अश्मन् (azman)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अश्मन् m.
  (-श्मा) A stone or rock.
 E.
  अश to spread,  &c. मनिन् Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 1 अ॑श्मन् m.
  eater. 

 2 अ॑श्मन् m.
  rock,  stone,  thunderbolt,  sky. अ॑श्मन् loc.
  in
the sky. Du. heaven and earth.

Yates

English

 अश्मन् (श्मा) 5.
m.
  A stone or rock.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  thunderbolt
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  eater
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  cloud
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  rock
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  firmament
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  precious stone
अश्मन् 	-	 azman 	-	 m.
  	-	  any instrument made of stone
अश्मन् 	-	 azman 	-	 n.
  	-	  stone

Wilson

English

 अश्मन्
m.
  (-श्मा) A stone or rock.
E.
  अश to spread,  &c. मनिन् Uṇādi aff.
  

Apte

English

अश्मन् [aśman],  a.
  Ved.
  Eating or pervading
 अश्मान्नाना- माधिपत्यं जगाम Av.*
  18.4.54. m.
  [अश्नुते व्याप्नोति संहन्त्यनेन बा˚ मनिन् Uṇ.*
  4.146]

A stone
 नाराचक्षेपणी- याश्मनिष्पेषोत्पतितानलम् R.*
  4.77.

A hard stone,  rock.

Flint. ततो$श्मसहिता धाराः संवृण्वन्त्यः समन्ततः Mb.
 *  3.143.19.

A cloud.

A thunderbolt.

A mountain.  Comp.
   -आस्य a.
  having a stone-mouth or source,  flowing from a rock
 अश्मास्यमवतं ब्रह्मणस्पतिः Rv.*
  2.24.4. -उत्थम् bitumen.  -कदली N.
  of a plant,  a kind of कदली. -कुट्ट,  -कुट्टक a.
 

breaking anything on stones.

broken by a stone. (-ट्टः,  -ट्टकः) a class of devotees
 a वानप्रस्थ Rām.*
  3.6.2
 Y.*
  3.49
 Ms.*
  6.17. -केतुः [अश्मेव केतुर्यस्य] N.
  of a plant. -गन्धा N.
  of a plant,  cf.
   अश्वगन्धा. -गर्भः,  -गर्भम्,  -गर्भजः,  -जम्,  -योनिः an emerald. -गर्भजः fire produced from a flint.-गुडः -डा a kind of weapon.  -घ्नः N.
  of a tree
 (पाषाणभेद ?)
 -चक्र a.
  furnished with a disc of stone.

जः,  जम् red-chalk.

iron.  -जतु n.
 ,  -जतुकम् bitumen.  (Mar.  दगडफूल,  शिलाजित,  डांबर.) -जातिः an emerald named पन्ना. -दारणः an axe or crow for breaking stones. (-णम्) breaking stones or rocks.-दिद्यु a.
  one who has obtained a stony weapon having adamantine weapons or grasped weapons (व्याप्तायुध,  अश्ममयायुध). -नगरम् N.
  of a town in which Kālakeya resided. -पुष्पम् bitumen,  benzoin (शिलारस). -भालम् a mortar of stone or iron.  -भिद्,  -भेदः,  -भेदकः the plant Coleus Scutellarioides (supposed to dissolve stone in the bladder
 Mar.
  कोरळ). -योनिः An emerald named पन्ना. -रथः N.
  of a sage. -वर्षः A hail-shower. विनाश्मवर्षाशनिपातदोषैः काले च देशे प्रववर्ष देवः Bu. Ch.2.7.-व्रज a.
  included in rocks. -सार a.
  like iron or stone. अश्मसारमिदं नूनमथवाप्यजरामरम् Rām.*
  5.26.6.

(रः,  रम्). iron
 अश्मसारमयं शूलम् Bhāg.*
  8.11.3. प्राणाः सत्वरमश्म- सारकठिना गच्छन्ति गच्छन्त्वमी S. D.

sapphire.

a saw (क्रकच)
 दारोश्चूर्णमिवाश्मसारविहितम् Mb.
 *  12.298.45. ˚मय a.
  made of iron cf.
   Śiv. B.14.25. -हन्मन् n.
 

a weapon of iron
 Rv.*
  7.14.5.

a stroke of the thunderbolt.

