| YouTube Channel

आदिराज (AdirAja)

 
शब्दसागरः
English
आदिराज
m.
(-जः) The name of a king
also पृथु.
E.
आदि and राजन् a king,
the first king
he was a form of VISHNU, and husband of Prithivi
or the earth.
Yates
English
आदि-राज (जः) 1.
m.
The name of a
king, a form of Vishnu.
Wilson
English
आदिराज
m.
(-जः) The name of a king
also पृथु.
E.
आदि and राजन् a king, the first king
he was a form of VIṢṆU, and
husband of Pṛthvī or the earth.
Monier Williams Cologne
English
आदि—राज
m.
[Pāṇ. v, 4, 91] ‘first king’,
N.
of Manu,
R.
of Pṛthu,
BhP.
iv, 15, 4.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आदिराज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೃಥುಮಹಾರಾಜ
निष्पत्तिः - > "टच्" (५-४-९१)
व्युत्पत्तिः - > आदिः आद्यो राजा
Indian Epigraphical Glossary
English
Ādirāja (EI 12), an ancient king, e. g., Bharata, Nala,
Nahuṣa, etc.
founder of a royal family (Select Inscriptions,
pp. 412, 415).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आदिराजः पृथुर्वैन्यो मांधाता युवनाश्वजः ७००
-wordlist-
आदिराज (पुं), पृथु (पुं), वैन्य (पुं), मान्धातृ (पुं), युवनाश्वज (पुं)
Mahabharata
English
Ādirāja, third son of Avikshit and grandson of Kuru. § 154 (Pūruvaṃś.): I, 94, 3741.--§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7680 (enumerated among the rājarshis that one should venerate in the evening and morning).
पुराणम्
English
आदिराज / ĀDIRĀJA. The son of kuru who was a king of the pūru dynasty. (See under pūru).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आदिराजः,
पुं,
(आदिः प्रथमः राजा इति राजहः-सखिभ्यष्टच् ।) पृथुराजः इति हेमचन्द्रः
(मही-क्षितामाद्यो वैवस्वतो ममुः अविक्षित्पुत्त्रः स्वना-मख्यातः पौरवो राजा यथा, रामायणे ।“आदिराजो मनुरिव प्रजानां परिरक्षिता”
महाभारते ।“अविक्षितः परिक्षित्तु शवलाश्वश्च वीर्य्यबान् ।आदिराजो विरागश्च शाल्मलिश्च महाबलः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आदिराज
पु०
आदिराद्योराजा टच् समा० पृथुनामकेनृपतौ तस्य राज्ञामादित्वात्तथात्वम् तत्कथा भाग० स्क०“अथ तस्य पुनर्विप्रैरपुत्रस्य महीपतेः बाहभ्यांमथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत तद्दृष्ट्वा मिथुनं जात-विस्मया ब्रह्मवादिनः ऊचुः परमसंतुष्टा विदित्वाभगवत्कलाम् एष विष्णोर्भगवतः कला भुवनपालिनी ।इयञ्च लक्ष्मीसंभूतिः पुरुषस्यानपायिनी क्षत्रियः प्रथमोराज्ञां पुमान् प्रथयिता यशः पृथुर्नाम महाराजोम-विष्यति पृथुश्रवाः” तस्य वेणस्येत्यर्थः