अवस्था (avasthA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवस्था f.
  (-स्था) State,  condition,  situation,  circumstance of age or
position. 
 E.
  अव,  स्था to stand or stay,  अङ् and टाप् affs.

Yates

English

 अव-स्था (स्था) 1.
f.
  State,  condition. 

Spoken Sanskrit

English

अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	 mode  [ computer ]
दशा 	-	 dazA 	-	 f.
  	-	 mode  [ computer ]
प्रकार 	-	 prakAra 	-	 m.
  	-	 mode
प्रतिकृति 	-	 pratikRti 	-	 f.
  	-	 model
आदर्श 	-	 Adarza 	-	 m.
  	-	 model
प्रतिमानम 	-	 pratimAnama 	-	 n.
  	-	 model  [ computer ]
विपरिवर्तकम 	-	 viparivartakama 	-	 n.
  	-	 modem  [ computer ]
अधुनातन 	-	 adhunAtana 	-	 adj.
  	-	 modern
नवीन 	-	 navIna 	-	 adj.
  	-	 modern
आधुनिक 	-	 Adhunika 	-	 adj.
  	-	 modern
शालीन 	-	 zAlIna 	-	 adj.
  	-	 modest
नम्रता 	-	 namratA 	-	 f.
  	-	 modesty
सन्तुलित 	-	 santulita 	-	 adj.
  	-	 moderate
सम्पादनदशा 	-	 sampAdanadazA 	-	 f.
  	-	 editmode  [ computer ]
शोधनदशा 	-	 zodhanadazA 	-	 f.
  	-	 editmode  [ computer ]
शोधनावस्था 	-	 zodhanAvasthA 	-	 f.
  	-	 editmode  [ computer ]
समकारविपरिवर्तक 	-	 samakAraviparivartaka 	-	 n.
  	-	 faxmodem  [ computer ]
समकृतिविपरिवर्तक 	-	 samakRtiviparivartaka 	-	 n.
  	-	 faxmodem  [ computer ]
परिमितम् 	-	 parimitam 	-	 adverb 	-	 moderately
निद्रावस्था 	-	 nidrAvasthA 	-	 f.
  	-	 sleepmode  [ computer ]

अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	 state
राज्य 	-	 rAjya 	-	 n.
  	-	 state
निर्देश 	-	 nirdeza 	-	 m.
  	-	 statement  [ computer ]
निवेदन 	-	 nivedana 	-	 n.
  	-	 statement
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	 statement
प्रतीक्षाऽवस्था 	-	 pratIkSA'vasthA 	-	 f.
  	-	 waitstate  [ computer ]
प्रतीक्षादशा 	-	 pratIkSAdazA 	-	 f.
  	-	 waitstate  [ computer ]
कुशल 	-	 kuzala 	-	 n.
  	-	 happystate
अत्याधुनिक 	-	 atyAdhunika 	-	 f.
  	-	 state-of-the-art  [ computer ]
यथाशिल्पम् 	-	 yathAzilpam 	-	 f.
  	-	 state-of-the-art  [ computer ]
पक्षनिर्देश 	-	 pakSanirdeza 	-	 m.
  	-	 switchstatement  [ computer ]
नियोजनादेश 	-	 niyojanAdeza 	-	 m.
  	-	 assignmentstatement  [ computer ]
तेषु प्रदेशेषु हिमपातः अधिकम् 	-	 teSupradezeSuhimapAtaHadhikam 	-	 sent.
  	-	 Inthosestates/regionsthereismoresnowfall.
समवस्था 	-	  samavasthA 	-	 f.
  	-	 state
दशा 	-	  dazA 	-	 f.
  	-	 state
गति 	-	  gati 	-	 f.
  	-	 state
वृत्ति 	-	  vRtti 	-	 f.
  	-	 state
आस्था 	-	  AsthA 	-	 f.
  	-	 state
निष्ठा 	-	  niSThA 	-	 f.
  	-	 state
व्यवस्था 	-	  vyavasthA 	-	 f.
  	-	 state

अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	 state
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	 mode  [ computer ]
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	  appearance (in a court of justice)
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	  constellation
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	  female organs of generation
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	  situation
अवस्था 	-	 avasthA 	-	 f.
  	-	  condition
अवस्थीयते  { अवस्था } 	-	  avasthIyate  { avasthA } 	-	 verb pass. 	-	  to be settled or fixed or chosen
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  stop at any place
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  fall to
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  take one's stand
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  abide in a state or condition
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  fall into the possession of
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  remain standing
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  be found
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  enter
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  stay
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  exist
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  be absorbed in
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  abide
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  be present
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	  penetrate (as sound or as fame)
अवतिष्ठति  { अवस्था } 	-	  avatiSThati  { avasthA } 	-	 verb 	-	  go down into
अवतिष्ठति  { अवस्था } 	-	  avatiSThati  { avasthA } 	-	 verb 	-	  reach down to
अवतिष्ठति  { अवस्था } 	-	  avatiSThati  { avasthA } 	-	 verb 	-	  go away from
अवतिष्ठति  { अवस्था } 	-	  avatiSThati  { avasthA } 	-	 verb 	-	  be separated from or deprived of
अवस्था-माला 	-	 avasthA-mAlA 	-	 f.
  	-	  condition series  [ Math. ]
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  fix
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  establish (by arguments)
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  set
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  cause to stand or stop  [ as a carriage ]
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  array
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  let behind
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  cause to enter or be absorbed in
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  place upon
अवस्थापयति  { अवस्था } 	-	 avasthApayati  { avasthA } 	-	 verb caus. 	-	  render solid or firm
प्रान्त- अवस्था 	-	  prAnta- avasthA 	-	 f.
  	-	  critical stage  [ Mil. ]

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अवस्था
f.
  (-स्था) State,  condition,  situation,  circumstance of age or
position. 
E.
  अव,  स्था to stand or stay,  अङ् and टाप affs.

Apte

English

अवस्था [avasthā],  1 A.
 

To remain,  stay,  abide
 तेन सह सुख- मवतिष्ठन्ते K.*
  18
 oft
 . with an adj.
 विलोकयन्ती तावदवतस्थे 25
 पादौ विष्टभ्य
 क्षणं भद्रावतिष्ठस्व Bk.*
  8.11 stay,  wait
 अनीत्वा पङ्कतां धूलिमुदकं नावतिष्ठते Śi.*
  2.34.

To abide by,  conform to,  obey
 न शासने$वास्थित यो गुरूणाम् Bk.*
  3.14.

To live
 क्षणमप्यवतिष्ठते श्वसन् यदि जन्तुर्ननु लाभवानसौ R.*
  8. 87.

To stand (still),  make a halt,  stop
 न च शक्नो- म्यवस्थातुम् Bg.*
  1.3, 14.23
 R.*
  2.31,  Ku.*
  3.42,  Śi.*
  9. 83.

To stand,  exist,  chance to be.

To fall to,  devolve on. 

To enter
 reach,  attain to.

To stand apart,  go off,  withdraw.

to descend
 go to.

To place (Ved. ) Caus.
   (स्थापयति-ते)

To cause to stand or stop,  station,  keep,  place
 पश्चादवस्थापितवाहिनीकः R.*
  13. 66
 स्कन्धावारमवस्थाप्य Dk.*
  174 having encamped
 भिक्षापात्रं नागदन्तके$वस्थाप्य H.*
  1, 3.

To fix,  settle
 शक्यो$वस्था- पयितुम् Mu.*
  1.

To establish,  found
 द्वैराज्यमवस्थापयि- तुकामो$स्मि M.*
  5.

To compose,  collect,  steady,  fix (as heart &c.
 )
 न शक्नोमि हृदयमवस्थापयितुम् U.*
  4.

To comfort,  console
 ततो निर्याय कौरव्य अवस्थाप्य च तद्बलम् Mb.
 *  3.16.29.

To separate,  divide.