Apte 1890

English

 अश्मन् a. Ved. Eating or pervading. 
m. [अश्नुते व्याप्नोति संहंत्यनेन बा° मनिन् Uṇ. 4. 146] 1 A stone
 नाराचक्षेपणीयाश्मनिष्पेषोत्पतितानलं R. 4. 77. 
2 A hard stone,  rock. 
3 Flint. 
4 A cloud. 
5 A thunderbolt. 
6 A mountain. 
Comp. 
आस्य a. having a stone-mouth or source,  flowing from a rock. 
उत्थं bitumen. 
कदली N. of a plant,  a kind of कदली. 
कुट्ट,  
कुट्टक a. {1} breaking anything on stones. {2} broken by a stone. (
ट्टः,  
ट्टकः) a class of devotees
 a वानप्रस्थ
 Y. 3. 49
 Ms. 6. 17. 
केतुः [अश्मेव केतुर्यस्य] N. of a plant. 
गंधा N. of a plant. 
गर्भः,  
र्भं,  
गर्भजः,  
जं,  
योनिः an emerald. 
गर्भजः fire produced from a flint. 
गुडः 
डा a kind of weapon. 
घ्नः N. of a tree. 
चक्र a. furnished with a disc of stone. 
जः,  
जं {1} red-chalk. {2} iron. 
जतु n.,  
जतुकं bitumen. 
जातिः an emerald named पान्ना. 
दारणः an axe or crow for breaking stones. (
णं) breaking stones or rocks. 
दिद्यु a. one who has obtained a stony weapon,  having adamantine weapons or grasped weapons (व्याप्तायुध,  अश्ममयायुध). 
पुष्पं bitumen,  benzoin. 
भालं a mortar of stone or iron. 
भिद्,  
भेदः,  
भेदकः the plant Coleus Scutellarioides (supposed to dissolve stone in the bladder.). 
रथः N. of a sage. 
व्रज a. included in rocks. 
सार a. like iron or stone. (
रः,  
रं) {1} iron
 प्राणाः सत्वरमश्मसारकठिना गच्छंति गच्छंत्वमी S. D. {2} sapphire. °मय a. made of iron. 
हन्मन् n. {1} a weapon of iron
 Rv. 7. 104. 5. {2} a stroke of the thunderbolt. 

Monier Williams Cologne

English

 1. अश्मन् m.
  an eater,  AV.
   xviii,  4,  54.

 2. अ॑श्मन् m.
  (once अश्म॑न्,  ŚBr.
   iii),  a stone,  rock,  RV.
   &c.
  

 a precious stone,  RV.
   v,  47,  3
 ŚBr.
   vi

 any instrument made of stone (as a hammer &c.
  ),  RV.
   &c.
  

 thunderbolt,  RV.
   &c.
  

 a cloud,  Naigh.
 

 the firmament,  RV.
   v,  30,  8
 56,  4
 vii,  88,  2

 अश्मन् [cf.   Zd. asman
 Pers.
  aṣmān
 Lith.
  akmů
 Slav.
  kamy].

Monier Williams 1872

English

 1. अश्मन्,  आ,  m.,  Ved. eating.

