| YouTube Channel

आकर (Akara)

 
शब्दसागरः
English
आकर
m.
(-रः)
1. A mine.
2. A multitude.
3. Best, excellent.
E.
आङ्
prefixed, कृ to make, &c. अप्
aff.
Capeller Eng
English
आकर॑
m.
scatterer, dispenser, giver
heap, plenty,
abundance
mine.
Yates
English
आकर (रः) 1.
m.
A mine.
Spoken Sanskrit
English
आकर - Akara -
m.
- one who scatters
परिक्षेपिन् - parikSepin -
adj.
- who or what scatters or distributes
प्रवापयितृ - pravApayitR -
adj.
- one who scatters forth or pours out
Wilson
English
आकर
m.
(-रः)
1 A mine.
2 A multitude.
3 Best, excellent.
E.
आङ् prefixed, कृ to make, &c. अप्
aff.
Apte
English
आकर [ākara], -See under आकृ.
आकरः [ākarḥ], [by पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण
P.
III.3.118 आकुर्व- न्त्यस्मिन्
Kāśi.
A mine
मणिराकरोद्भवः
R.*
3.18
आकरे पद्मरागाणां जन्म काचमणेः कुतः H. Pr.38
Ms.*
7.62
आकरे- ष्वधिकारिता
Y.*
3.242
(fig. ) a mine or rich source of anything (उत्पत्तिस्थानम्)
मासो नु पुष्पाकरः
V.*
1.1
अशेष- गुणाकरम्
Bh.*
2.92
सौभाग्यपण्याकरः
Mk.*
8.38
आकरः सर्व- शास्त्राणाम्
Mu.*
7.7.
A collection, group
पद्माकरं दिनकरो विकचीकरोति
Bh.*
2.73
कमलाकर
Ku.*
2.29
स्नेहाकराणि
Māl.
9.47.
Best, excellent.
N.
of a country.
N.
of the Mahābhāṣya.
N.
of a country (the modern Khandesh)
Bṛi. S.
a.
Best, excellent.
Comp.
-कर्म
n.
A mining operation
आकरकर्मान्तप्रवर्तनम् Kau.
A.
2. -ग्रन्थः A source-book. -जम् A jewel. -तीर्थम् Name of a Tīrtha.
Apte 1890
English
आकरः [by P. III. 3. 118 आकुर्वंत्यस्मिन्
कॄ-अप्] 1 A mine
मणिराकरोद्भवः R. 3. 18
आकरे पद्मरागाणां जन्म काचमणेः कुतः H. Pr. 44
Ms. 7. 62
Y. 3. 242
(fig.) a mine or rich source of anything (उत्पत्तिस्थानं)
मासो नु पुष्पाकरः V. 1. 9
अशेषगुणाकरं Bh. 2. 92
Mk. 8. 38
Mu. 7. 7.
2 A collection, group
पद्माकरं दिनकरो विकचीकरोति Bh. 2. 73
Ku. 2. 29
Māl. 9. 47.
3 Best, excellent.
4 N. of a country.
5 N. of the Mahābhāshya.
Monier Williams Cologne
English
आ-कर॑ a, आकरिक,
&c.
See आ-√ कॄ.
आ-कर॑ b
m.
one who scatters, i.e. distributes abundantly,
RV.
iii, 51, 3
v, 34, 4
viii, 33, 5
accumulation, plenty, multitude,
R.
Suśr.
&c.
(ifc. f(आ). ,
MBh.
iii, 1657, 16215) a mine,
Mn.
Yājñ.
&c.
a rich source of anything,
Sāh.
place of origin, origin
N.
of a country (the modern Khandesh),
VarBṛS.
N.
of wk. (quoted in Kamalākara's Śūdradharmatattva)
आ-कर॑
mfn.
best, excellent,
L.
Monier Williams 1872
English
आकर आ-कर, आकरिन्, &c. See under आ-कॄ।
आ-कर, अस्, m. one who scatters over or fills
ac-
cumulation, collection, plenty, multitude
a mine, a
rich source of anything
best, excellent
N. of a
country
N. of the Mahā-bhāṣya.
Macdonell
English
आकर ā-kar-á,
m.
scatterer, bestower
abundance, 🞄plenty
mine
origin: -ja,
a.
mineral
🞄-in,
a.
arising from mines, mineral.
Benfey
English
आकर आकर, i. e. आ-कॄ + अ,
m.
1. A
multitude, Rām. 5, 17, 18.
2. A mine,
Man. 7, 62.
--
Comp.
कुसुम-,
m.
spring (literally, Having plenty of
flowers), Bhag. 10, 35.
पद्म-,
m.
a
pond abounding in lotus flowers. र-
त्न-,
m.
1. the ocean. 2. a proper name.
Apte Hindi
Hindi
आकरः
पुं*
- आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ
खान
आकरः
पुं*
- आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ
खान या किसी वस्तु का समृद्ध साधन
आकरः
पुं*
- आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ
"सर्वोत्तम, सर्वश्रेष्ठ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आकर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ /ಗುಂಪು
निष्पत्तिः - > + डुकृञ् (करणे) - "घः" (३-३-११८)
प्रयोगाः - > "ततो मन्दानिलोद्धूतकमलाकरशोभिना"
उल्लेखाः - > कुमा० २-२९
आकर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಣಿ /ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಾನ
निष्पत्तिः - > + कॄ (विक्षेपे) - "अप्" (३-३-५७)
व्युत्पत्तिः - > अकीर्यन्ते धातवोऽत्र
प्रयोगाः - > "दिलीपसूनुर्मणिराकरोद्भवः प्रयुक्तसंस्कार इवाधिकं बभौ"
उल्लेखाः - > रघु० ३-१८
L R Vaidya
English
Akara {% m. %} 1. A mine, मणिराकरोद्भवः R.iii.18, or आकरे पद्मरागाणां जन्म काचमणेः कुतः Hit.i.
