| YouTube Channel

आनाहः (AnAhaH)

 
Apte
English
आनाहः [ānāhḥ], 1 Binding.
Suppression of urine, constipation, epistasis
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमानाहदुःखितम्
Mb.
 * 3.122.15.
Length (especially of cloth).
Apte 1890
English
आनाहः 1 Binding.
2 Suppression of urine, constipation, epistasis.
3 Length (especially of cloth).
Apte Hindi
Hindi
आनाहः
पुं*
 - आ+नह्+घञ्
बन्धन
आनाहः
पुं*
 - आ+नह्+घञ्
मलावरोध कब्ज
आनाहः
पुं*
 - आ+नह्+घञ्
लम्बाई
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दैर्घ्यम्, आयतिः, आनाहः, आयत्तिः, आयतिः, आयामः
noun
एकांशुतः अन्यांशुपर्यन्तम् अन्तरम् अथ वा एकस्थानात् अन्यस्थानपर्यन्तम् तिर्यक् अन्तरम्।
"अस्य आयतिः विष्कम्भात् गुरुतरा अस्ति।"
Synonyms:
 मलावरोधः, बद्धकोष्ठम्, आमवातः, विष्टम्भः, गुद्ग्रहः, मलविष्टम्भः, नाहः, आनाहः, विड्ग्रहः, विद्सङ्गः, निबन्धः, विबन्धः, कोष्ठनिबन्धः, वेगरोधः, वेगविधारणम्
noun
रोगविशेषः यस्मिन् उदरे मलस्य अवरोधनं भवति।
"सः मलावरोधेन पीडितः।"
Synonyms:
 युद्धम्, संग्रामः, समरः, समरम्, आयोधनम्, आहवम्, रण्यम्, अनीकः, अनीकम्, अभिसम्पातः, अभ्यामर्दः, अररः, आक्रन्दः, आजिः, योधनम्, जम्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, संख्यम्, समीकम्, साम्यरायिकम्, कलहः, विग्रहः, संप्रहारः, कलिः, संस्फोटः, संयुगः, समाघातः, संग्रामः, अभ्यागमः, आहवः, समुदायः, संयत्, समितिः, आजिः, समित्, युत्, संरावः, आनाहः, सम्परायकः, विदारः, दारणम्, संवित्, सम्परायः, बलजम्, आनर्त्तः, अभिमरः, समुदयः, रणः, विवाक्, विखादः, नदनुः, भरः, आक्रन्दः, आजिः, पृतनाज्यम्, अभीकम्, समीकम्, ममसत्यम्, नेमधिता, सङ्काः, समितिः, समनम्, मीऴ् हे, पृतनाः, स्पृत्, स्पृद्, मृत्, मृद्, पृत्, पृद्, समत्सु, समर्यः, समरणम्, समोहः, समिथः, सङ्खे, सङ्गे, संयुगम्, सङ्गथः, सङ्गमे, वृत्रतूर्यम्, पृक्षः, आणिः, शीरसातौ, वाजसातिः, समनीकम्, खलः, खजः, पौंस्ये, महाधनः, वाजः, अजम्, सद्म, संयत्, संयद्, संवतः
noun
शत्रुतावशाद् अन्यराज्यैः सह सशस्त्रसेनाबलेन धर्मलाभार्थम् अर्थलाभार्थं यशोलाभार्थं वा योधनम्।
"यत्र अयुद्धे ध्रुवं नाशो युद्धे जीवितसंशयः तं कालम् एकं युद्धस्य प्रवदन्ति मनीषिणः।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: आनाहः
Root: आनाह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Measure of 10 vaṁshikas or 96000 inches
Shloka(s):
3|1|61|2 ► दशवंशिक आनाहो दशानाहो नलान्तरः॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|61|2 ⇢ आनाहः (आनाह) (पुं) ⇒ Measure of 10 vaṁshikas or 96000 inches ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आनाहः,
पुं,
 (आङ् + नह् + घञ् ।) मूत्रपुरीष-रोधकरोगः । तत्पर्य्यायः । विबन्धः २ । इत्यमरः ॥
विष्टम्भः ३ मलरोधनः ४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
(“आनाहार्त्त ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यमसुखार्द्दितम्” ।इति महाभारते ।) तस्य सम्प्राप्तिरूपे । यथा, “आमं शकृद्वा निचितं क्रमेणभूयो विबद्धं विगुणानिलेन ।प्रवर्त्तमानं न यथास्वमेनंविकारमानाहमुदाहरन्ति” ॥
इति निदानं ॥
(“यस्य वातः प्रकुपितः कुक्षिमाश्रित्य तिष्ठति ।नाधो व्रजति नाप्यूर्द्ध्वञ्चानाहस्तस्य जायते” ॥
इति चरकः ॥
अस्य चिकित्सामाह । भावप्रकाशे यथा, --“तुल्यकारणकार्य्यत्वादुदावर्त्तहरीं क्रियां ।आनाहेषु च कुर्व्वीत विशेषश्चाभिधीयते ॥
* ॥
त्रिवृत्कृष्णाहरीतक्यो द्विचतुःपञ्चभागिकाः ।गुडेन तुल्या गुटिका हरत्यानाहमुल्वणं ॥
* ॥
वर्त्तिस्त्रिकटुसैन्धवसर्षपगृहधूमकूष्ठमदनफलैः ।मधुनि गुडे वा पक्वै-र्विहिता साङ्गुष्ठसम्मिता विज्ञैः ॥
वर्त्तिरियं दृष्टफलाशनैः प्रणिहिता गुदे घृताभ्यक्ता ।आनाहमुदरजार्त्तिंशमयति जठरं तथा गुल्मम्” ॥
* ॥
इति त्रिकटुकाद्यावर्त्तिः ॥
* ॥
चक्रपाणिसङ्ग्रहे तु चिकित्सा यथा, --“उदावर्त्तक्रियानाहे सामे लङ्घनपाचनम्” ॥
“द्विरुत्तरा हिङ्गुवचा सकुष्ठासुवर्चिका चेति विडङ्गचूर्णं ।सुखाम्बुनानाहविसूचिकार्त्ति-हृद्रोगगुल्मोर्द्ध्वसमीरणघ्नम् ॥
* ॥
वचाभयाचित्रकयावशूकान्सपिप्पलीकातिविषान् सकुष्ठान् ।उष्णाम्बुनानाहविमूढवातान्पीत्वा जयेदाशु हितौदनाशी ॥
* ॥
त्रिवृद्धरीतकीश्यामाः स्नुहीक्षीरेण भावयेत् ।वटिका मूत्रपीतास्ता ज्येष्ठा आनाहभेदिकाः ॥
* ॥
राठ-धूम-विडव्योष-गुड-मूत्रैर्विपाचिता ।गुदेऽङ्गुलसमावर्त्तिर्निधेयानाहशूलनुत् ॥
* ॥
मूलकं शुष्कमात्रञ्च वर्षाभूमूलपञ्चकम् ।आरेवतफलञ्चापि पक्त्वा तेन पचेद्घृतम् ।तत् पीतमात्रं शमयेदुदावर्त्तमसंशयम्” ॥
* ॥
शुष्कमूलकाद्यं घृतम् ॥
* ॥
) दैर्ध्यं । इति रमानाथः ॥