| YouTube Channel

आग्रहायण (AgrahAyaNa)

 
शब्दसागरः
English
आग्रहायण
m.
 (-णः) A month so called, the first of the Hindu year ac-
cording to some systems, (November-December.)
E.
 अग्र beginning,
and हायन a year
also अग्रहायण, the अ being unchanged.
Yates
English
आ-ग्रहायण (णः) 1.
m.
 A month so
called (Nov. and Dec.)
Wilson
English
आग्रहायण
m.
 (-णः) A month so called, the first of the Hindu
year according to some systems, (November-December.)
E.
 अप beginning, and हायन a year
also अग्रहायण, the अ
being unchanged.
Apte
English
आग्रहायण [āgrahāyaṇa] णि [ṇi] क [k], (णि) क
a.
 [आग्रहायण्यां देयमृणं बुञ् ठञ् वा
P.
 IV.* 3.5] To be paid on the full moon day in मार्गशीर्ष (as debt.). -कः, (-णिकः) [आग्रहायणी पौर्णिमास्य- स्मिन् मासे ठक्
P.
 IV.* 2.22] The month of मार्गशीर्ष.
आग्रहायणः [āgrahāyaṇḥ], [= अग्रहायण-अण्]
N.
 of the month of मार्गशीर्ष.
णी The full moon day of मार्गशीर्ष
कार्तिक्या आग्रहायणी मासे Sk.
A particular kind of Pākayajña.
N.
 of a constellation called मृगशिरस्.
Apte 1890
English
आग्रहायणः [= अग्रहायण-अण्] N. of the month of मार्गशीर्ष.
णी 1 The full moon day of मार्गशीर्ष
कार्तिक्या आग्रहायणी मासे Sk.
2 A particular kind of Pāka-yajna.
3 N. of a constellation called मृगशिरस्.
Monier Williams Cologne
English
आग्रहायण a
m.
=
 अग्र-हायण (q.v.),
Pāṇ.
 v, 4, 36 Comm.
आग्रहायण b
&c.
 See above.
Monier Williams 1872
English
आग्रहायण, अस्, m. ‘commencement of the year, ’
N. of a Hindū month commencing about the 12th
of November, see अग्र-हायण
(ई), f. the day of
full moon (पौर्णमासी) in the month Agra-hāyaṇa
a particular kind of Pāka-yajña, q. v.
N. of a con-
stellation consisting of three stars, one of which is λ
Orionis, figured by an antelope's head, hence also
called Mṛga-śiras.
Apte Hindi
Hindi
आग्रहायणः
पुं*
 - अग्रहायण+अण्
मार्गशीर्ष का महीना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आग्रहायण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-२१)
व्युत्पत्तिः - > अग्रे हायनमस्त्यस्याः आग्रहायणी सा पौर्णमास्यत्यत्र मासे
L R Vaidya
English
AgrahAyaRa {% m. %} A name of the month मार्गशीर्ष.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आग्रहायणः,
पुं,
 मार्गशीर्षमासः । इति रायमुकुटः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आग्रहायण
पु०
 अग्रहायण्या मृगशीर्षनक्षत्रेण युक्ता पौर्ण्ण-मासी आग्रहायणी अस्त्यत्र मासे ज्योत्स्ना० अण् ।१ चान्द्रमार्गशीर्षे मासि अग्रहायण्या युक्ता पौर्णमासी अण् ।२ चान्द्रमार्गशीर्षमासपोर्ण्णमास्यां स्त्री । “आग्रहायण्याऊर्द्ध्वं तिसृष्वेवाष्टकासु” स्मृतिः । “कार्त्तिक्या आग्रहायणीमासे” सि० कौ० । यथा च मृगशीर्षनक्षत्रसम्बन्धात्मासस्य मार्गशीर्षत्वं तथोक्तम् सू० सि० “नक्षत्रनाम्नामासास्तु ज्ञेयाः पर्व्वान्तयोगतः” इति “पूर्णमास्यां मृग-शीर्षनक्षत्रयोगात् मार्गशीर्षश्चान्द्रमासः मृगशीर्ष एव अग्र-हायणीनामा पौर्णमास्यां तत्सम्बन्धयोग्यत्वमेव तदर्थः अतएव “कार्त्तिक्यादिषु संयोगे कृत्तिकादि द्वयं द्वयम् ।अन्त्योपान्त्यौ पञ्चमश्च त्रिधा मासत्रयं स्मृतम्” सू० सि०तेन कृत्तिकारोहिणीभ्यां कार्त्तिकी मृगार्द्राभ्यांमार्गशीर्ष इत्यादि क्रमेण नक्षत्रद्वयसम्बन्धस्तत्रोक्तः ।