2. a multitude, e.g. पद्माकरं दिनकरो विकचीकरोति
3. the best, excellent.
Bopp
Latin
आकर m. (r. कृ facere praef. s. अ)
1) fodina.
2) multitudo.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
आकर The abridged name of a lawbook. Quoted by
Kamalākara in Nirṇayasindhu.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
-ākara, see -ākāra.
Lanman
English
ākará, m.
—1. accumulation, abundance
—2. mine. [√3kṛ + ā, q. v.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्यादाकरः खनिः खानिर्गञ्जा धातुस्तु गैरिकम् १०३६
-wordlist-
आकर (पुं), खनि (स्त्री), खानि (स्त्री), गञ्जा (स्त्री), धातु (पुं), गैरिक (क्ली)
--source--
पारावारः सागरोऽवारपारोऽकूपारोदध्यंर्णवा वीचिमाली
यादः स्रोतोवार्नदीशः सरस्वान्सिन्धुदन्वन्तौ मितद्रुः समुद्रः १०७३
आकरो मकराद्रत्नाज्जलान्निधिधिराशयः
द्वीपान्तरा असंख्यास्ते सप्तैवेति तु लौकिकाः १०७४
-wordlist-
पारावार (पुं), सागर (पुं), अवारपार (पुं), अकूपार (पुं), उदधि (पुं), अर्णव (पुं), वीचिमालिन् (पुं), यादईश (पुं), स्रोतईश (पुं), वारीश (पुं), नदीश (पुं), सरस्वत् (पुं), सिन्धु (पुंस्त्री), उदन्वत् (पुं), मितद्रु (पुं), समुद्र (पुं), आकर (पुं), मकरनिधि (पुं), रत्ननिधि (पुं), जलनिधि (पुं), मकरधि (पुं), रत्नधि (पुं), जनधि (पुं), मकरराशि (पुं), रत्नराशि (पुं), जलराशि (पुं), द्वीप (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
आकरो निकरे युग्मे जकुटोऽथ कनीयसि १२७
कनिष्ठं विग्रहः शब्दप्रपञ्चे निखिले पुनः
स्यान्निःशेषमनूनं खण्डलं चापि खण्डवत् १२८
-wordlist-
आकर (पुं), जकुट (पुं), कनिष्ठ (क्ली), विग्रह (पुं), निःशेष (क्ली), अनून (क्ली), खण्डल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आकर
आकर, खनि, गञ्जा
आकरः स्यात्खनिर्गञ्जा रुमा लवणाकरः १६९
verse 2.1.1.169
page 0021
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आकरः,
पुं,
(आकीर्य्यन्ते धातवोऽत्र आङ् + कॄ +अप् यद्वा आकुर्व्वन्ति संघीभूय कुर्व्वन्ति व्यव-हारमत्रेति वा + कृ + ।) धातुरत्नादे-रुत्पत्तिस्थानं तत्पर्य्यायः खनिः इत्यमरः
(“आकरे पद्मरागाणां जन्म काचमणेः कुतः” ।इति हितोपदेशः ।“शैलेन्द्रो हिमवान् नाम धातूनामाकरो महान्”इति रामायणम् ।) समूहः ।(“शब्दाकरकरग्राममर्थमण्डलमण्डलम्” ।इति कविकल्पद्रुमः ।) श्रेष्ठः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आकर
पु०
आकुर्व्वन्ति संघीभूय कुर्व्वन्ति व्यवहारमत्र +कृ--घः समूहे, “शब्दाकरकरग्राममर्थमण्डलमण्डलम्”कविल्पद्रु० “बभूव वज्राकरभूषणायाः रघुः” श्रेष्ठे ।आकीर्य्यन्ते धातवोऽत्र कॄ--अप् रत्नाद्युत्पत्तिस्थाने“आकरे पद्मरागाणां जन्म काचमणेः कुतः” हितो०“शुचीनाकरकर्म्मान्ते भीरूनन्तर्निवेशने” “आयव्ययौ चनियतावाकारान् कोषमेव च” “सर्व्वाकरष्वधीकारो महा-यन्त्रप्रवर्त्तनम्” मनुः “दिलीपसूनुर्भणिराकरोद्भवः”रघुः स्थानमात्रे कमलाकरः पद्माकरैत्यादि ।“हरिदश्वः कमलाकरानिव” रघुः “शैलोन्द्रोहिमवान्नामधातूनामाकरो महान्” रामा० आकरः स्यपरभूरि-कथानां प्रायशो हि सुहृदां सहवासः” नैष०
Capeller
German
आकर॑
m.
Ausschütter, Spender
Fülle,
Menge, Gruppe
Mine, Bergwerk.
Grassman
German
ākará, m., Verleiher, Zutheiler [eigentlich Herbeischaffer, von kṛ mit ā́, vgl. kará], auch mit dem Acc. des Zugetheilten verbunden ({653, 5}).
-ás vásvas {388, 4}
sahásrā {653, 5}.
vásos {285, 3}.
Burnouf
French
आकर आकर
m.
(कृ) mine, minière.
Au fig. foule,
multitude.
Stchoupak
French
आ-कर-
m.
masse, amas
mine
origine.