Apte 1890

English

 अवस्था {c1c} A. 1 To remain,  stay,  abide
 तेन सह सुखमवतिष्ठंते K. 108
 oft. with an adj. or adv.
 विलोकयंती तावदवतस्थे 205
 पादौ विष्टभ्य
 क्षणं भद्रावतिष्ठस्व Bk. 8. 11 stay,  wait
 अनीत्वा पंकतां धूलिमुदकं नावतिष्ठते Śi. 2. 34. 
2 To abide by,  conform to,  obey
 न शासनेऽवास्थित यो गुरूणां Bk. 3. 14. 
3 To live
 क्षणमप्यवतिष्ठते श्वसन् यदि जंतुर्ननु लाभवानसौ R. 8. 87. 
4 To stand (still),  make a halt,  stop
 Bg. 1. 30,  14. 23
 R. 2. 31,  Ku. 3. 42,  Śi. 9. 83. 
5 To stand,  exist,  chance to be. 
6 To fall to,  devolve on. 
7 To enter
 reach,  attain to. 
8 To stand apart,  go off,  withdraw. 
9 To descend
 go to. 
10 To place (Ved.) 
Caus. (स्थापयति ते) 1 To cause to stand or stop,  station,  keep,  place
 पश्चादवस्थापितवाहिनीकः R. 13. 66
 स्कंधावारमवस्थाप्य Dk. 174 having encamped
 भिक्षापात्रं नागदंतकेऽवस्थाप्य H. 1,  3. 
2 To fix,  settle
 शक्योऽवस्थापयितुं Mu. 1. 
3 To establish,  found
 द्वैराज्यमवस्थापयितुकामोस्मि M. 5. 
4 To compose,  collect,  steady,  fix (as heart &c.)
 न शक्नोमि हृदयमवस्थापयितुं U. 4. 
5 To comfort,  console. 
6 To separate,  divide. 

Monier Williams Cologne

English

 अव-√ स्था a P.
  -तिष्ठति (impf.   -अतिष्ठत्
 aor.
  Subj. -स्थात्
 perf.  Ā. 3. sg. -तस्थे
 perf.  p.
  P.
  -तस्थिव॑स्)
to go down into (acc.  ),  reach down to (acc.  ),  RV.
  
 ŚBr.
  
 (aor.  Subj. 2. pl.
  -स्थात),  to go away from (abl. ),  RV.
   v,  53,  8
 (aor.  Subj. 1. sg. -स्थाम्) to be separated from or deprived of (abl. ),  RV.
   ii,  27,  17 : Ā. (Pāṇ.  i,  3,  22
 rarely P.
 ,  e.g. Bhag.
  xiv,  23
 BhP.
   &c.
  )
to take one's stand,  remain standing,  ĀśvGṛ.
  &c.
  
to stay,  abide,  stop at any place (loc.  ),  MBh.
   &c.
  
to abide in a state or condition (instr.),  MBh.
   i,  5080
 BhP.
   &c.
  
 (with ind.
 p.
 ) to remain or continue (doing anything),  MBh.
   i,  5770
 iii,  187 (ed.  Bomb.),  &c.
  
to be found,  exist,  be present,  MBh.
  
 Yājñ.
  i,  272,  &c.
  
 (perf.  1. sg. -तस्थे) to fall to,  fall into the possession of (dat. ),  RV.
   x,  48,  5
to enter,  be absorbed in (loc.  ),  Mn.
   vi,  81 
to penetrate (as sound or as fame),  MBh.
   xiii,  1845 :
Pass.
  -स्थीयते,  to be settled or fixed or chosen,  Śak.
  :
Caus.
  (generally ind.
 p.
  -स्थाप्य) to cause to stand or stop (as a carriage or an army &c.
  ),  let behind,  MBh.
   &c.
  
to place upon (loc.  ),  fix,  set,  array,  ĀśvGṛ.
  &c.
  
to cause to enter or be absorbed in (loc.  ),  MBh.
   iii,  12502
to render solid or firm,  R.
  v,  35,  36
to establish (by arguments) Comm.  on Nyāyad.
  :
Pass.
  Caus.
  -स्थाप्यते,  to be kept firm [‘to be separated’,  BR.
  ] BhP.
  

 अव-स्था b (आ),  f.
  appearance (in a court of justice),  Mn.
   viii,  60

 ‘stability,  consistence’ cf.
   अनवस्थ

 state,  condition,  situation (five are distinguished in dramas,  Sāh.
 ),  circumstance of age [Pāṇ.  v,  4,  146
 vi,  2,  115,  &c.
  ] or position,  stage,  degree

 अव-स्था॑ (आ॑स्),  f.
  pl.
  the female organs of generation,  RV.
   v,  19,  1.

