| YouTube Channel

आलोक (Aloka)

 
शब्दसागरः
English
आलोक
m.
(-कः)
1. Sight, seeing, looking.
2. Light.
3. Flattery, compli-
mentary language, panegyric.
E.
आङ् before लोकृ to see, घञ affix.
Capeller Eng
English
आलोक
m.
sight, view, glance, aspect.
Yates
English
आ-लोक (कः) 1.
m.
Sight
light
flattery, panegyric.
Spoken Sanskrit
English
आलोक - Aloka -
m.
- section
आलोक - Aloka -
m.
- beholding
आलोक - Aloka -
m.
- looking
आलोक - Aloka -
m.
- light
आलोक - Aloka -
m.
- seeing
आलोक - Aloka -
m.
- chapter
आलोक - Aloka -
m.
- lustre
आलोक - Aloka -
m.
- view
आलोक - Aloka -
m.
- splendour
आलोक - Aloka -
m.
- complimentary language
आलोक - Aloka -
m.
- panegyric
आलोक - Aloka -
m.
- look
आलोक - Aloka -
m.
- vision
आलोक - Aloka -
m.
- flattery
आलोक - Aloka -
m.
- praise
आलोक - Aloka -
m.
- aspect
आलोक - Aloka -
m.
- sight
आलोक - Aloka -
m.
- glimmer
आलोक - Aloka -
m.
- appearance
Wilson
English
आलोक
m.
(-कः)
1 Sight, seeing, looking.
2 Light.
3 Flattery, complimentary language, panegyric.
E.
आङ् before लोकृ to see, घञ्
aff.
Apte
English
आलोकः [ālōkḥ] कनम् [kanam], कनम् 1 Seeing, beholding.
Sight, aspect. appearance
यदालोके सूक्ष्मम्
Ś.*
1.9
Ku.*
7.22, 46
व्रजति हि सफलत्वं वल्लभालोकनेन Śi. सुख˚
V.*
4.24
Ś1.32
R.*
1.84
Me.*
3, 39.
Range of sight
आलोके ते निपतति पुरा सा बलिव्याकुला वा
Me.*
87
R.*
7.5
Ku.*
2.45.
Light, lustre, splendour
आलोकमार्गं सहसा व्रजन्त्या
R.*
7.6 airhole, or window
निरालोकं लोकम्
Māl.
5.3
9.37
1. 4, 11
Ve.*
2
K.*
16, 29, 348, 68, 98.
Panegyric, praise, complimentary language
especially, a word of praise uttered by a bard (such as जय, आलोकय)
ययावुदीरितालोकः
R.*
17.27
2.9
K.*
14.
Section, chapter.
Mild light (सात्त्विकः प्रकाशः)
cf.
Pātañjala Yogadarśana 3.25.
A trace of sight
आलोकमपि रामस्य पश्यन्ति स्म दुःखिताः
Rām.*
2.47.2.
A lamp, light
आलोकदानं नामैतत्कीदृशं भरतर्षभ
Mb.
* 13.98.1.
Apte 1890
English
आलोकः,
कनं 1 Seeing, beholding.
2 Sight, aspect, appearance
यदालोके सूक्ष्मं Ś. 1. 9
Ku. 7. 22, 46
सुख° V. 4. 24
Ś. 1. 33
R. 1. 84
Me. 3, 37.
3 Range of sight
आलोके ते निपतति पुरा सा बलिव्याकुला वा Me. 85
R. 7. 5
Ku. 2. 45.
4 Light, lustre, splendour
आलोकमार्गं सहसा व्रजंत्या R. 7. 6 air-hole, or window
निरालोकं लोकं Māl. 5. 30
9. 37
10. 4, 11
Ve. 2
K. 160, 290, 348, 68, 98.
5 Panegyric, praise, complimentary language
especially, a word of praise uttered by a bard (such as जय, आलोकय)
ययावुदीरितालोकः R. 17. 27, 2. 9
K. 14.
6 Section, chapter.
Monier Williams Cologne
English
आ-लोक
m.
looking, seeing, beholding
sight, aspect, vision,
Kathās.
Megh.
Mṛcch.
Śak.
Ragh.
&c.
light, lustre, splendour
glimmer,
R.
