अवश (avaza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवश mfn.
   (-शः-शा-शं)
	 1. Independent,  unsubjected,  unrestrained.
	 2.
Necessary,  certain. 
 E.
  अ neg. वश subjection. 

Capeller Eng

English

 अवश॑ a.
  independent,  uncontrolled,  free
 unwilling, 
reluctant. 

Yates

English

 अ-वश (शः-शा-शं)
a. Unsubjected.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  unsubmissive to another's will
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  helpless
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  not having one's own free will
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  not submissive
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  doing something against one's desire or unwillingly
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  free
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  unrestrained
अवश 	-	 avaza 	-	 adj.
  	-	  independent

 
   अवश  avaza adj.
   not submissive   
   अवश  avaza adj.
   unsubmissive to another's will    

Wilson

English

 अवश
mfn.
   (-शः-शा-शं)
1 Independent,  unsubjected,  unrestrained.
2 Necessary,  certain. 
E.
  अ neg. वश subjection. 

Apte

English

अवश [avaśa],  a.
  [नास्ति वशं आयत्तत्वं यस्य]

Independent,  free
 विशन्ति चावशाः पार्थ योगाद्योगबलान्विताः Mb.
 *  12.3.24.

Not compliant or docile,  disobedient,  self-willed
 स्त्री चावशा Pt.*
  1.424
 Ms.*
  5.33.

Not subjected to or swayed
 अवशो विषयाणाम् K.*
  45
 uncontrolled,  unrestarined
 ˚इन्द्रियचित्तानाम् H.*
  1.17
2.14
 Dk.*
  34
 मधुरैरवशानि लम्भयन् वशम् Ki.*
  2.55 wild.

Not master of oneself,  subject to the senses
 कमपरमवशं न विप्रकुर्युः Ku.*
  6.95.

Not having one's own will,  dependent,  helpless,  powerless
 सकलमवशं सीदति जगत् H.*
  2.76
 कार्यते ह्यवशः Bg.*
  3.5
 K.*
  174
 Pt.*
  1.335
 U.*
  3
 कथमवशो ह्ययशोविषं पिबामि Mk.*
  1.13
 विमुञ्चन्त्यवशा देहं कालस्य वशमागताः Rām.  Mu.*
  1.12.

Necessary,  certain
 किमस्य भवतो यथा सुहृद एव नाशो$वशः Mu.*
  6.16. Comp.
   -इन्द्रियचित्त a.
  whose mind and senses are not held in subjection.  -गa.  Not being in any one's power.

Apte 1890

English

 अवश a. [नास्ति वशं आयत्तत्वं यस्य] 1 Independent,  free. 
2 Not compliant or docile,  disobedient,  selfwilled
 स्त्री चावशा Pt. 1. 424
 Ms. 5. 33. 
3 Not subjected to or swayed
 अवशो विषयाणां K. 45
 uncontrolled,  unrestrained
 °इंद्रियचित्तानां H. 1. 18
 2. 182
 Dk. 34
 मधुरैरवशानि लंभयन् वशं Ki. 2. 55 wild. 
4 Not master of oneself,  subject to the senses
 कमपरमवशं न विप्रकुर्युः Ku. 6. 95. 
5 Not having one's own will,  dependent,  helpless,  powerless
 सकलमवशं सीदति जगत् H. 2. 77
 कार्यते ह्यवशः Bg. 3. 5
 K. 174
 Pt. 1. 335
 U. 3
 कथमवशो ह्ययशोविषं पिबामि Mk. 10. 13
 विमुंचंत्यवशा देहं कालस्य वशमागताः Rām.
 Mu. 1. 12. 
6 Necessary,  certain
 किमस्य भवतो यथा सुहृद एव नाशोऽवशः Mu. 6. 
Comp. 
इंद्रियचित्त a. whose mind and senses are not held in subjection. 

