| YouTube Channel

अरुचिः (aruciH)

 
Apte
English
अरुचिः [aruciḥ],
f.
Aversion, dislike in general
क्व सा भोगानामुपर्यरुचिः
K.*
 146.
Want of appetite, disrelish, disgust
सन्निपातक्षयश्वासकासहिक्कारुचिप्रणुत् Suśr.
Absence of a satisfactory explanation.
Apte 1890
English
अरुचिः f. 1 Aversion, dislike in general
क्व सा भोगानामुपर्यरुचिः K. 146.
2 Want of appetite, disrelish, disgust
सन्निपातक्षयश्वासकासहिक्कारुचिप्रणुत् Suśr.
3 Absence of a satisfactory explanation.
Apte Hindi
Hindi
अरुचिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"अनिच्छा, किसी वस्तु का अच्छा न लगना "
अरुचिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"भूख न लगना, स्वादु न लगना, उकता जाना"
अरुचिः
"स्त्री* , न* त*" - -
संतोषजनक व्याख्या का अभाव
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पु) न रुचिः यत्र । १.सत्यभिलाषे अभ्यवहारासामर्थ्यरूपः रोगभेदः। २.दशविधकामदशासु वस्तुवैराग्यरूपः भेदः। ‘अरुचिर्वस्तुवैराग्यम्’ सा०द०३.२०७। (स्त्री) ३.असन्तोषः। ४.अनपेक्षा ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अक्षुधा, अरुचिः
noun
भोजनस्य अनिच्छा।
"अनवस्था अक्षुधाम् उत्पादयति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अरुचिः,
पुं,
 (न रुचिर्यत्र सः ।) रोगभेदः ।स च सत्यभिलाषेऽभ्यवहारासामर्थ्यरूपः । इतिरक्षितः ॥
तत्पर्य्यायः । अरोचकः २ अश्रद्धा ३अनभिलाषः ४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
(“दोषैः पृथक् सह च चित्तविपर्य्ययाञ्च, भक्तायनेषु हृदि चावतते प्रगाढं ।नान्ने रुचिर्भवति तं भिषजो विकारं, भक्तोपघातमिह पञ्चविधं वदन्ति” ॥
इति सुश्रुतः । अलङ्कारशास्त्रोक्तदशविधस्मर-दशामध्ये परिगणितो वस्तुवैराग्यरूपः स्मरदशा-विशेषः, यथा साहित्यदर्पणे, --“अङ्केष्वसौष्ठवं तापः पाण्डुता कृशताऽरुचिः ।अरुचिर्वस्तुवैराग्यं सर्व्वत्रारागिता धृतिः” ॥