Monier Williams 1872

English

 अवस्था अव-स्था,  cl. 1. A. -तिष्ठते, -स्था-
तुम्,  to take one's stand,  remain standing
 to stay, 
abide,  stop,  stand apart,  stand by or near
 Ved. to
place: Caus. -स्थापयति or -ते,  -यितुम्,  to cause to
stand or stop,  to place,  fix,  settle,  set,  array.

Macdonell

English

 अवस्था ava-sthā́,  f.
  appearance in court
 🞄state,  condition
 circumstance
 ā-tavya,  fp. 🞄that must remain
 -na,  n.
  appearing
 condition,  🞄position
 dwelling,  abiding,  stay
 🞄stability
 -antara,  n.
  changed condition
 🞄-pana,  n.
  exposing for sale
 -yin,  a.
  staying 🞄in
 -sthita,  pp. (√ sthā) stationed
 standing
 🞄arrayed
 engaged in
 -sthiti,  f.
  stay,  sojourn,  🞄abode.

Benfey

English

 अवस्था अव-स्था,  f.
 
 1. State,  Pañc.
44,  1.
 2. Condition,  Rām.  3,  44,  13.
 --
 Comp.
 
तद्-,  adj.
 ,  f.
  था,  being in this
state.
अन्त्य-,  adj.
  being in the lowest
condition,  Pañc. iv. d. 76.
कृत-, 
adj.
  brought into court,  Man.  8,  60.

Hindi

मन की एक अवस्था

Apte Hindi

Hindi

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"हालन,  दशा,  स्थिति"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"हालत,  परिस्थिति"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"काल,  दशाक्रम"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"रूप,  छवि"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"दर्जा,  अनुपात"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
"स्थिरता,  दृढ़ता"

अवस्था
स्त्री*
  - अव+स्था+अङ्
न्यायालय में उपस्थित होना

अवस्था
भ्वा* आ* अव-स्था -
"रहना,  टिकना,  डटे रहना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
"ठहरना,  प्रतीक्षा करना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
"डटे रहना,  अनुरुप रहना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
जीवित रहना

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
"निश्चेष्ट रहना,  रुकना,  ठहरना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
"आ पडना,  मिलना,  निर्भर रहना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
"अलग खड़े होना,  अलग रहना"

अवस्था
भ्वा* पर* अव-स्था -
निश्चित या निर्णीत होना

अवस्था
"भ्वा* उभ*,  प्रेर* " अव-स्था -
"खड़ा रहना,  रोकना,  पड़ाव डालना"

अवस्था
"भ्वा* उभ*,  प्रेर* " अव-स्था -
"प्रस्थापित करना,  नींव डालना"

अवस्था
"भ्वा* उभ*,  प्रेर* " अव-स्था -
"स्वस्थ होना,  सचेत होना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवस्था
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶರೀರದ ವಿಶೇಷ ಧರ್ಮ
निष्पत्तिः - > अव + ष्ठा (गतिनिवृत्तौ) - "अङ्" (३-३-१०६)
प्रयोगाः - > "वयोऽवस्थां तस्याः शृण्वत सुहृदो यत्र मदनः प्रगल्भव्यापारश्चरति हृदि मुग्धश्च वपुषि"
उल्लेखाः - > मालती० ९-२९
अवस्था
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಿತಿ /ಇರುವಿಕೆ
अवस्था
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲಕೃತವಾದ ಪರಿಣಾಮ

L R Vaidya

English

 avasTA {% f. %} 1. State,  condition,  तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः R.xii.80
situation,  circumstance,  तां तामवस्थां प्रतिपद्यतानम् R.xiii.5
stability
degree,  proportion
stage,  period (as of life &c.),  वयोऽवस्थां तस्याः M.M.ix.,  अन्तर्मदावस्थ इव द्विपेन्द्रः R.ii.7
appearance in a court of justice.

