| YouTube Channel

अलक्त (alakta)

 
शब्दसागरः
English
अलक्त
m.
(-क्तः) Lac, the red animal dye so called.
E.
neg. रक्त red,
being changed to
than what nothing is redder.
Capeller Eng
English
अलक्त
m.
अलक्तक
m.
n.
red lac.
Yates
English
अलक्त (क्तः) 1.
m.
Lac.
Wilson
English
अलक्त
m.
(-क्तः) Lac, the red animal dye so called.
E.
neg. रक्त red, being changed to
than what nothing
is redder.
Apte
English
अलक्तः [alaktḥ] क्तकः [ktakḥ], क्तकः [न रक्तो$स्मात्, रस्य लत्वम्, स्वार्थे कन् Tv.] The red resin of certain trees, red lac or sap (formerly used by women to dye certain parts of their body, particularly the soles of the feet and lip) (Mar. अळिता)
(दन्तवाससा) चिरोज्झितालक्तकपाटलेन
Ku.*
5. 34, 68
7.58
बिम्बाधरालक्तकः
M.*
3.5
अलक्तकाङ्कां पदवीं ततान
R.*
7.7
स्त्रियो हृतार्थाः पुरुषं निरर्थं निष्पीडितालक्तकवत्त्यजन्ति
Mk.*
4.15.
Comp.
-रसः red lac, juice
अलक्तरसरक्ता- भावलक्तरसवर्जितौ अद्यापि चरणौ तस्याः पद्मकोशसमप्रभौ
Rām.*
2.6.18. -रागः the red colour of alakta.
Apte 1890
English
अलक्तः
क्तकः [न रक्तोऽस्मात्, रस्य लत्वं, स्वार्थे कन् Tv.] The red resin of certain trees, red lac or sap (formerly used by women to dye certain parts of their body, particularly the soles of the feet and lip)
(दंतवाससा) चिरोज्झितालक्तकपाटलेन Ku. 5. 34, 68
7. 58
बिंबाधरालक्तकः M. 3. 5
अलक्तकांकां पदवीं ततान R. 7. 7
स्त्रियो हृतार्थाः पुरुषं निरर्थं निष्पीडितालक्तकवत्त्यजंति Mk. 4. 15.
Comp.
रसः red lac, juice
अलक्तरसरक्ताभावलक्तरसवर्जितौ अद्यापि चरणौ तस्याः पद्मकोशसमप्रभौ Rām.
रागः the red colour of alakta.
Monier Williams Cologne
English
अलक्त
m.
(said to be for अरक्त), red juice or lac (obtained from the red resin of certain trees and from the cochineal's red sap),
L.
Monier Williams 1872
English
अलक्त अलक्त or अलक्तक, अस्, m. (said to
be for अ-रक्त), the red resin of certain trees
or
perhaps the cochineal or its red sap.
—अलक्त-रस,
अस्, m. the Alakta juice [cf. the preceding].
Macdonell
English
अलक्त alakta, °क -ka,
m.
(n. ) red lac.
Benfey
English
अलक्त अलक्त (cf. लक्तक),
m.
Lac,
the red animal dye so called.
Apte Hindi
Hindi
अलक्तः
पुं*
- "न रक्तोऽस्मात्, यस्य लत्वम् - स्वार्थे कन्- तारा*"
"कुछ वृक्षों से निकलने वाली राल, लाल रंग की लाख महावर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अलक्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಗು /ಒಂದು ಮರದ ರಸ
निष्पत्तिः - > रस्य लः (वा० ८-२-१०)
व्युत्पत्तिः - > रक्तोऽस्मात्
L R Vaidya
English
alakta {% m. %} The red resin of certain trees.
Bopp
Latin
अलक्त m. (secundum Wils. pro अरक्त non rubrum habens,
i. e. quo nihil rubrius est, cf. अनुत्तम) gummi lac-
cae.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
लाक्षा द्रुमामयो राक्षा रङ्गमाता पलंकषा ६८५
जतु क्षतघ्ना कृमिजा यावालक्तौ तु तद्रसः
-wordlist-
लाक्षा (स्त्री), द्रुमामय (पुं), राक्षा (स्त्री), रङ्गमाता (स्त्री), पलङ्कषा (स्त्री), जतु (क्ली), क्षतघ्ना (स्त्री), कृमिजा (स्त्री), याव (पुं), अलक्त (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अलक्तः,
पुं,
(न रक्तोऽस्मात्, रस्य लत्वं ।) वृक्षनि-र्यासविशेषः लाहा जौ इति भाषा ।तत्पर्य्यायः राक्षा लाक्षा जतु यावः ५द्रुमामयः इत्यमरः
रक्षा इति भरतः ।अरक्तः इत्यमरटीकायां भरतः
जतुकं ९यावकः १० अलक्तकः ११ रक्तः १२ इतिशब्दरत्नावली
पलङ्कषा १३ कृमिः १४ वर-वर्णिनी १५ इति जटाधरः
तस्य गुणादिः ।“लाक्षा पलङ्कषालक्ती यावो वृक्षामयो जतु ।लाक्षा वर्ण्या हिमा बल्या स्निग्धा तुवरालघुः
अनुष्णा कफपित्तास्रहिक्काकासज्वरप्रणुत् ।व्रणोरक्षतवीसर्पकृमिकुष्ठगदापहा
अलक्तको गुणैस्तद्वद्विशेषाद्व्यङ्गनाशनः” ।इति भावप्रकाशः
*
लाक्षारसः आल्ता इतिभाषा तत्पर्य्यायः अलक्तकः जतुरसः ३रागः निर्भर्त्सनः जननी जनकरी सम्पद्या८ चक्रवर्त्तिनी अस्य गुणाः तिक्तत्वं उष्णत्वं ।कफवातरोगब्रणदोषनाशित्वं कण्ठरोगशम-नत्वं रुचिकारित्वञ्च इति राजनिर्गण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अलक्त
पु०
रक्नोऽस्मात् ब० रस्य लत्वम् लाक्षारसे, स्वार्थे कन् अलक्तकोऽप्यत्र तद्धेतौ लाक्षायाञ्च ।“अलक्ताकाङ्कां पदवीं ततान” कुमा० रघुश्च “चिरोज्झि-तालक्तकपाटलेन” कुमा० गोरचनालक्तककुङ्कुमेनेति” तन्त्रम्
Capeller
German
अलक्त
m.
,
°क्तक
m.
n.
roter Lack.
Burnouf
French
अलक्त अलक्त
m.
gomme laque. Cf. लक्कद्वीप les
Laquedives ou îles de la laque.
अलक्तक
n.
mms.
Stchoupak
French
अलक्त-
m.
laque rouge
-क- id.
°रस- id.