अरतिः (aratiH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Hindi
Hindiलगाव के बिना किया जा रहा
Apte Hindi
Hindiअरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
आमोद-प्रमोद का अभाव
अरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"पीड़ा, कष्ट"
अरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"चिन्ता, खेद, बेचैनी, क्षोभ"
अरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"असन्तोष, संतोषाभाव"
अरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"निढालपना, सुस्ती"
अरतिः
"स्त्री* , न* त*" - -
एक पैत्तिक रोग
E Bharati Sampat
Sanskrit(पु) ऋ(गतौ)+अतिः। ‘अहिवर्तिभ्यश्चित्’ उ०४.६०। १.कोपः, क्रोधः। ‘अरतिः क्रोधः’ सि०कौ० उ०५०९। (स्त्री) न रतिः। न+रमु(क्रीडायाम्)+क्तिन् । ‘स्त्रियां क्तिन्’ ३.३.९४। २.असन्तोषः। ३.अप्रीतिः, प्रीत्यभावः। ‘अरतिर्जनसंसदि’ गीता १३.१०। ४.वेदना, दुःखम् । ५.उत्साहहीनता, दशकामदशासु भेदः। ‘दृङ्मनःसङ्गसङ्कल्पा जागरः कृशताऽरतिः। ह्रीत्यगोन्मादमूर्छान्ता इत्यङ्गदशा दश’ । ६.इष्टवियोगात् चित्तस्य आकुलीभावः। ‘स्वाभीष्टवस्त्वलाभेन चेतसो यानवस्थितिः। अरतिः सा तु विज्ञेया’ । ७.अस्वास्थ्यम्, सुष्ठुताऽभावः। ‘श्रमोऽरतिर्विवर्णत्वं वैरस्यं नयनप्लवः’ सुश्रुतः। (वि) प्रीतिशून्यः, अनुरागरहितः।
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritअरतिः, (रम् + क्तिन्, नञ्समासः ।) अनव-स्थितचित्तत्वं । इति रक्षितः ॥
क्रीडाभावः । इतिकार्त्तिकः ॥
रतिविरहः । रतिशून्ये त्रि ॥
(विरक्तिः । प्रीतिविरहः । अनुरागराहित्यं ।उत्साहहीनता । उद्यमाभावः । उद्योगराहित्यं ।निश्चेष्टता । सुखाभावः । दुःखं । क्लेशः । औत्-सुक्यं । उद्वेगः । इष्टवियोगात् चित्तस्याकुलीभावः ।यदुक्तं, --“स्वाभीष्टवस्त्वलाभेन चेतसो यानवस्थितिः ।अरतिः सा तु विज्ञेया” । सुष्ठुताभावः । अस्वास्थ्यं ।“श्रमोऽरतिर्विवर्णत्वं वैरस्यं नयनप्लवः” ।इति सुश्रुते ।)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.