Monier Williams Cologne

English

 अ-वश॑ mf(आ)n.  unsubmissive to another's will,  independent,  unrestrained,  free, AV.
   vi,  42,  3 & 43,  3,  &c.
  

 not having one's own free will,  doing something against one's desire or unwillingly,  Mn.
   v,  33
 Bhag.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 अवश अ-वश,  अस्,  आ,  अम् (rt. वश्),  unsub-
missive to another's will
 independent,  unrestrained, 
free
 not having one's own free will
 doing some-
thing against one's liking or unwillingly
 necessary, 
certain.
—अवशङ्-गम,  अस्,  आ,  अम्,  not submitting
to another's will.
—अवशेन्द्रिय-चित्त (°श-इन्),  अस्, 
आ,  अम्,  whose mind and senses are not held in sub-
jection.

Macdonell

English

 अवश a-vaśá,  a.
  not subject to anotherʼs 🞄will,  independent,  free
 unwilling: -ga,  a.
  not 🞄subject to (g.)
 -vaśin,  a.
  unwilling.

Apte Hindi

Hindi

अवश
"वि*, न* त*" - -
"स्वतंत्र,  मुक्त"

अवश
"वि*, न* त*" - -
"जो वश्य या आज्ञाकारी न हो,  अवज्ञाकारी,  स्वेच्छाचारी"

अवश
"वि*, न* त*" - -
जो किसी के अधीन न हो

अवश
"वि*, न* त*" - -
"लाचार,  इन्द्रियों का दास "

अवश
"वि*, न* त*" - -
"पराश्रित,  असहाय,  शक्तिहीन"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರತಂತ್ರ /ಇತರರಿಗೆ ಅಧೀನನಾದ
प्रयोगाः - > "भूतग्राममिमं कृत्स्नं अवशं प्रकृतेर्वशात्"
उल्लेखाः - > गीता० ९-८
अवश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಾಧೀನನಲ್ಲದ /ಸ್ವತಂತ್ರನಾದ
अवश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ
व्युत्पत्तिः - > नास्ति वश स्वस्य परस्य वा आयतत्वं यस्य
प्रयोगाः - > "मधुरैरवशानि लम्भयन्नपि तिर्यञ्चि शमं निरीक्षितैः"
उल्लेखाः - > किरा० २-५५
अवश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸಮರ್ಥ /ಪ್ರತೀಕಾರಾಶಕ್ತ
प्रयोगाः - > "मामग्रासनतोऽवकृष्टमवशं ये दृष्टवन्तः पुरा"
उल्लेखाः - > मुद्रा० १-१२

L R Vaidya

English

 avaSa {% a. (f. शा) %} 1. Independent,  free
 2. not having one’s own free will,  dependent,  कार्यतेह्यवशः Bg.iii.5.

Bopp

Latin

 अवश (voluntatem,  arbitrium non habens,  KARM.
ex अ priv. et वश voluntas,  arbitrium)
1) invitus. BH.
3. 5.
2) non subactus. HIT. 12. 8.

Lanman

English

 a-vaśá,  a. not willing or submissive
 uncontrolled.
 [váśa: acct,  1288a^4.]

Mahabharata

English

Avaśa = Śiva (1000 names^2).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवश त्रि०
  नास्तिवशमायत्तत्वं यस्य । १ अस्वाधीने,  २ कामादि-परवशे,  ३ पराधीने च । “जग्ध्वाह्यविधिना मांसंप्रेत्य तैरद्यतेऽवशः” मनुः । कार्य्यतेऽह्यवशः कर्म्म सर्वःप्रकृतिजैर्गुणैः” “कार्य्यतेऽह्यवशोऽपि सन्” इति च गीता ।

Capeller

German

 अवश॑ (eig. ohe — fremden o. eigenen —
Willen)
 unabhängig,  frei
 unlustig, 
ungern (invitus).

Burnouf

French

 अवश अवश a. (वश्) qui n'a pas sa volonté,  son libre
arbitre
 malgré soi.
		 Sans volonté,  sans opposition
 volontiers.

Stchoupak

French

 अ-वश-
 a. qui agit malgré lui 
 insoumis,  désobéissant 
 sans pouvoir 
indépendant. libre 
 nécessaire.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.