| YouTube Channel

अवबुध् (avabudh)

 
Apte
English
अवबुध् [avabudh], 4
A.
To awake
to recognise
तं चावबुध्या- ब्रवम्
Dk.*
 127.
To become sensible or aware of, feel, perceive, know, understand
त्वक्स्पर्शं नावबुध्यते
Mb.
एकान्तमौग्ध्यानवबुद्धविभ्रमैः
Śi.*
 12, 3
Bk.*
 15.11
Ms.*
 8.53
अधीत्यावबुद्धय च
येनावबुध्यते तत्त्वं प्रकृतेः पुरुषस्य च Bhāg. knows.
Caus.
To awaken, rouse
रामो रामाव- बोधितः
R.*
 12.23.
To make one aware of, inform
ब्रह्मचोदनानुपुरुषमवबोधयत्येव केवलम् Ś. B.
प्रागेव विदुरो वेद तेना- स्मानवबोधयत्
Mb.
To remind, put in mind of
आर्ये सम्यगवबोधितो$स्मि Ś1. v. l.
To teach, instruct.
Apte 1890
English
अवबुध् {c4c} A. 1 To awake
to recognise
तं चावबुध्याब्रवम् Dk. 127.
2 To become sensible or aware of, feel, perceive, know, understand
त्वक्स्पर्शं नावबुध्यते Mb.
एकांतमौग्ध्यानवबुद्धविभ्रमैः Śi. 12. 39
Bk. 15. 101
Ms. 8. 53
अधीत्यावबुद्ध्य च
येनावबुध्यते तत्त्वं प्रकृतेः पुरुषस्य च Bhāg. knows.
Caus. 1 To awaken, rouse
रामो रामावबोधितः R. 12. 23.
2 To make one aware of, inform
ब्रह्मचोदनानुपुरुषमवबोधयत्येव केवलं Ś. B.
प्रागेव विदुरो वेद तेनास्मानवबोधयत् Mb.
3 To remind, put in mind of
आर्ये सम्यगवबोधितोऽस्मि Ś. 1. v. l.
4 To teach, instruct.
Monier Williams Cologne
English
अव-√ बुध् बुध्यते (fut. 3.
pl.
 -भोत्स्यन्ते,
MBh.
 iii, 1363, rarely
P.
 , e.g. -बुध्यति,
Hariv.
 10385
2. sg. -बुध्यसि,
MBh.
 vi, 2921)
to become sensible or aware of, perceive, know
Caus.
 (impf. -बोधयत्) to make one aware of, remind of
MBh.
 i, 5811,
&c.
to cause to know, inform, explain,
Bālar.
&c.
 :
Pass.
 -बुध्यते, to be learnt by (instr.),
BhP.
Monier Williams 1872
English
अवबुध् अव-बुध्, cl. 4. A. -बुध्यते,
-बोद्धुम्, to awake, become sensible or aware of,
perceive, know: Caus. -बोधयति, -यितुम्, to make
one aware of, inform, explain.
Apte Hindi
Hindi
अवबुध्
भ्वा* उभ* अव-बुध् -
"जानना, ज्ञात करना, समझना"
अवबुध्
भ्वा* उभ*प्रेर* अव-बुध् -
"ज्ञात कराना, सूचित करना, परिचय देना"
अवबुध्
भ्वा* उभ* अव-बुध् -
"उठाना, जगाना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ज्ञा, अवगम्, अवबुध्, अवे, आविद्
verb
कार्यनिष्पादने समर्थानुकूलः व्यापारः।
"अहं सूचिकर्म जानामि।"
Synonyms:
 ज्ञा, अवगम्, बुध्, अवबुध्
verb
ज्ञानप्राप्त्यनुकूलः व्यापारः।
"भवतः कथनस्य आशयं जानामि अहम्।"
Synonyms:
 अवगम्, बुध्, अवबुध्, विद्, ज्ञा, ग्रह्, परिग्रह्, उपलभ्, ऊह्, विभावय, अवधारय
verb
कञ्चन विषयं बुद्धौ धारणानुकूलः व्यापारः।
"अवबोधनान्तरमपि सः इदं कूटं न अवागमत्।"
Synonyms:
 ज्ञा, विद्, बुध्, अवगम्, अव इ, अभि ज्ञा, अनुविद्, अभिसंविद्, अवबुध्, आविद्, प्रज्ञा
verb
बोधनानुकूलः व्यापारः।
"न हि सर्वः सर्वं जानाति।"
Stchoupak
French
अव-बुध्-
moy. percevoir
s'éveiller
comprendre
caus. rappeler qqch.
à qq'un, faire savoir
éveiller
pass. être instruit par
°बुद्ध-
appris
°बोधित- éveillé.