| YouTube Channel

आकर्षः (AkarSaH)

 
Apte
English
आकर्षः [ākarṣḥ], 1 Attracting or drawing towards oneself.
Drawing away from, withdrawing
U.*
3.46. (v. l. )
Drawing (a bow).
Attraction, fascination.
Spasm.
Playing with dice
आकर्षस्ते$- वाक्फलः
Mb.
A die or dice.
A board for a game with dice.
An organ of sense.
A magnet, a loadstone
यथा श्राम्यत्ययो ब्रह्मन् स्वयमाकर्षसन्निधौ
Bhāg.*
7.5.14.
A touch-stone.
A bow.
cf.
आकर्षः शारिफलके द्यूते$क्षे कार्मुके$पि Nm.
A poisonous plant
Mb.
* 5.4.9.
Apte 1890
English
आकर्षः 1 Attracting or drawing towards oneself.
2 Drawing away from, withdrawing
U. 3. 46.
3 Drawing (a bow).
4 Attraction, fascination.
5 Spasm.
6 Playing with dice
आकर्षस्तेऽवाक्फलः Mb.
7 A die or dice.
8 A board for a game with dice.
9 An organ of sense.
10 A magnet, a loadstone.
11 A touch-stone.
Apte Hindi
Hindi
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
खिंचाव या खींचना
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
"खींच कर दूर ले जाना, पीछे हटाना"
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
(धनुष) तानना
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
"प्रलोभन, सम्मोहन"
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
पासे से खेलना
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
पासा या चौसर
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
"पासों से खेलने का फलक, बिसात"
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
ज्ञानेन्द्रिय
आकर्षः
पुं*
- आ-कृष्-घञ्
कसौटी
आकर्षः
पुं*
- आ+ कृष्+ घञ्
धनुष
आकर्षः
पुं*
- आ+ कृष्+ घञ्
विषाक्त पौधा
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आकृष्यते आकर्षन्त्यस्मिन् वा आ+कृष(विलेखने)+घञ् ‘अकर्तरि कारके संज्ञायाम्’ ३.३.१९। १.द्यूतम् २.अक्षः, पशकः। ३.शारीफलकम्, अक्षपाठिका ‘दूतेऽक्षे शारिफलकेऽप्याकर्षः’ अमरः। ४.आकषः। ५.धन्विनो धनुरभ्यासे वस्तु ‘आकर्षस्तेऽवाक्फलः सुप्रणीतो’ महाभा०। आ+कृष(विलेखने)+घञ्(भावे)। ‘भावे’ ३.३.१८। ६.आकर्षणम् आ+कृष(विलेखने)+घञ्(अधि)। ‘हलश्च’ ३.३.१२१। ७.आकृष्यतेऽत्र, निकषः, शाणः। आ+कृष(विलेखने)+घञ्(करणे)। ‘हलश्च’ ३.३.१२१। ८.खले धान्येभ्यः पृथक्कृतानि तृणादीनि आक्रष्टुम् उपयुज्यमानः अङ्कुशाकारकः साधनविशेषः। ९.अध्यस्कान्तशिला १०.निकषोपलः। आ+कृष(विलेखने)+अच् ‘नन्दिग्रहि०’ ३.१.३४। ११.आकर्षणकर्ता ‘आकर्षो द्यूते पाशके शारिकलके कोदण्डाभ्यासवस्तुनि आकर्षणेऽपि पुंसि स्यात्’ मेदिनी०। आ+कृष(विलेखने)+कन् ‘आकर्षादिभ्यः कन्’ ५.२.६४। १२.आकर्षणि कुशलः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आकर्षः
noun
धनुरभ्यासवस्तु।
"एकलव्यः आकर्षेण शब्दभेदी अभवत्।"
Synonyms:
आकर्षः
noun
हस्तोपरणं येन साहसिकाकुञ्चनपूर्वकम् आकर्षणं शक्यं भवति।
"श्यामः आकर्षेण व्यावर्तनकीलकं बध्नाति "
Synonyms:
आकर्षः
noun
सः फलकः यत्र द्यूतादयः क्रीडाः क्रीड्यन्ते।
"द्यूतं क्रीडितुं क्रीडकैः आकर्षः आस्तीर्णः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आकर्षः,
पुं,
(आकृष्यते इति + कृष + घञ् ।)पाशकः पाशा इति भाषा अक्षक्रीडा ।पाशा खेला इति भाषा सारिफलकः इत्यमरः
छक इति भाषा (यथा महाभारते ।“आकर्षस्ते वाक्फलः सुप्रणीतोहृदि प्रोढो मन्त्रपदः समाधिः” ।इन्द्रियं धनुरभ्यासवस्तु आकर्षणं इति मे-दिनी
आकृष्यते अनेन आँकुषी इति भाषा ।यथा “आकर्ष इव श्वा आकर्षश्वः” इतिमुग्धबोधव्याकरणं
आकर्षतुल्प्य इति ज्ञापनार्थ-इव शब्दः इति दुर्गादासः
(अयस्कान्तः ।निकषोपलः ।)