 2. अश्मन्,  आ,  m. a stone,  especially one fit for
slinging
 flint
 hard stone,  rock
 a cloud
 thunder-
bolt
 sky (?)
 N. of a Brāhman [cf. Zend aśman
Pers. asmān
 Lith. akmu°,  Them. akmen
 Slav.
kamy,  Them. kamen].
—अश्म-कदली,  f.,  N. of a
plant.
—अश्म-कुट्ट or अश्म-कुट्टक,  अस्,  आ,  अम्, 
breaking or brushing anything with a stone,  bruised or
broken by stones.
—अश्म-केतु,  उस्,  m.,  N. of a plant.
—अश्म-गन्धा,  f.,  N. of a plant.
—अश्म-गर्भ, 
अम्,  n. or अश्मगर्भ-ज,  अम्,  n. an emerald.
—अश्म-घ्न,  अस्,  m.,  N. of a plant.
—अश्म-
चक्र,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. furnished with a disk of
stone.
—अश्म-ज,  अम्,  n. red chalk
 iron.
—अश्म-
जतुक,  अम्,  n. bitumen.
—अश्म-दारण,  अस्,  m.
an axe or crow for breaking stones
 (अम्),  n. splitting
stones or rocks.
—अश्म-दिद्यु,  उस्,  उस्,  उ,  Ved.
throwing rocks or thunderbolts
 (Sāy.) one who has
obtained a weapon,  having adamantine weapons.
—अश्मन्-मय,  अस्,  ई,  अम्,  Ved. made of stone.
—अश्मन्-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved. of stone,  stony.
—अश्म-पुष्प,  अम्,  n. benzoin (styrax).
—अश्म-
भाल,  अम्,  n. a mortar of stone or iron.
—अश्म-
भिद्,  त्,  m. the plant Coleus Scutellarioides,  supposed
to dissolve stone in the bladder.
—अश्म-भेद or
अश्म-भेदक,  अस्,  m. the same.
—अश्म-मय,  अस्, 
ई,  अम्,  made or consisting of stone,  stony.
—अश्म-
योनि,  इस्,  m. an emerald.
—अश्म-वत्,  आन्,  अती,  अत्, 
stony,  of stone.
—अश्म-वर्मन्,  अ,  n.,  Ved. a wall
or shield of stone.
—अश्म-व्रज,  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
included in rocks.
—अश्म-सार,  अस्,  अम्,  m. n. iron
sapphire.
—अश्मसार-मय,  अस्,  ई,  अम्,  made or
consisting of iron.
—अश्म-हन्मन्,  अ,  n.,  Ved. a
stroke of the thunderbolt.
—अश्मास्य (°मन्-आस्°), 
अस्,  आ,  अम्,  Ved. having a stone-mouth or stone-source, 
i. e. flowing from a rock.
—अश्मोत्थ (°मन्-उत्°), 
अम्,  n. asphalt,  bitumen.

Macdonell

English

 अश्मन् áś-man,  m.
  rock,  stone
 thunderbolt
 🞄heaven
 heaven: lc. in the sky: du. heaven and 🞄earth
 -máya,  a.
  (ī) made of stone.

Benfey

English

 अश्मन् अश् + मन् (see vb. शो),  m.
  A
stone.
 -- Comp.
 
अ-सित-,  m.
  an emerald, 
Kir. 5,  48.
महा-,  m.
  a ruby,  Kir. 5, 
8.
सूर्य-,  m.
  the sun-stone.
हरित-, 
n.
  1. blue vitriol. 2. a turquoise
 an
emerald. -- Cf.  the next and ἄκμων
 also
ved. अश्न,  stone,  and Goth. auhns.

Hindi

पत्थर (पु)

Apte Hindi

Hindi

अश्मन्
पुं*
  - अश्+मनिन्
पत्थर

अश्मन्
पुं*
  - अश्+मनिन्
"फलीता, चकमक पत्थर"

अश्मन्
पुं*
  - अश्+मनिन्
बादल

अश्मन्
पुं*
  - अश्+मनिन्
वज्र

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಲೆ /ಕಲ್ಲು
निष्पत्तिः - > अशू (व्याप्तौ सङ्घाते च) - "मनिन्" (३-२-७५)
व्युत्पत्तिः - > अश्नुते
प्रयोगाः - > "नारचक्षेपणीयाश्मनिष्पेषोत्पतितानलम्"
उल्लेखाः - > रघु० ४-७७
अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಟ್ಟ /ಪರ್ವತ
अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘ /ಮೋಡ
अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರಕತಮಣಿ /ಪಚ್ಚೆಕಲ್ಲು
अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಂಡೆ /ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು
अश्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಜ್ರಾಯುಧ
अश्मन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹರಡುವ /ವ್ಯಾಪಿಸುವ

L R Vaidya

English

 aSman {% m. %} 1. A stone,  नाराचक्षेपणीयाश्मनिष्पेषपतितानलम् R.iv.77
 2. flint
 3. a thunderbolt.

