| YouTube Channel

अवधिमत् (avadhimat)

 
Apte
English
अवधिमत् [avadhimat],
a.
Limited, bounded.
Apte 1890
English
अवधिमत् a. Limited, bounded.
Monier Williams Cologne
English
अव-धि—मत्
mfn.
limited, bounded,
Pāṇ.
v, 3, 35, Sch.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवधिमत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಲ್ಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ
अवधिमत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಾಯಿದೆಯುಳ್ಳ /ಕಾಲದ ಗಡುವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > अवधिरस्यास्ति
Abhyankara Grammar
English
अवधिमत् object of limit
cf. दूरे चेदव- धिमान् अवधेर्भवति Kāś. on P.V.3.37.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवधिमत्
त्रि०
अवधिरस्त्यस्य मतुप! अवधिविशिष्टे अवथिमत्त्वमेव पञ्चम्यर्थ इति नव्यनैयायिकाः तेन तस्य स्वरूप-सम्बन्धेन इतरपदार्थेऽन्वयः अवधित्वस्य पञ्चम्यर्थत्व स्वीकारेतु निरूपकतासम्बन्धेनान्यपदार्थेऽन्वयस्य वक्तव्यतया नञ्-समभिव्याहारे तेनैवसम्बन्धेनाभावान्वयस्याभ्युपगम्यत्वेननिरूपकतासंसर्गस्य वृत्त्यनियामकतया तत्सम्बन्धस्य प्रति-योगितानवच्छेदकतयानन्वयः वृत्तिनियामकसम्बन्धस्यैव तथा-त्वात् अवधिमत्त्वस्य तदर्थत्वे तु तस्य स्वरूपसम्बन्धेना-न्वयात् नञ्समभिव्याहारे अन्वयसम्भवः स्वरूपसम्बन्धस्यवृत्तिनियामकतया तस्य प्रतियोगितावच्छेदकत्वसंभयेनबाधकाभावात् “अतएव व्युत्पत्तिवादे गदाधरेण अवधि-त्वमवधिमत्त्वं वा पञ्चग्या अर्थ इति प्रथमपक्षेऽस्वरस्सूचनाय तस्यान्ते निवेशः कृतः “उत्तरादिभ्य एनप्स्यादवध्यवधिमतोः सामीप्ये” सि० कौ०