E Bharati Sampat

Sanskrit

(स्त्री) अव + स्था (ष्ठा-गतिनिवृत्तौ) + अङ् । "आतश्चोपसर्गे" (३.३.१०६) । १. दशा,  स्थितिः "स्वामिनो महत्यवस्था वर्तते" । (पञ्चनं) २. आकारः "कुंभकर्णः कपीन्द्रेण तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः" (रघुः १२.८०) । ३. कालकृतदेहादिदशा । "वयोऽस्था तस्याः शृणुत सुहृदो यत्र मदनः" मालती ९.१९ । कालकृत धर्मः यौवनादिविशेषः । "विशेषः कालिकोऽवस्था" (अमरः) । ५. कालकृतः भावविकारभेदः "जायतेऽस्ति वर्धते विपरिणमतेऽपक्षीयते नश्यतीति" (यास्कः) ६. स्थिरता,  दृढता ।

Bopp

Latin

 अवस्था f. (a rad. स्था praef. अव) status,  conditio. SA. 5.
89. In fine comp. BAH. SA. 4. 32. N. 17. 31.

Indian Epigraphical Glossary

English

 avasthā (IA 16),  a territorial unit.

Lanman

English

 avasthā́,  f. state,  condition. [√sthā +
ava: for mg,  cf. Lat. status w. stāre.]

Abhyankara Grammar

English

अवस्था  stage,  condition
 stage in the formation of a word
 e. g. उप- देशावस्था,  लावस्था,  etc.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अवस्था
noun
 
नैराश्यस्य उत्तेजनस्य वा स्थितिः।
 "तस्य एतादृश्याम् अवस्थायां तेन सह तर्कः न योग्यः।"

Synonyms:
  अवस्था
noun
 
रसायनशास्त्रानुसारेण पदार्थानां तिस्रः स्थितयः यस्यां सर्वे पदार्थाः अन्तर्भवन्ति।
 "घनरूपम्,  द्रवरूपम्,  वायुरूपम् एताः पदार्थानां तिस्रः अवस्थाः सन्ति।"

Synonyms:
  अवस्था,  परिस्थितिः,  पदवी,  दशा,  स्थानं,  संस्थानं,  भावः,  वृत्तिः,  पदं,  गति,  भूमिः
noun
 
एका विशेषस्थितिः।
 "मम परिस्थित्यां भवान् किं कुर्यात्।"

Synonyms:
  निवस्,  विश्रम्,  आश्रि,  अवस्था,  स्था
verb
 
अल्पकालं यावत् अन्यत्र निवसनानुकूलः व्यापारः।
 "वयं यदा देहलीं गच्छामः तदा शर्मामहोदयस्य गृहे निवसामः।"

Synonyms:
  स्था,  अवस्था
verb
 
सम्बन्धव्यवहारादीनां सम्यक् प्रवर्तनानुकूलः व्यापारः।
 "पश्यामि,  असत्यम् आश्रित्य वर्धमानः अयं सम्बन्धः कथं स्थास्यति।"

Synonyms:
  स्था,  अवस्था,  समवस्था
verb
 
अवलम्ब्य स्थिरत्वेन वर्तमानानुकूलः व्यापारः।
 "एतेषां स्तम्भानाम् आधारेण इदं छदिः तिष्ठति। "

Synonyms:
  समास्था,  स्था,  निविश्,  अव-स्था
verb
 
प्रचलितस्य कार्यस्य अवष्टम्भानुकूलः व्यापारः।
 "नाडेर् एकमुखम् अङ्गुल्या रूणद्धि।"

Synonyms:
  भावः,  अवस्था
noun
 
कस्यामपि क्रियायां शरीरावयवानां स्थितिः।
 "भवान् सुप्तः अस्ति इति सूचयति अस्मिन् छायाचित्रे भवतः भावः।"

Synonyms:
  प्रविश्,  उपविश्,  उपाविश्,  आविश्,  विविश्,  अन्वाविश्,  अनुप्रपद्,  आगम्,  आया,  प्रया,  अभ्युपे,  अभ्यवगाह्,  अवस्था,  आपद्,  आश्रि,  आवस्,  उपपद्,  उपप्रसद्,  उपसंचर्,  उपसंव्रज्,  विगाह्,  समारुह्,  समाश्रि,  समे,  संगाह्,  सम्प्रगाह्,  संप्रगाह्,  सम्प्रपद्,  व्याविश्,  प्रतिपद्,  अध्यावस्,  प्रपद्,  आप्,  पदं कृ,  लङ्घ्
verb
 
अन्तर्गमनानुकूलः व्यापारः।
 "सः पठितुम् अध्ययनकक्षं प्राविशत्।"