Bopp

Latin

 अश्मन् m. (ut videtur,  a r. अश् sg. 2. s. मन्) lapis (lith.
akmů Th. akmen,  slav. kamy Th. kamen,  v. gr. comp.
139. et p. 364.
 fortasse etiam huc referenda est prima
syllaba graeci σμά-ϱαγδος et lat. sma-ragdus,  ita ut
σμα,  sma sit pro asma,  et ϱαγδος ragdus sit lapidis
epitheton,  quod retulerim ad rad. रञ्ज् colorare,  unde
रक्त ruber
 cf. अश्मगर्भ. Quod attinet ad sibilantem
in voce graeca et latina,  pro gutturali,  quae plerumque
sanscriti श् locum tenet in utraque lingua: respiciendum
est,  litteram श् etiam in sanscrita lingua non raro cum
स् permutari,  et vice versa स् cum श्,  e. c. in श्वशुर
quod lat. est socer,  gr. ἑϰυϱός).

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

पलाल
पुक्ली
पलाल,  तिलपिष्ट,  मल,  मांस,  जम्बाल,  कोमल,  अश्मन्,  शिव,  क्लीब,  बल
तिलपिष्टे मले मांसे जम्बाले कोमलेऽश्मनि ।
शिवे क्लीबे बले प्राज्ञः पलालं परिचक्षते ॥ २६ ॥
verse 1.1.1.26
page 0002

Lanman

English

 áśman,  m.
	—1. stone
	—2. thunderbolt
	—3. vault of heaven,  79^9. [cf. ἄκμων, 
‘anvil,  thunderbolt’
 kinship w. Eng.
hammer uncertain.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

a sma
अश्मन्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् ॥ १०३५ ॥
ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः ।
-wordlist-
 
स्नु (पुं),  प्रस्थ (पुंक्ली),  सानु (पुंक्ली),  अश्मन् (पुं),  पाषाण (पुं),  प्रस्तर (पुं),  दृषद् (स्त्री),  ग्रावन् (पुं),  शिला (स्त्री),  उपल (पुं),  गण्डशैल (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शिला
शिला,  उपल,  अश्मन्,  पाषाण,  ग्रावन्,  प्रस्तर,  दृषद्
शिलोपलाश्मपाषाणग्रावाणः प्रस्तरो दृषत् ।
verse 2.1.1.168
page 0021

Mahabharata

English

Aśman,  a brahman consulted by Janaka Vaideha: XII,  28,  834 (Rājadh.) (ºgītam itihāsaṃ purātanam),  835 (brāhmaṇam),  (837),  891.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अश्मन् पु०
  अश्रुते व्याप्नोति,  संहन्त्यनेन वा कर्त्तरि करणे वामनिन् । पाषाणे । “अथ यदश्रु संक्षरित मासीत् सोऽश्मपृश्निरभवत्” शत० ब्रा० । “इयत्तकः कुषुम्भकस्तकं भिनद्म्य-श्मना” ऋ० १ । १९१ । १५ । “अशिशकिभ्यां छन्दसि”इत्युक्तेः वेदेअस्य भूरिप्रयोगः क्वचित् लोकेऽपि “नारा-चक्षेपणीयाश्मनिष्पेषपतितानलम्” रघुः । दन्तोलूख-किकः कालपक्वाशी वाश्मकुट्टकः” या० “अश्मानं दृषदंमन्ये मन्ये काष्ठमुदूखलम् । अन्धायाश्च सुतं मन्ये यस्यमाता न पश्यति” जिनेन्द्रः । २ मेघे निरु० तस्याम्बर-व्यापकात्वात्तथात्वम् ३ भूभिव्यापके पर्व्वते पु०
  । “अश्मानंचिद्ये बिभिदुः” ऋ० ४,  १६,  ६ । “अश्मानं पर्व्वतंमेघं वा” भा० । “अश्मानं चिच्छवसा दिद्युतः ऋ०५ । ३०४ । “अश्मानं पर्व्वतम्” भा० । ४ व्यापके त्रि०
 अश्मदिद्युशब्दे उदा० । त० स० उत्तरपदस्थः संज्ञायांजातौ च टचं समासान्तं लभते । संज्ञायाम् पिण्डाश्मःजातौ अमृताश्मः । नित्यसमा० । अश्मना क्षुण्णःआश्मनः । ऋश्यादि० चतुरर्थ्यां क । अश्मकः ।अश्मादि० चतुरर्थ्यां रः अश्मरः । उत्करा०चतुरर्थ्यां छ । अश्मीयः । तदर्हतीत्यर्थे अश्व । दि०ठण् । आश्मिकः । तत्र कुशल इत्यर्थे आकर्षादि० कन् ।अश्मकः । अपत्येशुम्रा० ढक् । आश्मेयः । अश्वा० गोत्रा-पत्ये फञ् । आश्मायनः । अश्मनोविकारः अण् टिलोपःआश्मः मयट् च अश्ममयः स्त्रियां ङीप् । अवयवार्थेतु न टिलोपः आश्मन इत्येव ।

