| YouTube Channel

अव्ययः (avyayaH)

 
Hindi
Hindi
अक्षय
Apte Hindi
Hindi
अव्ययः
पुं*
- -
विष्णु
अव्ययः
पुं*
- -
शिव
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) वीयते व्यपगम्यते चेतनः अस्मात् +वि + इण् (गतौ) + अच् ‘एरच्’ (३.३.५६) १. विष्णुः ‘अव्ययः पुरुषः साक्षी’ (वि.स) ‘नमस्कृत्य सुरेशाम विष्णवे प्रभविष्णवे पुरुषायाप्रमेयाय शाश्वतायाव्ययाय च’ (मार्क.पु) २. शिवः (न) ३. परब्रह्म ‘अनण्वस्थूलमह्रस्वमदीर्घमजमव्ययम् अरूपगुणवर्णाख्यं तद् ब्रह्मेत्यवधारयेत् (आत्मबोधः) ४. लिङ्गत्रयाविकृतं पदम् ‘सदृशं त्रिषुलिङ्गेषु सर्वासु विभक्तिषु वचनेषु सर्वेषु यन्न व्येति तदव्ययम्’(वि) ५. अनश्वरम् ६. अविकारः ‘वेदाविनाशिनं नित्यं एतमजमव्ययम्’ - गीता २.११ ७. शाश्वत फलदायकः ८. व्ययरहितः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सूर्यः, सविता, आदित्यः, मित्रः, अरुणः, भानुः, पूषा, अर्कः, हिरण्यगर्भः, पतङ्गः, खगः, सहस्रांशुः, दिनमणिः, मरीचि, मार्तण्ड, दिवाकरः, भास्करः, प्रभाकरः, विभाकरः, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, चित्ररथः, सप्तसप्तिः, दिनमणि, द्युमणिः, दिवामणिः, खमणिः, खद्योतः, प्रद्योतनः, अम्बरीशः, अंशहस्तः, लोकबान्धवः, जगत्चक्षुः, लोकलोचनः, कालकृतः, कर्मसाक्षी, गोपतिः, गभस्तिः, गभस्तिमान्, गभस्तिहस्तः, ग्रहराजः, चण्डांशु, अंशुमानी, उष्णरश्मिः, तपनः, तापनः, ज्योतिष्मान्, मिहिरः, अव्ययः, अर्चिः, पद्मपाणिः, पद्मिनीवल्लभः, पद्मबन्धुः, पद्मिनीकान्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेतः, काश्यपेयः, विरोचनः, विभावसुः, तमोनुदः, तमोपहः, चित्रभानुः, हरिः, हरिवाहनः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, वृध्नः, भगः, अगः, अद्रिः, हेलिः, तरूणिः, शूरः, दिनप्रणीः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिपीथः, इनः, वेदोदयः, पपीः, पीतः, अकूपारः, उस्रः, कपिलः
noun
पृथिव्याः निकटतमः अतितेजस्वी खगोलीयः पिण्डः यं परितः पृथ्व्यादिग्रहाः भ्रमन्ति। तथा यः आकाशे सुवति लोकम् कर्माणि प्रेरयति च।
"सूर्यः सौर्याः ऊर्जायाः महीयः स्रोतः।/ सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टैः कल्पेत लोकस्य कथं तमित्स्रा।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अव्ययः,
पुं,
(नास्ति व्ययो यस्य ।) विष्णुः ।(“नमस्कृत्य सुरेशाय विष्णवे प्रभविष्णवे ।पुरुषायाप्रमेयाय शाश्वतायाव्ययाय च”
इति मार्कण्डेयपुराणे
) व्ययरहिते, त्रि इतिमेदिनी
(अविनाशी नित्यपुरुषः यथा, --“तमसः परमापदव्ययं पुरुषं योगसमाधिनारघुः”
इति रघुवंशे ।“सूक्ष्माभ्यो मूर्त्तिमात्राभ्यः संभवत्यव्ययाद्व्ययम्” ।इति मानवे
)