| YouTube Channel

अविनाभावः (avinAbhAvaH)

 
Apte
English
अविनाभावः [avinābhāvḥ], 1 Non-separation.
Inherent or essential character, inseparable connection.
Connection (in general)
अविनाभावो$त्र संबन्धमात्रं न तु नान्तरीय- कत्वम् K.
P.*
 2.
Apte 1890
English
अविनाभावः 1 Non-separation.
2 Inherent or essential character, inseparable connection.
3 Connection (in general)
अविनाभावोऽत्र संबंधमात्रं न तु नांतरीयकत्वं K. P. 2.
Apte Hindi
Hindi
अविनाभावः
पुं*
 - -
वियोग का अभाव
अविनाभावः
पुं*
 - -
"अन्तर्हित या अनिवार्य चरित्र, वियुक्त न होने योग्य संबंध"
अविनाभावः
पुं*
 - -
सम्बन्ध
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) विना (व्यापकम् ऋते) न भावः (स्थितिः) । १. व्यापकस्थित्यनुरोधिसत्तारूपा व्याप्तिः । व्याप्यनिष्ठव्यापकनिरूपितधर्मः । ‘वह्निमान् धूमात्’ इत्यादौ धूम(व्याप्य) निष्ठा वह्नि(व्यापक) निरूपिता व्याप्तिः । (न्यायमीमांसयोः मतम्) । २. सम्बन्धः ‘अविनाभावोऽत्र सम्बन्धमात्रम्’ (काव्यप्र.) ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 व्याप्तिः, व्याप्तिसम्बन्धः, अविनाभावः, अविनाभावसम्बन्धः
noun
द्वयोः वस्तुनोः वर्तमानः अनिवार्यसम्बन्धः यः कदापि न बाधते अथवा यस्मिन् द्वे वस्तुनी परस्पराभ्यां विना न वर्तेते।
"धूमाग्नयोः व्याप्तिः अस्ति।/व्याप्तिः साध्यवदन्यस्मिन्नसम्बन्ध उदाहृतः।(भाषापरिच्छेदः)"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अविनाभावः,
पुं,
 (विना व्यापकं विना न भावःस्थिंतिः ।) व्याप्तिः । व्याप्यनिष्ठव्यापकनिरूपित-धर्म्मः । यथा, -- “वह्निमान् धूमात्” इत्यादौधूमनिष्ठा वह्निनिरूपिता व्याप्तिः ॥
इति न्याय-मीमांसयोर्मतं ॥
तत्पंदार्थे तत्पदार्थाभाववद्वृत्ति-त्वाभावः । यथा । केयमाकाङ्क्षा न तावदविना-भावः । नीलं सरोजमित्यादौ तदभावात् । विमलंजलं नद्याः कच्छे महिष इत्यत्र जलान्वितनद्याअविनाभावात् कच्छे साकाङ्क्षतापत्तेश्च । इत्या-काङ्क्षाचिन्तामणिः । अविनाभाव इति । तत्पदा-र्थेन विना यो भावः सत्त्वं तदभाव इत्यर्थः ।तत्पदार्थे तत्पदार्थाभाववद्वृत्तित्वाभावस्तत्पदार्थतत्पदार्थाकाङ्क्षा इति भावः । इति तट्टीकामाथुरी ॥