| YouTube Channel

उत्क (utka)

 
शब्दसागरः
English
उत्क
mfn.
 (-त्कः-त्का-त्कं)
1. Regretting, sad, sorrowful.
2. Absent, think-
ing of something else.
4. Wishing for, desirous of.
m.
 (-त्कः) Op-
portunity, occasion.
E.
 उत् up, away, and कन्
aff.
Capeller Eng
English
उत्क
a.
 longing for, willing to (inf. or —°).
n.
 & °ता
f.
longing, desire.
Yates
English
उत्क (त्कः-त्का-त्कं)
a. Regretting, sad
absent
wishing.
m.
 Opportunity.
Spoken Sanskrit
English
उत्क - utka -
adj.
 - occasion
काण्ड - kANDa -
adj.
 - occasion
भित्ति - bhitti -
f.
 - occasion
वेला - velA -
f.
 - occasion
व्यवस्था - vyavasthA -
f.
 - occasion
अवसर - avasara -
m.
 - occasion
प्रस्ताव - prastAva -
m.
 - occasion
अवकाश - avakAza -
m.
 - occasion
काल - kAla -
m.
 - occasion
उपस्तम्भ - upastambha -
m.
 - occasion
क्रम - krama -
m.
 - occasion
पर्याय - paryAya -
m.
 - occasion
प्रसङ्ग - prasaGga -
m.
 - occasion
योग - yoga -
m.
 - occasion
वार - vAra -
m.
 - occasion
समय - samaya -
m.
 - occasion
सम्भव - sambhava -
m.
 - occasion
अन्तर - antara -
n.
 - occasion
प्रयोजन - prayojana -
n.
 - occasion
कार्य - kArya -
n.
 - occasion
उत्क utka
adj.
 sad
उत्क utka
adj.
 wishing for
उत्क utka
adj.
 sorrowful
उत्क utka
adj.
 desirous of
उत्क utka
adj.
 absent
उत्क utka
adj.
 longing for
उत्क utka
adj.
 thinking of something else
उत्क utka
adj.
 regretting
उत्क utka
adj.
 occasion
उत्क utka
adj.
 excited by the desire of obtaining anything
उत्क utka
m.
 ,
n.
 desire
उत्क utka
m.
 ,
n.
 opportunity
Wilson
English
उत्क
mfn.
 (-त्कः-त्का-त्कं)
1 Regretting, sad, sorrowful.
2 Absent, thinking of something else.
3 Wishing for, desirous of.
m.
 (-त्कः) Opportunity, occasion.
E.
 उद् up, away, and कन्
aff.
Apte
English
उत्क [utka],
a.
 [उद्-स्वार्थे कन्
उत्कः
=
 उत्कण्ठितः
उत्क उन्मनाः
P.
V.*
 2.8. Sk.]
Desirous of, longing for, anxiously wishing for (in
comp.
 )
अद्रिसुतासमागमोत्कः
Ku.*
 6.95
मानसोत्काः
Me.*
 11
sometimes with an
inf.
उत्कन्धरं द्रष्टुमवेक्ष्य शौरिम्
Śi.*
 4.18.
Regretting, sad, sorrowful.
Absentminded.
त्कः Desire.
Opportunity.
Apte 1890
English
उत्क a. [उद्-स्वार्थे कन्
उत्कः = उ. त्कंठितः
उत्क उन्मनाः P. V. 2. 80 Sk.] 1 Desirous of, longing for, anxiously wishing for (in comp.)
अद्रिसुतासमागमोत्कः Ku. 6. 95
मानसोत्काः Me. 11
sometimes with an inf.
Śi. 4. 18.
2 Regretting, sad, sorrowful.
3 Absent-minded.
त्कः 1 Desire.
2 Opportunity.
Monier Williams Cologne
English
उत्क
mfn.
 (fr. 1. उद्,
Pāṇ.
 v, 2, 80), excited by the desire of obtaining anything
wishing for (with
inf.
 ), desirous of, longing for
regretting, sad, sorrowful
absent, thinking of something else,
Kathās.
Megh.
Śiś.
&c.
उत्क mn. desire,
Kathās.
opportunity, occasion,
L.