MBh.
flattery, praise, complimentary language
panegyric,
Ragh.
section, chapter
N.
of wk.
Monier Williams 1872
English
आ-लोक, अस्, m. looking, seeing, beholding, sight,
aspect
light, lustre splendor
flattery, praise, com-
plimentary language, panegyric
section, chapter.
Macdonell
English
आलोक ā-loka,
m.
seeing, looking, sight
🞄light, lustre
glimmer, trace of (g.)
praise, 🞄panegyric
-na,
a.
beholding, looking at
n.
🞄look
sight: -tā,
f.
looking at, contemplation
🞄-nīya fp. that may be gazed at: -tā,
f.
abst. ɴ.
🞄-patha,
m.
horizon
-mārga,
m.
id.
Benfey
English
आलोक आलोक, i. e. आ-लोक् + अ,
m.
1.
Sight, Megh. 38
Śāk. d. 9 (first look).
2. Light, Rām. 4, 50, 52.
3. Appear-
ance, Daśak. in Chr. 186, 15.
4.
Flattery, panegyric, Ragh. 2, 9.
--
Comp.
दुस्-,
adj.
difficult to be perceived, Gīt.
2, 20.
निस्-,
adj.
,
f.
का, 1. without
moving the eyes, Rām. 2, 111, 14. 2.
invisible, MBh. 1, 1475.
सुख-,
adj.
,
f.
का, charming, Vikr. d. 109.
सूर्य-,
m.
sunshine.
Apte Hindi
Hindi
आलोकः
पुं*
- आ+लोक+घञ्
"दर्शन करना, देखना"
आलोकः
पुं*
- आ+लोक+घञ्
"दृष्टि, पहलू, दर्शन"
आलोकः
पुं*
- आ+लोक+घञ्
दृष्टि-परास
आलोकः
पुं*
- आ+लोक+घञ्
"प्रकाश, प्रभा, कान्ति"
आलोकः
पुं*
- आ+लोक+घञ्
"भाट, विशेषतः भाट द्वारा उच्चरित स्तुति-शब्द "
आलोकः
पुं*
- आलोक्+ घञ्
केवल दर्शन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आलोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಬೆಳಕು
निष्पत्तिः - > + लोकृ (दर्शने) - कर० "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > आलोक्यतेऽनेन
प्रयोगाः - > "असारं संसारं परिमुषितरत्नं त्रिभुवनं निरालोकं लोकं मरणशरणं बान्धवजनम्"
उल्लेखाः - > मालती० ५-३०
आलोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋಟ /ದರ್ಶನ
निष्पत्तिः - > + लोकृ (दर्शने) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "यदालोके सूक्ष्मं व्रजति सहसा तदिपुलताम्"
उल्लेखाः - > शाकु० १-९
आलोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಯಶಬ್ದ /ಹೊಗಳಿಕೆ
प्रयोगाः - > "ययावुदीरितालोकः सुधर्मानवमां सभाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १७-२७
L R Vaidya
English
Aloka {% m. %} 1. Looking, sight, आलोकमात्रेण सुरानशेषान् K.S.vii.46, also 22, यदालोके सूक्ष्मम् Sak.i.
2. light, splendour
3. range of sight, आलोके ते निपतति पुरा सा बलिव्याकुला वा Megh.ii.22, R.vii.5, K.S.ii.45
4. a bard’s word of praise, as जय, आलोक्य &c. See R.ii.9.
Bopp
Latin
आलोक m. (r. लोक् s. अ) adspectus. SAK. 5. 4.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
आलोक See Kāvyāloka, Candrāloka, Tattvacintāmaṇyāloka.
--ny. Oppert 403.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
āloka, m. (once nt.), light, as in Skt.
