| YouTube Channel

अवसानम् (avasAnam)

 
Apte
English
अवसानम् [avasānam], [अव-सो-ल्युट्]
Stopping.
Conclusion, termination, cessation, end
दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीम्
R.*
 2. 23, 45
तच्छिष्याध्ययननिवेदितावसानाम् 1.95
इत्येतदवसानं कथायाः
M.*
 5 thus ends the story
˚विरसे
K.*
 18
आत्मनः सुखा- वसानेन
V.*
 3 at the sacrifice of
(at the end of
comp.
 ) ending with, terminating at
स चायमङ्गुलीयकदर्शनावसानः
Ś.*
 7
यत्खलु दुःखावसानमेव दुःखम्
K.*
 328.
Death, decease
अवसाने$ङ्गराजस्य योद्धव्यं भवता किल
Ve.*
 5.39
मूलपुरुषावसाने संपदः परमुपतिष्ठन्ति
Ś.*
 6.
boundary, limit
विलोकिता दर्शनीयानामवसानभूमिः
K.*
 124 furthest or highest limit.
(In
gram.
 ) The last part of a word or period (opp. आदि)
आदिमध्यावसानेषु यरता यान्ति लाघवम्
अनीकपदाव- सानं देवादि नाम
R.*
 18.1 (i. e. देवीनाक) विरामो$वसानम्, वर्णानामभावो$वसानसंज्ञः स्यात्
P.
 I.4.11
रवरवसानयोर्विसर्जनीयः VIII.3.15.
A pause.
The end of a verse, or the verse itself
एकावसानाद्व्यवसाना-ऋक्.
A place of dismounting from a horse.
A place (स्थान)
resting place, residence
यमो ददात्यवसानमस्मै
Rv.*
 1.14.9. अवसानं भवत्वत्र
Mb.
 * 5.31.19 ˚दर्श
a.
 looking at one's place of destination. श्येनो नृचक्षा अवसानदर्शः
Av.*
 7.41.1.
Apte Hindi
Hindi
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
ठहरना
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
"उपसंहार, समाप्ति, अन्त"
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
"मृत्यु, रोग "
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
"सीमा, मर्यदा"
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
किसी शब्द या अवधि का अन्तिम अंश
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
विराम
अवसानम्
नपुं*
 - अव+सो+ल्युट्
"स्थान, विश्रामस्थल, आवासस्थान"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अव + सो (षो-अन्तकर्मणि) + ल्युट् । "ल्युट् च" (३.३.११५) । १. क्तियासमाप्तिः, समाप्तिः । "सातिस्त्ववसाने स्यात्" - अमरः "दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्री भेजे भुजोच्छिन्नरिपुर्निषण्णाम्" रघु. २.२३ । २. विरामः "विरामोऽवसानम्" (पा.सू १.४.११०) । "अवसानं तु विरामोऽमध्यम्" - त्रिकाण्ड. । ३. मृत्युः । "दिष्टान्तोऽस्तं कालधर्मोऽवसानम्" अभि. । "पुंसोऽवसानं व्रजतोऽपि निष्ठुरै रिष्टैर्धनैः पञ्चपदीनमुच्यते" - पञ्चतन्त्रम् । ४. सीमा । "अन्तोऽवसानं सीमा च" अभि.चि । ५. स्थानम् - अदाद्यमोऽवसानं पृथिव्याः" यजु. १२.४५ । ६. समापनम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अन्तः, अन्तम्, समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, पर्यन्तम्, प्रान्तः, समन्तः, पारः, पारम्, अवसानम्, पर्यवसानम्, अवसायः, अवसादः, अवसन्नता, सातिः, सायः
noun
कस्यापि वृतान्तस्य कथनस्य वा अन्तिमं चरणम् येन तद्विषये सर्वं ज्ञायते।
" अस्य पुस्तकस्य अन्तं पठित्वा एव कोऽपि निष्कर्षः शक्यः। "
Synonyms:
 विरामः, अनुज्ञा, अवसानम्, अनध्ययनम्
noun
कार्यात् अनुज्ञापूर्वको विरामः।
"अधुना विरामस्य अवसरो नास्ति।"
Synonyms:
 अवसानम्
noun
दिनान्तरे कार्यसमाप्ति।
"अद्य अवसानाद् अनन्तरं भवन्तम् अहं मिलिष्यामि।"
Synonyms:
 मृत्युः, मरणम्, निधनम्, पञ्चत्त्वम्, पञ्चता, अत्ययः, अन्तः, अन्तकालः, अन्तकः, अपगमः, नाशः, नाश, विनाशः, प्रलयः, संस्थानम्, संस्थितिः, अवसानम्, निःसरणम्, उपरतिः, अपायः, प्रयाणम्, जीवनत्यागः, तनुत्यागः, जीवोत्सर्गः, देहक्षयः, प्राणवियोगः, मृतम्, मृतिः, मरिमा, महानिद्रा, दीर्घनिद्रा, कालः, कालधर्मः, कालदण्डः, कालान्तकः, नरान्तकः, दिष्टान्तकः, व्यापदः, हान्द्रम्, कथाशेषता, कीर्तिशेषता, लोकान्तरता
noun
भवनस्य नाशः- अथवा शरीरात् प्राणनिर्गमनस्य क्रिया।
"ध्रुवो मृत्युः जीवितस्य।"
Tamil
Tamil
அவஸானம் : நிறுத்துதல், முடிவு, வியாதி, எல்லை, இருப்பிடம், இளைப்பு ஆறுமிடம்.
पुराणम्
English
अवसानम् / AVASĀNAM. An ancient Bath in bhārata. One could attain the merits of Sahasragodāna (giving a thousand cows as alms) by bathing in this holy bath. (M.B., Vana Parva, Chapter 82, Stanza 128).