Synonyms:
  वस्,  अभिष्ठा,  अवस्था,  संस्था,  उपवस्,  परिवस,  रम्,  गाध्
verb
 
प्रस्थाने गत्यवरोधात् स्थितिरूपो व्यापारः।
 "मार्गे व्यवायात् वयं तत्र एव बहुकालपर्यन्तम् अवसत्।"

Synonyms:
  अभिष्ठा,  आरम्,  विश्रम्,  आस्था,  उपरम्,  समास्था,  स्था,  अन्तर्वस्,  अभिबाध्,  अभिसंस्था,  अवस्था,  आयम्,  निरम्
verb
 
गत्यवरोधात्मकः व्यापारः।
 "वेगेन गम्यमाना मम यन्त्रद्विचक्रिका सहसा एव अभ्यष्ठात्।"

Synonyms:
  दशा,  अवस्था,  स्थितिः,  संस्थितिः,  भावः,  वृत्तिः
noun
 
कस्यापि विषये प्रसङ्गे वा स्थितिः।
 "क्रोधस्य दशायां कृतं कर्म न सम्यग् भवति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gyur pa
१) अवस्था २) आगत ३= आपन्न ४) आसन् ५) आसीत् ६) उपपन्न ७) कृत ८) गत ९) जात १०) ज्ञात ११) निवृत्त १२) परिणति १३) प्रवृत्त १४) प्राप्त १५) प्राप्ति १६) बद्ध १७) भवतः १८) भव्ति १९) भवन्ति २०) भवेत् २१) भवेय २२) भाव २३) भाविन् २४) भू २५) याति २६) संवृत्त २७) सत् २८) संभव २९) स्यात् ३०)

nges
१) अवसित २) अवस्था ३) उप ° ४) खलु ५) न संशय ६) नि ° ७) नियत ८) निश्चय ९) निश्चित १०) निश्चीयते ११) निस् ° १२) निःसंशय १३) नितार्थ १४)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्वाद्रूपं लक्षणं भावश्चात्मप्रकृतिरीतयः ।
सहजो रूपतत्त्वं च धर्मः सर्गो निसर्गवत् ॥ १३७६ ॥
शीलं सतत्त्वं संसिद्धिरवस्था तु दशा स्थितिः ।
-wordlist-
 