Capeller

German

 अ॑श्मन् m.
  Fels,  Stein,  Donnerkeil,  Himmel.
अ॑शमन् Loc. am Himmel. Du.
Himmel und Erde.

Grassman

German

 áśman,  m.,  der harte Fels oder Stein [von 3. aś],  also als der mit scharfen Kanten oder Spitzen versehene,  wie denn ja Schneideund Stech-werkzeuge ursprünglich aus Stein verfertigt wurden. Falsch ist die Herleitung aus dem für aś nirgends nachweisbaren Begriffe „schleudern“,  dem überdies die ganze Begriffsentwickelung im Indogermanischen widerspricht [Aufrecht in Kuhnʼs Zeitschr. 〔5, 135〕
 Cu. 〔3〕]. 1〉 Fels,  besonders häufig von den Felsen,  in welchen nach dem Indramythus die Kühe eingeschlossen waren
 2〉 der Stein als Werkzeug zum Schlagen,  Hammer,  Hammer und Ambos und andere,  ursprünglich aus Stein gemachte Werkzeuge des Schmiedes
 3〉 der Donnerkeil
 4〉 der bunte (pṛ́śni) Edelstein,  mit dem {401, 3} die Sonne verglichen scheint (vgl. Śat. Br. 〔6, 1, 2, 3〕 bei BR.)
 5〉 der Himmel,  der als steinernes Gewölbe gedacht ist (mit súar oder svaría verbunden).
-ā 3〉 {172, 2}. — 4〉 pṛ́śnis {401, 3}.
-ānam 1〉 {312, 6}
 {384, 4}. — 3〉 {318, 1}
 divás {121, 9}
 {221, 5}
 {620, 19}. — 5〉 svaríam {384, 8}
 {410, 4}.
-anā 2〉 {191, 15}
 {205, 6}.
-anas [Ab.] 1〉 {192, 1}
 {484, 3}
 {820, 6}
 {894, 4}.
-ani 1〉 {130, 3}
 {215, 7}.
-an [L.] 5〉 {604, 2}.
-anos [L. du.] 2〉 {203, 3}.
-abhis 2〉 {824, 2}.

 áśman:
-ā 3〉 {915, 12}
 4〉 bildlich 〰 bhavatu nas tanū́s {516, 12}
*-anas [A.] {263, 6}.

Burnouf

French

 अश्मन् अश्मन् m.
  Cf.  अश्म।
		 Gr.
ἄϰμων.

Stchoupak

French

 अश्मन्-
 m.
  pierre,  roc 
 instrument en pierre 
 foudre 
 अश्मता- f.
 
état ou dureté de pierre 
 अश्ममय- -ई- a. fait de pierre.
अश्म-कुट्ट- a. qui broie avec une meule.
°नगर- m.
  n.
  d'une ville.
°वर्ष- nt. pluie de pierres 
 -वन्त्- a. qui fait pleuvoir des
pierres.
°वृष्टि- f.
  pluie de pierres.
°सार- m.
  fer 
 -मय- a. de fer 
 de diamant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.