| YouTube Channel

आतुरः (AturaH)

 
Apte Hindi
Hindi
आतुरः
पुं*
- -
रोगी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रुग्णः, रोगी, व्याधितः, म्लानः, अभ्यान्तः, अभ्यमितः, सामयः, अपटुः, आमयावी, रोगिणी, आतुरः, आतुरा, रोगार्ता, रोगार्तः, सरोगः, सरोगा
noun
रोगयुक्तः।
"उपचारस्य अभावात् ग्रामे अधिकाः रुग्णाः म्रियन्ते।"
Synonyms:
रोगी, रोगिणी, आतुरः, आतुरा, रोगार्तः, रोगार्ता, सरोगः, सरोगा
adjective
रोगेन पीडितः।
"रोगिणः धमनी सोष्णा वेगवती भवेत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आतुरः, त्रि, (आङ् + तुर + क) रोगी तत्पर्य्यायः ।आमयावी विकृतः व्याधितः अपटुः ५अभ्यमितः अभ्यन्तः इत्यमरः
(यथा हितो-पदेशे वैद्यानामातुरः श्रेयान् यथा मनुः, १२९ ।“न स्नानमाचरेद्भुक्त्वा नातुरो महानिशि”
आतुरावस्थास्वपि कार्य्याकार्य्यं प्रति कालाकाल-संज्ञा तद्यथा -- अस्यामवस्थायामस्य भेषजस्यकालोऽकालः पुनरस्येति एतदपि भवत्यवस्था-विशेषेण तस्मादातुरावस्थास्वपि हि कालाकाल-संज्ञा तस्य परीक्षा मुहुर्म्मुहुरातुरस्य सर्व्वा-वस्थाविशेषावेक्षणं यथावद्भेषजप्रयोगार्थं नह्यतिपतितकालमप्राप्तकालं वा भेषजमुपयुज्य-मानं यौगिकं भवति कालोहि भैषज्ययोग-पर्य्याप्तिमभिनिर्व्वर्त्तयति
इति चरकः
आतुरमुपक्रममाणेन भिषजायुरेवादौ परीक्ष्येत ।इति सुश्रुतः
)