Monier Williams 1872
English
उत्क उत्क, अस्, आ, अम् (fr. 1. उद्), excited by
the desire of obtaining anything
wishing for (with
inf.), desirous of, longing for
regretting, sad, sor-
rowful
absent, thinking of something else
(अस्), m.
desire
opportunity, occasion.
—उत्क-ता, f. a state of
longing or regret
the plant Pothos Officinalis having
aromatic seeds.
Macdonell
English
उत्क ut-ka,
a.
 longing or eager for (inf. or 🞄—°)
n.
 longing, eagerness.
Benfey
English
उत्क उत्क, i. e. उद्-क (vb. कम्),
adj.
 ,
f.
 का, Desirous, Megh. 11.
--
Comp.
स-,
adj.
 desirous, Kathās. 26, 271.
Apte Hindi
Hindi
उत्क
वि* - उद्-स्वार्थे कन्
"इच्छुक, लालायित, उत्कंठित"
उत्क
वि* - उद्-स्वार्थे कन्
"खिद्यमान, दुःखी, शोकान्वित"
उत्क
वि* - उद्-स्वार्थे कन्
उन्मना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्क
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತವಕವುಳ್ಳ /ಆತುರವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > उद्गतमनस्कवृत्तेरुच्छब्दात्स्वार्थे "कन्" (५-२-८०)
व्युत्पत्तिः - > उद्गतं मनोऽस्य
प्रयोगाः - > "उत्कं धरं द्रष्टुमवेक्ष्य शौरिमुत्कन्धरं दारुक इत्युवाच"
उल्लेखाः - > माघ० ४-१८
L R Vaidya
English
utka {% a. (f. त्का) %} 1. Desirous of, anxious, अद्रिसुतासमागमोत्कः K.S.vi.95, मानसोत्काः Megh.i.11, Sis.iv.18
2. regretting, sorrowful
3. absent-minded.
Bopp
Latin
उत्क (ut videtur, a praep. उत् s. क, cf. उच्च) desiderans,
desiderio flagrans. PAT. 23.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उत्क 1. Nom. abstr. °ता, Naiṣ. 1, 126. 2. उत्क Adj. dessen Wasser sich erhoben hat. Nom. abstr. °ता f. Naiṣ. 1, 126.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मत्ते शौण्डोत्कटक्षीबा उत्कस्तूत्सुक उन्मनाः ।
उत्कण्ठितोऽभिशस्ते तु वाच्यक्षारितदूषिताः ॥ ४३६ ॥
-wordlist-
मत्त (पुं), शौण्ड (पुं), उत्कट (पुं), क्षीब (पुं), उत्क (पुं), उत्सुक (पुं), उन्मनस् (पुं), उत्कण्ठित (पुं), अभिशस्त (पुं), वाच्य (पुं), क्षारित (पुं), दूषित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उत्क
उत्क, उत्कण्ठित
उत्क उत्कण्ठितः प्रोक्तो विक्लवो विह्वलः स्मृतः ।
verse 2.1.1.387
page 0045
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्कः, त्रि, (उद्गतं मनो यस्य । उत् + कन् ।)उन्मनाः । अन्यमनस्कः । इत्यमरः ॥
(“तत् श्रुत्वा ते श्रवणसुभगं गर्ज्जितं मानसोत्काः” ।इति मेघटूते । ११ । तथा कुमारे । ६ । ९५ ।“अगमयदद्रिसुतासमागमोत्कः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्क
त्रि०
 उद्गतं मनोऽस्य उद् + नि०--क । १ उन्ममस्के २ अन्य-मनस्के । “अगमयदद्रिसुतासमागमोत्कः” कुमा० । “तच्श्रत्वा च श्रवणदुभगं गर्ज्जितं मानसोत्काः” मेघ०” ।“उत्कं धरं द्रष्टुमवेक्ष्य शौरिमुत्कब्धरं दारुक इत्युवाच”माघः ।
Capeller
German
उत्क sich sehnend (Inf. o. —°)
Sehnsucht.
Burnouf
French
उत्क उत्क a. (sfx. क) désireux
avide de.
Qui
regrette. -- S.
m.
 occasion favorable.
Stchoupak
French
उत्क-
a. désireux, avide
triste
distrait, absent
m.
 nt. désir
-ता-
f.
 id.