स्वरूप (क्ली),  स्वलक्षण (क्ली),  स्वभाव (पुं),  आत्मन् (पुं),  प्रकृति (स्त्री),  रीति (स्त्री),  सहज (पुं),  रूपतत्त्व (क्ली),  धर्म (पुंक्ली),  सर्ग (पुं),  निसर्ग (पुं),  शील (पुंक्ली),  सतत्त्व (क्ली),  संसिद्धि (स्त्री),  अवस्था (स्त्री),  दशा (स्त्री),  स्थिति (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अवस्था,  स्त्री,
   (अव + स्था + अङ् ।) दशा । कालि-कविशेषः । इत्यमरः ॥
“कौमारं पञ्चमाब्दान्तं पौगण्डं दशमावाध ।कैशोरमापञ्चदशात् यौवनन्तु ततः परं ॥
आषोडशाद्भवेद्बालस्तरुणस्तत उच्यते ।वृद्धस्तु सप्ततेरूर्द्ध्वं वर्षीयान् नवतेः परं” ॥
इति स्मृतिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवस्था स्त्री अव + स्था--अङ् । १ कालकृतायां देहादेर्दशायाम्२ अवस्थाने च । अवस्था च कालकृतः भावविकारभेदः“जायतेऽस्ति वर्द्धते विपरिणमतेऽपक्षीयते नश्यतीति”यास्कोक्तः षड्विधः । शास्त्रकारैस्तद्भेदोविषयभेदादन्योदर्शितः । यथा “यथासंख्यमवस्थाभिराभिर्योगात्तु पञ्चभिः”अविद्याऽस्मितारागङ्केषाभिनिवेशाभिप्रायेण पोगशास्त्रेपञ्चावस्था दर्शिताः । सांख्यमते कार्य्याणां कारणात्मकतयासूक्ष्मरूपेण कारणे स्थितत्वात् उत्पत्तेः प्राक् याऽवस्थाप्रागभावस्थानीया सा अनागतावस्था,  ततःकारकव्यापारेणव्यक्ता अभिव्यक्त्यवास्था ततः ध्वंसस्थानीया कारणलयरूपा-तिरोमावावस्था इत्येवं त्रिविधा । वेदान्तिमते जाग्रत् स्वप्न-सुषुप्तिरूपा जीवस्यावस्था मोक्षावस्था चेति चतस्रोऽवस्थाइत्थञ्च शा० सू० “मुग्धेऽर्द्धसम्पत्तिः” इत्यनेन नुग्धावस्थायाःसुषुप्तावेवान्तर्भावो दर्शितः” “कौमारं पञ्चमाब्दान्तंपौगण्डं दशमावधि । कैशोरमापञ्चदशात् यौवनं तु ततःपरम् । आ षोडशाद्भवेद्बालस्तरुणस्तत उच्यते । वृद्धस्तु सप्त-तेरुर्द्ध्वं वर्षीयान् नवतेः परम्” इति च स्मृत्युक्ता अवस्था अष्टौआपञ्चदशपर्य्यन्तं बाल्यम् आ त्रिंशर्द्धर्षं कौमारम् । आ प-ञ्चाशद्वर्षं यौवनम् ततऊर्द्ध्वं वृद्धत्वसिति वेद्यकोक्ताश्चतस्रो-ऽवस्थाः । जीवमात्रस्य कौमारयौवनवार्द्धकरूपा अप्य-वस्थास्तिस्रः एवमन्येषामपि वस्तूनां तत्तत्क्षणभेदेनावस्था-भेदा उन्नेयाः । सर्व्वेषां पदार्थानां कालादिकृतपरिणामा-न्तरत्वेऽवस्थेत्युच्यते यथा नायकयोः “श्रवणाद्दर्श-नाद्वापि मिथः संरूढरागयोः । दशाविशेषोयोऽप्राप्तौ-पूर्व्वरागः स उच्यते” इत्युपक्रम्य “अभिलाषश्चिन्तास्मृतिगुणकथनोद्वेगसंलापाश्च । उन्मादोऽथ व्याधिर्जडतामृतिरिति दशा कामदशाः” सा० द० उक्ता कामदशादशविधाः । मल्लिनाथेन तु “दृङ्मनः सङ्गसङ्कल्पौ जागरःकृशताऽरतिः । ह्रीत्यागोन्मादमूर्च्छान्ता इत्यनङ्गदशा दश”इत्यन्यविधा दश दशा उक्ताः । एवं दैन्यावस्था--कारुण्यावस्था-शीकावस्था--मदावस्थादयीपि । “रसावस्थः परंभावः स्थायितांप्रतिपद्यते” “भवेदभिनयोऽवस्थानुकारः स चतुर्विधः”इति च सा० द० । “अन्तर्मदावस्थैव द्विपेन्द्रः” रघुः ।“अपवित्रः पवित्रो वा सर्व्वावस्थाङ्गतोऽपि” वा पुरा०“तस्मात् सर्व्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च पार्थिवाः” रामा०३ आकारे च । “कुम्भकर्ण्णः कपीन्द्रेण तुल्यावस्थः स्वसुःकृतः” रघुः ।

Grassman

German

 avasthā́,  f.,  Abstand [von sthā mit ava]
 2〉 pl.,  die weiblichen Geschlechtstheile.
-ā́s [N. p.] 2〉 {373, 1}.

Burnouf

French

 अवस्था अवस्था f.
  (स्था) état,  condition. 
अवस्थान n.
  demeure,  séjour,  habitation. 

Stchoupak

French

 १ अव-स्था-
 moy. prendre place,  se tenir,  s'arrêter 
 habiter 
 être
présent,  exister 
 être absorbé dans 
 pénétrer 
 pass. être fixé 
 être
choisi 
 caus. arrêter 
 fixer 
 faire entrer 
 consolider 
 °स्थित- situé
près de 
 présent,  stable 
 qui se comporte (de telle manière),  qui pratique 
contenu dans,  reposant sur (loc.) 
 prêt à,  déterminé 
 fidèle.

 २ अव-स्था-
 f.
  état,  condition,  degré 
 espèce 
 comparution. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.