| YouTube Channel

आषाढः (ASADhaH)

 
Apte
English
आषाढः [āṣāḍhḥ], [आषाढी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्]
N.
 of a Hindu month (corresponding to part of June and July)
आषा- ढस्य प्रथमदिवसे
Me.*
 2
शेते विष्णुः सदाषाढे कार्तिके प्रतिबोध्यते V.P.
A staff of the Palāśa wood carried by an ascetic
अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक्
Ku.*
 5.3.
The Malaya mountain. -ढा The 2th and the 21st lunar mansions usually called पूर्वाषाढा and उत्तराषाढा. -ढी The day of full moon in the month of Āṣāḍha
तस्य नित्यं सदा$$ षाढयां माध्यां च बहवो द्विजाः
Mb.
 * 12.171.17.
Comp.
 -भव, -भू
a.
 produced in the month of Āṣāḍha. (-वः, -भूः) the planet Mars.
Apte 1890
English
आषाढः [आषाढीपूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्] 1 N. of a Hindu month (corresponding to June and July)
आषाढस्य प्रथमदिवसे Me. 2
शेते विष्णुः सदाषाढे कार्तिके प्रतिबोध्यते V. P.
2 A staff of the Palāśa wood carried by an ascetic
अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक् Ku. 5. 30.
3 The Malaya mountain.
ढा The 20th and the 21st lunar mansions, usually called पूर्वाषाढा and उत्तराषाढा.
ढी The day of full moon in the month of Āṣāḍha.
Comp.
भव,
भू a. produced in the month of Āṣāḍha. (
वः,
भूः) the planet Mars.
Apte Hindi
Hindi
आषाढः
पुं*
 - आषाढ़ी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्
हिन्दूओं का एक महीना
आषाढः
पुं*
 - आषाढ़ी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्
"ढाक की लकड़ी का दण्ड जिसे सन्यासी धारण करते हैं, अथाजिनाषाढ़घरः प्रगल्भवाक् @ कु* ६/३०"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आषाढीपूर्णिमा अस्मिन् मासे । आषढ्+अण् । ‘सास्मिन् पौर्णमासीति’ ४.२.२१। १.आषाढमासः। २.पलाशदण्डः। ‘अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक्’ कुमार०५.३०। ३.मलयपर्वतः। (स्त्री) आषाढा । ४.पूर्वाषाढा उतराषाढा नक्षत्रे । आषाढी । ५.आषाढपूर्निमा ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आषाढः
noun
मासभेदः चान्द्रसंवत्सरे द्वादशमासान्तर्गतचतुर्थः मासः।
"आषाढे अत्याधिका वर्षा भवति।"
Synonyms:
 आषाढः
noun
एकः राजपुत्रः ।
"आषाढस्य वर्णनम् महाभारते वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: आषाढः
Root: आषाढ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
Meaning(s):
⇒ Second month of the summer season (griṣma)
Shloka(s):
2|1|84|2 ► ते शुक्रे स्युरथाषाढे शुचिः श्रावणिको नभाः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|84|2 ⇢ आषाढः (आषाढ) (पुं) ⇒ Second month of the summer season (griṣma) ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|2 ⇢ शुचिः (शुचि) (पुं) ⇒ Epithet of Āṣāḍha ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ आषाढी
परा_अपरासंबन्धः ➡ मासः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आषाढः,
पुं,
 (आषाढया नक्षत्रेण युक्ता पूर्णिमायस्मिन् । आषाढा + नक्षत्रेण युक्तः कालः इतिअण् । पलाशदण्डपक्षे आषाढः प्रयोजनमस्यइति विशाखाषाढादण् मन्थदण्डयोरित्यण् ।)वैशाखादिद्वादशमासान्तर्गततृतीयमासः । रवे-र्मिथुनराशिस्थितिकालः । पूर्व्वोत्तराषाढान्यतर-नक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी यत्र मासे सः । तत्पर्य्यायः ।शुचिः २ । इत्यमरः ॥
तत्र जातफलं ।“अनल्पजल्पी प्रमदाभिलाषीप्रमादशीलो गुरुवत्सलश्च ।बहुव्ययो मन्दहुताशनः स्या-दाषाढमासप्रभवो मनुष्यः” ॥
इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
व्रतिनां पलाशदण्डः ॥
(“अथाजिनाषाढधरः प्रभल्भवाक्ज्वलन्निव ब्रह्ममयेन तेजसा” ।इति कुमारे । ५ । ३० ।)मलयपर्ब्बतः । इति मेदिनी ॥