| YouTube Channel

आम्रातक (AmrAtaka)

 
शब्दसागरः
English
आम्रातक
m.
(-कः) See the preceding.
E.
As before, कन् added.
Yates
English
आम्रातक (कः) 1.
m.
Idem.
Spoken Sanskrit
English
आम्रातक - AmrAtaka -
m.
- inspissated mango juice
आम्रातक - AmrAtaka -
m.
- hog plum tree [ Spondias Mangifera -Bot. ]
आम्रातक - AmrAtaka -
m.
- hog-plum
Wilson
English
आम्रातक
m.
(-कः) See the preceding.
E.
as before, कब् added.
Apte
English
आम्रातकः [āmrātakḥ], 1 The hog plum.
Inspissated mango juice. (Mar. साट)
आम्रस्य सहकारस्य कटे विस्तारितो रसः घर्मशुष्को मुहुर्दत्त आम्रातक इति स्मृतः Bhāv.
P.
N.
of a mountain.
Apte 1890
English
आम्रातकः 1 The hog-plum.
2 Inspissated mango juice (Mar. साट)
आम्रस्य सहकारस्य कटे विस्तारितो रसः घर्मशुष्को मुहुर्दत्त आम्रातक इति स्मृतः Bhāva P.
3 N. of a mountain.
Monier Williams Cologne
English
आम्रातक
m.
the hog-plum, Spondias Mangifera,
MBh.
R.
Suśr.
inspissated mango juice,
L.
N.
of a mountain,
R.
Monier Williams 1872
English
आम्रातक, अस्, m. the hog-plum, Spondias Mangi-
fera
inspissated mango juice
N. of a mountain.
Apte Hindi
Hindi
आम्रातकः
पुं*
- आम्रात+कन्
अमरे का वृक्ष
आम्रातकः
पुं*
- आम्रात+कन्
अमावट
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आम्रातक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಮಟೆ ಮರ
निष्पत्तिः - > अत (सातत्यगमने) - "वुन्" (उ० ५-३५)
व्युत्पत्तिः - > आम्रमतति
आम्रातक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಮಟೆ ಕಾಯಿ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आम्रातको वर्षपाकी केतकः क्रकचच्छदः
-wordlist-
आम्रातक (पुं), वर्षपाकिन् (पुं), केतक (पुंस्त्री), क्रकचच्छद (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आम्रातकः,
पुं,
(आम्रं तद्रसम् ईषत् अततिमाति अत सातत्यगमने कृञादित्वात् वुन् ।)वृक्षविशेषः आम्डा इति भाषा तत्पपर्य्यायः ।पीतनः कपीतनः इत्यमरः
वर्षपाकी ।इति रत्नमाला
पीतनकः कपिचूडा अभ्र-वाटिकः भृङ्गीफलः रसाढ्यः तनुक्षीरः १०कपिप्रियः ११ अम्बरातकः १२ अम्बरीयः १३कपिचूडः १४ इति जटाधरः
तदपक्वफलगुणाः ।कषायत्वं अम्लत्वं हृत्कण्ठहर्षणत्वञ्च तत्पक्व-फलगुणाः मधुराम्लत्वं स्निग्धत्वं पित्तकफ-नाशित्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
अपिच तृप्ति-बलविष्टम्भाजीर्णकारित्वम् गुरुत्वञ्च इति राज-वल्लभः
आम्रावर्त्तः इति राजनिर्घण्टः
(यथामार्कण्डेयपुराणे ।“आम्रानाम्रातकान् भव्यान्नारिकेलान् सतिन्दुकान्” इति ।अस्य पर्य्यायो गुणाश्च ।“आम्रातकः पीतनश्च मर्कटाम्रः कपीतनः
आम्रातमम्लं वातघ्नं गुरूष्णं रुचिकृत्सरम् ।पक्वन्तु तुवरं स्वादु रसे पाके हिमं स्मृतं
तर्पणं श्लेष्मलं स्निग्धं वृष्यं विष्टम्भि वृंहणं ।गुरु बल्यम्मरुत्पित्तक्षतदाहक्षयास्रजित्”
इति भावप्रकाशः
“आम्रातकफलं वृष्यं सस्नेहं श्लेष्मवर्द्धनं” ।इति सुश्रुतः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आम्रातक
पु०
आम्र इवातति आम्रात् किञ्चिदूनरसफलक-त्वात् अत--ण्वुल् (आमडा) वृक्षे तत्फले
न०
।आम्रेण तत्फलरसेन तकते प्रकाशते + तक--हासेअच् शुष्काम्ररसनिर्म्मिते (आमट्) द्रव्यभेदे तत्-करणप्रकारः भावप्र० उक्तः यथा “आम्रस्य सह-कारस्य कटे विस्तारितोरसः घर्म्मशुष्को मुहुर्दत्तआम्रातक इति स्मृतः”
Stchoupak
French
आम्रातक-
m.
sorte de prune, Spondias Mangifera
n.
d'une montagne.