| YouTube Channel

अवर्णः (avarNaH)

 
Apte Hindi
Hindi
अवर्णः
पुं*
 - -
"लोकापवाद, अपकीर्ति, कलंक, बट्टा"
अवर्णः
पुं*
 - -
"लांछन, निन्दा"
E Bharati Sampat
Sanskrit
१. हृस्वदीर्घप्लुतादिभिः अष्टादशभिःभेदैःयुक्तः अवर्णः । "अ शत्यष्टादशानां संज्ञा" सि.कौ. । २. वर्ण्यते इति । न वर्णः । अपवादः, अपकीर्तिः । "सोढुं न तत्पूर्वमवर्णमीशे आलानिकं स्थाणुमिव द्विपेन्द्रः" - रघुः १५.३७ । ३. निन्दा, अधिक्षेपः । ‘न चावदद्भर्तुरवर्णमार्या निराकरिष्णोः वृजिनादृतेऽपि’ - रघु. १४.५७ । ‘अवर्णाक्षेपनिवरिपरीवादापवारवत्’ - अमरः ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निन्दा, निन्दावाक्यम्, आक्षेपः, अधिक्षेपः, निर्भर्त्सना, दुरुक्तिः, अपवादः, परिवादः, गर्हा, दुष्कृतिः, निन्दनम्, अवर्णः, निर्व्वादः, परीवादः, उपक्रोशः, जुगुभा, कुत्सा, गर्हणम्, जुगुभनम्, कुत्सनम्, अपक्रोशः, भर्त्सनम्, अववादः, धिक्क्रिया, गर्हणा
noun
कस्यापि वास्तविकं कल्पितं वा दोषकथनम्।
"अस्माभिः कस्यापि निन्दा न कर्तव्या।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अवर्णः
Root: अवर्ण
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ जुगुप्सा
Meaning(s):
⇒ Reproof
censure
Shloka(s):
2|4|32|2 ► शापोऽधिक्षेप आक्रोशः परिवादोऽप्यवर्णवत्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|33|1 ► अवर्णवादो निर्वादोऽप्यपवादो विरूक्षणम्। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|32|2 ⇢ परिवादः (परिवाद) (पुं) ⇒ Reproof
censure ⇒
➠ 2|4|32|2 ⇢ अवर्णः (अवर्ण) (पुं) ⇒ Reproof
censure ⇒ जुगुप्सा
➠ 2|4|32|2 ⇢ अवर्णम् (अवर्ण) (नपुं) ⇒ Reproof
censure ⇒ जुगुप्सा
➠ 2|4|33|1 ⇢ अवर्णवादः (अवर्णवाद) (पुं) ⇒ Reproof
censure ⇒
➠ 2|4|33|1 ⇢ निर्वादः (निर्वाद) (पुं) ⇒ Reproof
censure ⇒ जुगुप्सा
➠ 2|4|33|1 ⇢ अपवादः (अपवाद) (पुं) ⇒ Reproof
censure ⇒ जुगुप्सा
➠ 2|4|33|1 ⇢ विरूक्षणम् (विरूक्षण) (नपुं) ⇒ Reproof
censure ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवर्णः,
पुं,
 (वर्ण्यते प्रशस्यते अनेन इति वर्णः ततोविरोधे नञ्समासः ।) निन्दा । परीवादः । इत्य-मरसिंहः ॥
(“सोढुं न तत्पूर्व्वमवर्णमीशेआलानिकं स्थाणुमिव द्विपेन्द्रः” ।इति रघुवंशे ।)