| YouTube Channel

अवरुध् (avarudh)

 
Apte
English
अवरुध् [avarudh], 7
U.
To obstruct, hinder, stop, prevent, detain
मा गा इत्यवरुद्धया
Ś.*
 2.2.
To shut up, besiege
अवारोधि गौर्गौपेन
अवारुद्ध गौः
(स्वयमेव) न रुधः
P.
 III.1.64 Sk.
so पुरमवारुणत्
to confine, lock up (oft . with two
acc.
 )
शोकं चित्तमजारुधत्
Bk.*
 6.9
व्रजमवरुणद्धि गाम् Sk.
with
loc.
 case also
आत्मानमात्मन्यवरुध्य Bhāg.
To furnish, supply, procure, obtain (for one), get, attain to
कामम्, अन्नम्.
To suspend
attach oneself.
Apte 1890
English
अवरुध् {c7c} U. 1 To obstruct, hinder, stop, prevent, detain
मा गा इत्यवरुद्धया Ś. 2. 2.
2 To shut up, besiege
अवरोधि गौर्गौपेन
अवारुद्ध गौः
( स्वयमेव) P. III. 1. 64 Sk.
so पुरमवारुणत्
to confine, lock up (oft. with two acc.)
शोकं चित्तनवारुधत् Bk. 6. 9
व्रजमवरुणद्धिगां Sk.
with loc. case also
आत्मानमात्मन्यवरुध्य Bhāg.
3 To furnish, supply, procure, obtain (for one), get, attain to
कामं, अन्नं.
4 To suspend
attach oneself.
Monier Williams Cologne
English
अव-√ रुध्
P.
 (aor. -रुधत्) to obstruct, enclose, contain,
RV.
 x, 105, 1, (Inf. -रोद्धुम्) to check, keep back, restrain,
R.
 iii, 1, 33, to expel,
Kauś.
ŚāṅkhŚr.
R.
 ii, 30, 9
-रुणद्धि, to seclude, put aside, remove,
ŚBr.
KauṣBr.
ṢaḍvBr.
to shut in, (aor. Ā. अवारुद्ध and
Pass.
 अवारोध्),
Pāṇ.
 iii, 1, 64, Sch.
to keep anything (acc. , as one's grief) locked up (in one's bosom
acc.
 ),
Bhaṭṭ.
(ind.
p.
 -रुध्य) to keep one's self (आत्मानम्) wrapped up in one's self (आत्मनि),
BhP.
(impf. अवारुणत्) to confine within, besiege,
Daś.
 : Ā. -रुन्धे (for °न्द्धे,
AV.
impf.
 अवारुन्ध,
TS.
ind.
p.
 -रु॑ध्य, ib.
Ved.
Inf.
 -रु॑धम्, ib. and -रुधम्,
MaitrS.
 ) chiefly
Ved.
 to reach, obtain, gain:
P.
 (p.
f.
 -रुन्धती
cf.
 अनु√ रुध्)
to be attached to, like,
BhP.
 :
Desid.
 Ā. -रुरुत्सते,
Ved.
 to wish to obtain or gain,
TS.
&c.
 :
Intens.
P.
 (Subj. 2. sg. -रोरुधस्) to expel from (the dominion),
R.
 ii, 58, 20.
Monier Williams 1872
English
अवरुध् अव-रुध्, cl. 7. P. A. -रुणद्धि,
-रुनधे, -रोधुम्, to obstruct, restrain, hinder,
shut up, besiege
to keep back: Pass. -रुध्यते:
Intens. P. -ररोद्धि, to injure, hurt.
Apte Hindi
Hindi
अवरुध्
रुधा* उभ* अव-रुध् - "रोकना, अटकाना"
प्राकृत शब्द
अवरुध्
रुधा* उभ* अव-रुध् -
"बन्दी बनाना, कैद करना, बन्द करना "
अवरुध्
रुधा* उभ* अव-रुध् -
घेरा डालना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 संवृ, आवृ, निरुध्, अवरुध्
verb
द्वारादिषु वस्तुविशेषं स्थापयित्वा पिधानानुकूलः व्यापारः।
"सः मूषकबिलं संवृणोति।"
Synonyms:
 संरुध्, अवरुध्, निरुध्, निग्रह्, नियम्, संयम्, निबन्ध्, प्रतिबन्ध्, आवृ, संहृ
verb
भावनवेगनियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
"सः क्रोधं संरुणद्धि।"
Synonyms:
 रुध्, अवरुध्, संरुध्, समारुध्, निरुध्, प्रतिबन्ध्, आवृ
verb
फलसिद्धये व्यवधानोत्पन्नानुकूलः व्यापारः।
"चौराः मार्गम् अरुन्धन्।/अरुणत् यवनः साकेतम्। (म.भा.3.1.111)"
Synonyms:
 अवरुध्, संयम्, नियम्, निग्रह्, संरुध्, निरुध्, निवर्तय, प्रशमय, शमय
verb
इच्छानियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
"अहं सीतां मीलितुम् अतीव समुत्सुकः आसम् परं तस्याः आचरणं दृष्ट्वा आत्मानम् अवारुणधम्।"
Synonyms:
 निष्कासय, उत्सारय, निःसारय, निरस्, निर्धू, निर्यापय, निर्वद्, निर्वासय, उच्चाटय, समुत्पाटय, समुदीरय, चालय, समुद्वासय, अवरुध्, उदाकृ, उत्कालय, उद्धू, त्याजय, नाशय, विप्रवासय, विवासय, समाक्षिप्, व्यपरोपय, व्यस्, संचालय, सञ्चालय, निर्विवह्, निर्हन्, निर्हृ, दालय, निस्त्यज्, उदस्, उत्क्लिश्, अपच्यु, अवहन्, अपरुध्, उदज्, उद्वस्, जि, निष्कृ, परिनिर्हन्, परिवृज्, प्रामर्जय, वितथीकृ, विरोपय
verb
बलात् स्थानत्यागप्रेरणानुकूलः व्यापारः।
"राजीवः द्वारि तिष्ठन्तं श्वानं निरकासयत्।"
Synonyms:
 अवरुध्
verb
समस्याभिः ग्रस्तानुकूलः व्यापारः।
"स्मितायाः गृहं गत्वा अहं तस्याः परिवारस्य समस्याभिः अवारुध्ये।"
Synonyms:
 रुध्, अवरुध्, आरुध्, उपरुध्, संरुध्, संनिरुध्, समारुध्, विष्टम्भ्, अवष्टम्भ्
verb
अवरोधनानुकूलः व्यापारः।
"कूपे पङ्केन जलम् अरुणत्।"
Synonyms:
 विघ्नय, विरुध्, अवरुध्, उपरुध्, समारुध्, संनिरुध्, संरुध्, समुपरुध्, निबाध्, परिरुध्, परिष्ठा, निबन्ध्, विबन्ध्, व्याहन्, विष्टम्भ्, विष्टम्भय, द्वृ, युप्
verb
कार्यविशेषे बाधोत्पन्नानुकूलः व्यापारः।
"माधवः सर्वेषु कार्येषु विघ्नयति।"
Stchoupak
French
अव-रुध्-
retenir
chasser
envelopper, assiéger
aimer
moy. obtenir
int. chasser du trône
dés. moy. désirer avoir
°रुद्ध- empêché
enfermé
chassé
déguisé.
अवरुद्ध-देह- a. incarcéré.