| YouTube Channel

अस्त्रम् (astram)

 
Apte
English
अस्त्रम् [astram], [अस्यते क्षिप्यते अस् ष्ट्रन्
Uṇ.*
 4.158.]
A missile
a weapon in general
प्रयुक्तमप्यस्त्रमितो वृथा स्यात्
R.*
 2.34
प्रत्याहतास्त्रो गिरिशप्रभावात् 2.41
3.58
अशिक्षतास्त्रं पितुरेव
R.*
 3.31 the science of missiles. महर्षेरग्निवेशस्य सकाशमह- मच्युत । अस्त्रार्थमगमं पूर्वं धनुर्वेदचिकीर्षया ॥
Mb.
 * 1.131.4. धनुर्वेद- संहिता mentions various kinds of missiles (179-82) as ब्रह्मास्त्र, ब्रह्मदण्डक, ब्रह्मशिरस, पाशुपत, वायव्य, आग्नेय, नारसिंह
&c.
An arrow
sword.
A bow.
Comp.
 -अ (आ) गारम् an arsenal, armoury. -आघातः a wound, a cut (made by a weapon). -आहत
a.
 struck, wounded, killed. -कष्टक [अस्त्रं कण्टक इव] an arrow. -कारः, -कारकः, -कारिन् a maker of weapons. -क्षेपक
a.
 shooting arrows. -ग्रामः A heap or collection of different missiles or weapons
Ve. -चिकित्सक
a.
 surgeon. -चिकित्सा surgery. -जित्m.
N.
 of a plant. -जीवः, -जीविन्.
m.
 -धारिन्
m.
 a soldier, professional warrior. -धारणम् the bearing of arms.-निवारणम् the warding of a weapon. -पातिन् A gunner
अस्त्रपातिभिरावृतम् Śukra. 4.137. -भृत्
m.
 A shooter
Rām.*
 5. -मन्त्रः a Mantra to be repeated in discharging or withdrawing a missile
संमोहनं नाम सखे ममास्त्रं प्रयोग- संहारविभक्तमन्त्रम्
R.*
 5.57, 59. -मर्जः, -र्जकः a furbisher.यन्त्रम् A kind of missile (कंचिन्मर्मदेशमाक्षिप्य येन शत्रोरुत्क्षेपणमपक्षेपणं च क्रियते तदस्त्रयन्त्रम् । इति नीलकण्ठः)
Mb.
 * 9.57.18. -युद्धम् fighting with weapons. -लाघवम् dexterity in wielding or throwing missiles. -विद्
a.
 skilled in the science of arms. -विद्या, -शास्त्रम्, -वेदः the art of science of throwing missiles, military science, science of arms
अस्त्रवेदमधिगम्य तत्त्वतः
Ki.*
 13.62,
U.*
 6.9.-वृष्टि
f.
 a shower of missiles. -शस्त्रम् all sorts of weapons. -शिक्षा military exercise.
सायकः an iron arrow.
the नाराच missile. -हीन
a.
 unarmed.
Apte Hindi
Hindi
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्+ष्ट्रन्
फेंककर चलाया जाने वाला हथियारआयुधविज्ञान
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्+ष्ट्रन्
"तीर, तलवार"
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्+ष्ट्रन्
धनुष
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्यते क्षिप्यते+ अस+ ष्ट्रन्
फेंक कर मार करने वाला हथियार
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्यते क्षिप्यते+ अस+ ष्ट्रन्
"तीर, तलवार"
अस्त्रम्
नपुं*
 - अस्यते क्षिप्यते+ अस+ ष्ट्रन्
धनुष
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अस्यते = असु (क्षेपणे) ष्ट्रन् ‘सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन् (उ. ४.१५८) । १. बाणः ‘अस्त्रज्वालावलीढप्रतिबलजलधेरन्तरौर्वायमाणे’ वेणी. ३.७ । अस्यते अनेन - कर०.ष्ट्रन्. । २. धनुः । ‘सर्वधातुभ्यः ष्ट्रन्’ (उणा. ४.१५८) । ‘अस्त्रवेदमधिगम्य तत्त्वतः कस्य चेह भुजवोर्यशालिनः’ किरा. १३.६१ । ३. आयुधम् । ‘आयधं तु प्रहरणं शस्त्रमस्त्रम् (अमरः) । ‘येन प्रतिक्षिप्तेन शत्रुः हन्यते तदस्त्रं बाणदि । येन हस्तेन धृतेन शत्रुः हन्तये तत् शस्त्रं खड्गादिकम् । ४. मन्त्रशक्तिप्रयुक्तम् आयुधम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अस्त्रम्
noun
चिकित्सकस्य अस्त्रविशेषः येन सः शल्यक्रियां कर्तुं प्रभवति।
"परिचारिका एकम् एकम् अस्त्रं शल्चिकित्सकस्य हस्ते स्थापयति।"
Synonyms:
 अस्त्रम्
noun
तत् वस्तु येन शत्रोः प्रहारः वारयितुं शक्यते।
"ढालम् इति एकम् अस्त्रम्।"
Synonyms:
 खड्गः, कृपाणः, आरी, कृपाणकः, अक्षरः, अस्त्रम्, करवीरः, करवीरकः, करण्डः, करालः, करालिकः
noun
लोहस्य शस्त्रविशेषः।
"हस्ते खड्गं धृत्वा सः वनं प्रति अगच्छत्।"
Synonyms:
 आयुधम्, अस्त्रम्
noun
येन आयुध्यते।
"भारतदेशः विदेशात् आयुधानि क्रीणाति।"
Synonyms:
 अस्त्रम्, प्रहरणम्
noun
तत् आयुधं यद् प्रहारार्थं क्षिप्यते।
"बाणः एकम् अस्त्रम् अस्ति।"
Synonyms:
 धनुः, चापः, धन्व, शरासनम्, कोदण्डम्, कार्मुकम्, इष्वासः, स्थावरम्, गुणी, शरावापः, तृणता, त्रिणता, अस्त्रम्, धनूः, तारकम्, काण्डम्
noun
शरनिःक्षेपयन्त्रम्।
"एष व्याघ्रः तस्य लुब्धकस्य धनुषः निःसृतेन बाणेन हतः ।"