(1) fig., see dharmāloka (-mukha)
like this, -jñānālokamukha Gv 〔169.24〕, introduction to the light of knowledge
-pratibhānālokamukha Gv 〔174.13—14〕
(prajñā udapāsi) ālokaṃ (n. sg. nt.) prādur-abhūṣi Mv 〔iii.332.15〕 illumination (of the mind) became manifested (virtually = enlightenment, true knowledge)
(2) m., a high number: Gv 〔133.13〕 (= aloka, q.v.). See the following items.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
स्तुतिः, प्रशंसा, प्रशस्तिः, अनुष्टुतिः, अभिष्टव, आलोक, उक्थम्, ईडा, उपवर्णनम्, उपस्तवः, गीर्णि, गुणश्लाघा, गूर्ति, देवनम्, धिषणम्, नान्त्रम्, परिष्टुति, परिष्टवनम्, पाणः, प्रख्यातिः, प्रतिष्टुतिः, प्रतिसंधानम्
noun
किमपि वस्त्वोः अथवा व्यक्तेः गुणानां प्रशंसासूचिका आदरसूचिका वा उक्तिः।
"सर्वैः गोपालस्य वीरतायाः स्तुतिः कृता।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgron ma
१) आलोक २) ° उल्क ३) उल्का ४) दीप ५) प्रदीप
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रकाशस्तेज उद्योत आलोको वर्च आतपः
-wordlist-
प्रकाश (पुं), तेजस् (क्ली), उद्योत (पुं), आलोक (पुं), वर्चस् (क्ली), आतप (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रकाश
प्रकाश, आलोक, उद्द्योत
स्मृतः प्रकाश आलोक उद्द्योतश्च समास्त्रयः
verse 1.1.1.66
page 0009
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आलोकः,
पुं,
(आङ् + लुक् + घञ् ।) दर्शनं देखाइति भाषा द्योतः आलो इति भाषा शान्ति-शतके, ।“आलोकाय निशासु चन्द्रकिरणाः सख्यं कुरङ्गैःसह” मेघदूते पूर्व्वमेघे ३८ ।“रुद्धालोके नरपतिपथे सूचिभेद्यैस्तमोभिः” ।यथा शाकुन्तले, प्रथमाङ्के ।“यदालोके सूक्षं व्रजति सहसा तद्विपुलतां” ।(यथा, रामायणे काण्डे ५० २४ ।“आलोकं ददृशुर्धीरा नीराशा जीविते यदा” ।वन्दिभाषणं स्तुतिरिति यावत् इति मेदिनी
(रघुवंशे ।“उदीरयामासुरिवोन्मदाना-मालोकशब्दं वयसां विरावैः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आलोक
पु०
आलोक्यतेऽनेन + लुक--लोक--वा करणेघञ् (आलो) सूर्य्यादिप्रकाशे, “गृह्णातिचक्षुः सम्बन्धादालोकोद्भूतरूपयोः” भाषा० उक्तेःअलोकसंयोगस्य द्रव्यचाक्षुषप्रत्यक्षे कारणत्वम् इतिनैयायिकाः अन्धकारस्य द्रव्यत्ववादिनां मते तद्भिन्न-द्रव्यप्रत्यक्षे कारणत्वमिति भेदः तथाहि पेचकादिचा-क्षुषस्य आलोकसंयोगमन्तरेणैव उत्पत्तिदर्शनात्आलोकसंयोगस्य सर्व्वत्र कारणत्वमित्यतोऽन्धकारेऽपितथा कल्पनमिति एतदभिप्रायेणैव” दिवान्धाः प्राणिनःकेचिन्द्रात्रावन्धास्तथा परे केचिद्दिवा तथा रात्रौप्राणिनस्तुल्यदृष्टय इति” देवीमा० केषांचिद्दिवान्धत्वोक्तिः ।“आलोकमार्गं सहसा व्रजन्त्या” कुमा० रघुश्च भावेघञ् दर्शने “आलोकमात्रेण सुरानशेषान्” कुमा० ।“वत्सालोकप्रवर्त्तिना” रघुः “वैवर्ण्ण्यकम्पवैरस्यपार्श्वा-लोकास्यशोषकृत्” सा० द० “स्त्रीणां प्रियालोकफलोहि वेशः” कुमा० “मलिनो हि यथादर्शोरूपालोकस्यस क्षमः” या० स्मृ० “यदालोके सूक्ष्मं व्रजति सहसातद्विपुलताम्” शकु० “जनास्तदालोकपथात् प्रतीयुः” रघुः
Capeller
German
आलोक
m.
das Schauen, der Anblick.
Stchoupak
French
आ-लोक-
m.
fait de voir ou de regarder
vue, aspect
éclat
apparence
flatterie, louange.
°पथ- °मार्ग-
m.
°स्थान- nt. champ visuel, lieu d'où l'on
voit.