| YouTube Channel

आदेशः (AdezaH)

 
Apte
English
आदेशः [ādēśḥ], 1 An order, command
भ्रातुरादेशमादाय Rām.
आदेशं देशकालज्ञः प्रतिजग्राह
R.*
 1.92
राजद्विष्टादेशकृतः
Y.*
 2.34 doing acts forbidden by the king.
Advice, instruction, precept, rule
आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशः Ch.
Up.*
 3.19.1
Ken. 4.4.
Bṛi.
Up.*
 2.3.6.
Account, information, relation, pointing out, indication.
A prediction, prophecy
विप्रश्निकादेशवचनानि
K.*
 64
see सिद्धादेश also.
(Gram. ) A substitute
धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत्
R.*
 12.58.
(In astrology) Event, result, consequence of the conjunction of stars.
Determination to perform (a ritual
&c.
 संकल्प), vow
उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति
Rām.*
 2.22.28.
Comp.
 -कृत् See ग्रामणी
आदेशकृत् वृत्तिहन्ता द्विजानां प्रेषकश्च यः
Mb.
 * 5.37.13.-कारिन्
a.
 obedient.
Apte 1890
English
आदेशः 1 An order, command
भ्रातुरादेशमादाय Rām.
आदेशं देशकालज्ञः प्रतिजग्राह R. 1. 92
राजद्विष्टादेशकृतः Y. 2. 304 doing acts forbidden by the king.
2 Advice, instruction, precept, rule
आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशः Ch. Up.
3 Account, information, relation, pointing out, indication.
4 A prediction, prophecy
विप्रश्निकादेशवचनानि K. 64
see सिद्धादेश also.
5 (Gram.) A substitute
धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत् R. 12. 58.
6 (In astrology) Event, result, consequence of the conjunction of stars.
Comp.
कारिन् a. obedient.
Apte Hindi
Hindi
आदेशः
पुं*
 - आ+दिश्+घञ्
"हुक्म, आज्ञा"
आदेशः
पुं*
 - आ+दिश्+घञ्
"सलाह, निर्देश, उपदेश, नियम"
आदेशः
पुं*
 - आ+दिश्+घञ्
"विवरण, सूचना, संकेत"
आदेशः
पुं*
 - आ+दिश्+घञ्
भविष्यकथन
आदेशः
पुं*
 - आ+दिश्+घञ्
स्थानापन्न
आदेशः
पुं*
 - आ+ दिश्+ घञ्
"किसी कार्य को करने का संकल्प, व्रत"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आ+दिश(अतिसर्जने)+घञ् । ‘भावे’ ३.३.१८। १.आज्ञा । ‘आदेशं देशकालज्ञः शिष्यः शासितुरानतः’ रघुः१.९२। २.उपेदेशः। ३.यदि वर्णस्य वा धातोः स्थाने अन्यःवर्णः वा अन्यः धातुः प्रविष्टः तर्हि आदेशः भवति । ‘धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत्’ रघुः१२.५८। ‘स्थानिवदादेशोऽनल्‌विधौ’ पा०सू०१.१.५६। ‘अस्तेर्भूः’ २.४.५२। बभूव, भविता, भूयात् । सुधी+उपास्यः। यण् आदेशः। सुध्युपास्यः। ४.ग्रहाणां योगात् शुभाशुभफलानि । ५.भविष्यवाणी । ‘अन्यथा क्व सिद्धादेश प्रत्ययप्रर्थितायाः सिंहलेश्वरदुहितुः प्रवहणभङ्गनिमग्नायाः फलकासादनम्’ रत्ना०१। ६.उपदेशमात्रेण ज्ञायमानः। ब्रह्म ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आज्ञा, आदेशः, निर्देशः, निदेशः, शासनम्, शिष्टिः, अववादः
noun
तथा करोतु तथा मा करोतु इति अधिकारपूर्वकं कथनम्।
"आज्ञां प्राप्य सः कार्यम् अकरोत्।"
Synonyms:
 आदेशः
noun
व्याकरणशास्त्रे एकस्य वर्णस्य स्थाने अन्यस्य वर्णस्य उपस्थितिः।
"सच्चरितम् इत्यत्र त् इत्यस्य स्थाने च् इति आदेशः भवति।"
Synonyms:
 आदेशः
noun
ज्योतिःशास्त्रानुसारेण ग्रहाणां फलम्।
"भवतः जन्मपत्रिकानुसारेण अस्मिन् समये भवतः आदेशः प्रतिकूलः अस्ति।"
Synonyms:
 आज्ञा, आदेशः, निदेशः, निर्देशः, शासनम्, शिष्टिः, शास्तिः, नियोगः, प्रेरणा, अववादः, प्रयुक्तिः
noun
सा क्रिया येन वृद्धाः बालान् किमपि कर्म कर्तुम् आदिशन्ति।
"ज्येष्ठानां आज्ञायाः पालनं कर्तव्यम्। / पितुः आज्ञया रामः वनवासे गच्छति स्म।"
Synonyms:
 शासनम्, विधानम्, विधिः, आदेशः, अनुशासनम्, सूत्रम्
noun
मानवानाम् आचारव्यवहाराय राज्ञा शासनेन वा विहिता नियमावलिः यस्याः आचरणं सर्वेषां कृते आवश्यकम् अस्ति तथा च यस्याः अनाचरणाद् मानवः दण्डनीयः भवति।
"शासनात् विपरीतं कार्यं संकटाय निमन्त्रणम्।"
Synonyms:
 सन्देशः, सन्दिष्टः, वार्ता, दूत्यम्, दौत्यम्, वृतान्तः, वाचिकम्, निर्देशः, निर्दिष्टम्, आदेशः, समाचारः, आज्ञा, शासनम्, शास्तिः, वक्तव्यम्, वचनम्, प्रेषः
noun
सोद्देश्यं लिखितः उक्तः वा वचनोपन्यासः।
"यदा भ्रातुः विवाहस्य सन्देशः प्राप्तः तदा सः मुदितः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आदेशः,
पुं,
 (आङ् + दिश् + भावे घञ् ।) आज्ञा ।इति हेमचन्द्रः ॥
ज्योतिःशास्त्रफलं । इति सि-द्धान्तशिरोमणिः ॥
वर्णस्य वर्णान्तरोत्पत्तिः । प्र-कृतिप्रत्ययोपधातिकार्य्यं । इति व्याकरणं ॥
(अनु-मतिः, शासनं, उपदेशः, शास्त्राचार्य्योपदेश-गम्यो वार्त्तासञ्चारः, कार्य्यभेदः, यथा मुग्धबोधे“स्थानिवदादेशः” । यथा, मनुः, ९ । २५८ ।“मङ्गलादेशवृत्ताश्च भद्राश्चैक्षणिकैः सह” ।)