उत्सेध (utsedha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English उत्सेध utsedha height
उत्सेध utsedha excelling
उत्सेध utsedha elevation
उत्सेध utsedha sublimity
उत्सेध utsedha altitude
उत्सेध utsedha body on
उत्सेध utsedha thickness
उत्सेध utsedha bigness
उत्सेध utsedha slaughter
उत्सेध utsedha killing
Wilson
EnglishApte
Englishउत्सेध [utsēdha], High, tall.
धः A height, elevation
(fig. also)
पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति (वल्कलम्) 5.8, 24. also Kau. 1.3
Śukra. 4.495
high or projecting breasts
सोत्सेधैः स्कन्धदेशैः 4.7. raised high up.
Thickness, fatness.
Intumescence, swelling.
The body.
Sublimity, greatness
prosperity
मामकस्यास्य सैन्यस्य हतोत्सेधस्य सञ्जय । अवशेषं न पश्यामि * 8.9.93.
धम् Killing, slaughter.
The height from the basement to the top
उत्सेधं जन्मादिस्तूपिकान्तम् । Mānasāra 35.26. The different technical names of the heights of the idols are शान्तिक, पौष्टिक, जयद, सार्वकामिक, धनद and अद्भुत. Their lengths are respectively 1th, l, 1 rd of their breadths.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiउत्सेधः
- उद्+सिध्+घञ्
"ऊँचाई, उन्नतता, ऊँची या इभरी हुई छाती"
उत्सेधः
- उद्+सिध्+घञ्
"मोटाई, मोटापा"
उत्सेधः
- उद्+सिध्+घञ्
शरीर
उत्सेधम्
- उद्+सिध्+घञ्
"मारना, वध करना"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaउत्सेध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎತ್ತರ /ಔನ್ನತ್ಯ
निष्पत्तिः - > उत् + षिध (गत्याम्) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "बबन्ध बालारुणबभ्रु वल्कलं पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-८
उत्सेध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹ /ಶರೀರ
विस्तारः - > "उत्सेधश्चोच्छ्रये काये" - विश्व० । "उत्सेधस्तूच्छ्रये न स्त्री क्लीबं संहननेऽपि च" - मेदि० ।
L R Vaidya
EnglishAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritकाय
पु
काय, शरीर, उत्सेध
शरीरोत्सेधयोः कायः सन्धावधिप्रतिज्ञयोः ।
verse 3.1.1.3
page 0013
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritदैर्घ्यमायाम आनाह आरोहस्तु समुच्छ्रयः ।
उत्सेध उदयोच्छ्रायौ परिणाहो विशालता ॥ १४३१ ॥
दैर्घ्य (क्ली), आयाम (पुं), आनाह (पुं), आरोह (पुं), समुच्छ्रय (पुं), उत्सेध (पुं), उदय (पुं), उच्छ्राय (पुं), परिणाह (पुं), विशालता (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritउत्सेध
उत्सेध, काय
अतिमात्रेऽप्यतिवेलं कायेऽप्युत्सेध इष्यते सद्भिः ।
verse 5.1.1.803
page 0092
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritउत्सेधः, (उत् + सिध् + घञ् ।) पर्ब्बतवृक्षादीनांदैर्ध्यम् ।(“कूर्म्मस्त्रियोजनोत्सेधो दशयोजनमण्डलः” ॥
इति महाभारते गजकूर्म्मयुद्धे । २९ । ३१ ।)उच्छ्रयः । (यथा, कुमारे ५ । ८ ॥
“पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति” ॥
उपरिभागः । यथा, कुमारे ५ । २४ ।“पयोधरोत्सेधनिपातचूर्णिताः” ।)शरीरम् । इत्यमरः ॥
संहननम् । इति हेमचन्द्रः ॥
(“सोत्सेधमुष्मार्थशिरातनुत्वम्” ।इति भावप्रकाशे शोथाधिकारे ॥
“उत्सेधं संहतं शोफं तमाहुर्निचयादतः” ।इति निदानस्थाने त्रयोदशाध्याये वाभटेनोक्तम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritउत्सेध उत्सेधति कारणमतिक्रम्य वर्द्धते उद् + सिध-गत्याम् अच । १ देहे तस्य शुक्रशोणितरूपसूक्ष्मकार-णातिक्रमेण वर्द्धनात्तथात्वम् । भावे घञ् । २ उन्नतौतस्य कृदभिहितभावत्वात् “पुत्रवित्तार्ज्जनात् पितेत्यादौ, पुत्रार्जितवित्त इव उन्नत्याश्रयेऽपि वृत्तिः तथात्वेऽपिविशेषणसमासे ब्राह्मणश्रमणादिवत् परनिपातः हिमनि-ष्यन्दपाण्डर इत्यादिवदिति भेदः । यथा “पयोध-रोत्सेधनिपातचूर्ण्णिताः इति कुमा० “तस्य प्रमाण-मार्द्रमाहिषचर्म्मोत् सेधमुपदिशन्ति” सुश्रु० । “उत् सेध-निर्द्धूतमहीरुहां ध्वजैः” माघः “तच्छाखाचमसा दीर्घाःप्रादेशाश्चतुरङ्गुलाः । तथैवोत्सेधतोज्ञेयाश्चतुरस्रास्तुइत्यपि” छन्दोगप० “पयोधरोत् सेधविशीर्ण्णसंहति”कुमा० । कर्त्तरि अच् । ३ उच्चे । “वायव्यं श्वेतंपुच्छेउत्सेधमेव तं कुरुते तस्मादुत् सेधं प्रजाभयेऽभि संश्र-यन्ति” शत० ब्रा० १३, २, २, ९, “उत्सेधमुच्चं पर्व्वतादिकंप्रासादं वा” भा० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.