित, उपसृष्ट, ऋद्ध, एधित, जृम्भित, परिबृंहित, परिपुष्ट, परिवर्धित, प्यायित, बहुलीकृत, बहुलित, बृंहित, प्रचुरीकृत, प्रथित, रूढ, वेजित, विवर्धित, विवृद्ध, शून, साधिक, सहस्कृत, समारूढ, समेधित, सम्प्रविद्ध, संरब्ध, समुद्धत, समुक्षित, समुन्नीत, संवृद्ध, सान्द्रीकृत, सातिरिक्त, स्फीतीकृत, उच्छून
यः अवर्धत।
"प्रवृद्धेन मूल्येन जनाः पीडिताः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritमहेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।
महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥
महेच्छ (पुं), उद्भट (पुं), उदार (पुं), उदात्त (पुं), उदीर्ण (पुं), महाशय (पुं), महामनस् (पुं), महात्मन् (पुं), कृपण (पुं), मितम्पच (पुं), कीनाश (पुं), तद्धन (पुं), क्षुद्र (पुं), कदर्य (पुं), दृढमुष्टि (पुं), किम्पचान (पुं), दयालु (पुं), कृपालु (पुं), करुणापर (पुं), सूरत (पुं), दया (स्त्री), शूक (पुं), कारुण्य (क्ली), करुणा (स्त्री), घृणा (स्त्री), कृपा (स्त्री), अनुकम्पा (स्त्री), अनुक्रोश (पुं), हिंस्र (पुं), शरारु (पुं), घातुक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritमहोत्साह
महोत्साह, महोद्योग, महेच्छ, महामनस्, उदात्त, उदीर्ण, महात्मन्, उदार
महोत्साहो महोद्योगो महेच्छः स्यान्महामनाः ॥ ३५५ ॥
उदात्तश्च तथोदीर्णो महात्मोदार उच्यते ।
verse 2.1.1.355
page 0042
Mahabharata
EnglishUdīrṇa = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritउदीर्णः, त्रि, (उत् + ऋ + क्त ।) उदारः । महान् ।इति जटाधरः ॥
(“न हि राज्ञामुदीर्णानामेवम्भूतैर्नरैः क्वचित् ।सख्यं भवति मन्दात्मन् ! श्रिया हीनैर्धनच्युतैः” ॥
इति महाभारते ॥
उत्तेजितः । उद्द्वीपितः ।उद्धतः । यथा, कुमारे २ । ३२ ।“भवल्लब्धवरोदीर्णस्तारकाख्यो महासुरः” ।“ब्रह्म क्षत्रेण संसृष्टं क्षत्रं च ब्रह्मणा सह ।उदीर्णेदहतः शत्रून् वनानीवाग्निमारुतौ” ॥
इति महाभारते । विष्णुः । यथा, महा-भारते विष्णुसहस्ननामकथने १३ । १४९ । ८० ।“उदीर्णः सर्व्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः” ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.