| YouTube Channel

अयोग (ayoga)

 
शब्दसागरः
English
अयोग
m.
 (-गः)
1. Separation, disjunction.
2. A widower, an absent
lover or husband.
3. Unfitness, unsuitableness.
4. Medical treatment,
counter to the symptoms.
5. Consistent treatment, non-mixture of
opposite qualities.
6. Dislike, aversion to any thing.
7. Vigorous
effort, exertion.
8. An iron hammer.
E.
 अ neg. and योग union
or
अयस् iron, and ग what goes, or is.
Capeller Eng
English
अयोग
m.
 separation (lit. non-union), inconsistency,
impropriety, impossibility
want of devotion (abl. °तस्).
Yates
English
अ-योग (गः) 1.
m.
 Separation
a
widower
dislike
effort.
Wilson
English
अयोग
m.
 (-गः)
1 Separation, disjunction.
2 A widower, an absent lover or husband.
3 Unfitness, unsuitableness.
4 Medical treatment, counter to the symptoms.
5 Consistent treatment, non-mixture of opposite qualities.
6 Dislike, aversion to any thing.
7 Vigorous effort, exertion.
8 An iron hammer.
E.
 अ neg. and योग union
or अयस् iron, and ग what goes, or
is.
Apte
English
अयोग [ayōga],
a.
Unconnected with.
Indistinctly connected.
Making vigorous efforts.
गः Separation, disjunction, interval.
Unfitness, impropriety, incongruity.
An improper conjunction.
Inefficacy of a remedy or medicine (as of a purgative of emetic).
Strong or vigorous effort.
Medical treatment against the symptoms.
Non-application or misapplication of remedies.
A sort of disease (cured by prescribing emetics).
A widower
absent lover or husband (विधुर).
A hammer (for अयोग्र, अयोघन).
Dislike.
A conjunction of two planets (also inauspicious).
Falling from the practice of Yoga
दत्तस्त्वयोगादथ योगनाथः
Bhāg.*
 6.8.16.
Comp.
 -वाहः a term for अनुस्वार, विसर्जनीय, उपध्मानीय, and जिह्वामूलीय as standing between vowels and consonants
अनुस्वारो विसर्गश्च कपौ चैव परिश्रितौ । अयोगवाहा विज्ञेया आश्रयस्थानभागिनः ॥
Apte 1890
English
अयोग a. 1 Unconnected with.
2 Indistinctly connected.
3 Making vigorous efforts.
गः 1 Separation, disjunction, interval.
2 Unfitness, impropriety, incongruity.
3 An improper conjunction.
4 Inefficacy of a remedy or medicine (as of a purgative or emetic).
5 Strong or vigorous effort.
6 Medical treatment against the symptoms.
7 Non-application or misapplication of remedies.
8 A sort of disease (cured by prescribing emetics).
9 A widower
absent lover or husband (विधुर).
10 A hammer (for अयोग्र, अयोघन).
11 Dislike.
12 A conjunction of two planets (also inauspicious).
Comp.
वाहः a term for अनुस्वार, विसर्जनीय, उपध्मानीय, and जिह्वामूलीय as standing between vowels and consonants
अनुस्वारो विसर्गश्च ZकVपौ चैव पराश्रितौ । अयोगवाहा विज्ञेया आश्रयस्थानभागिनः ।.
Monier Williams Cologne
English
अयो—ग a
mfn.
 relating to iron,
Nalac.
1. अ-योग
m.
 separation, disjunction
separation from a lover,
Daśar.
unfitness, unsuitableness, nonconformity, Kāvyād.
impossibility Comm. on
Kum.
 iii, 14
inefficacy of a remedy,
Suśr.
medical treatment counter to the symptoms, non-application or mis-application of remedies,
Suśr.
vigorous effort, exertion,
L.
inauspicious conjunction of planets,
L.
N.
 of a certain conjunction of planets.
2. अयोग
m.
 [NBD. ]
=
 अयोगव,
MBh.
 xii.
Monier Williams 1872
English
अ-योग, अस्, m. separation, disjunction
interval
unfitness, unsuitableness, unconformity
inefficacy of
a remedy
medical treatment counter to the symp-
toms
non-application or mis-application of re-
medies
vigorous effort, exertion
a widower, an
absent lover or husband
inauspicious conjunction of
the planets
a conjunction of two planets
(अस्, आ,
अम्), unconnected with
indistinctly connected with
making vigorous efforts.
—अयोग-वाह, अस्, m. a
term for Anusvāra, Visarjanīya, Upadhmānīya, and
Jihvāmūlīya, as standing between vowels and conso-
nants. (For अयो-ग, hammer, see अयो-ऽग्र below.)
Macdonell
English
अयोग a-yoga,
m.
 separation
wrong employment
🞄bad quality
inappropriateness
🞄impossibility.
Apte Hindi
Hindi
अयोगः
पुं*
 - -
"अलगाव, वियोग, अन्तराल"
अयोगः
पुं*
 - -
"अयोग्यता, अनौचित्य, असंगति"
अयोगः
पुं*
 - -
अनुचित संबंध
अयोगः
पुं*
 - -
"विधुर, अनुपस्थित प्रेमी या पति"
अयोगः
पुं*
 - -
हथौड़ा
अयोगः
पुं*
 - -
अरुचि
अयोगः
पुं*
 - न+युज्+घञ्
योगाभ्यास से विचलन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಥಿವಾರಾದಿಗಳ ಕೆಟ್ಟಯೋಗ
निष्पत्तिः - > अप्राशस्त्ये न० त० ।
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಧುರ
विस्तारः - > "अयोगो विधुरोऽपि च" - त्रिकाण्ड० ।
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರುಚಿ /ಅಪ್ರೀತಿ
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಿಗೆ
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಯೋಗ
अयोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ
अयोग
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ
विस्तारः - > "अयोगः कठोनोद्यमे । विश्लेषे विधुरे कूटे" - हेम० ।
L R Vaidya
English
ayoga {% m. %} 1. Separation, disjunction
2. a widower
3. unfitness, unsuitableness
4. dislike
5. an iron hammer.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. अयोग 9. Zerstreutheit, Āpast.
3. अयोग Adj. auf Eisen bezüglich, Damayantīk. 124.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khregs
अयोग (?)
Mahabharata
English
Ayoga (pl. ºāḥ), a caste: XII, 297, 10869 (among the castes who spring from the original four castes by intermixture).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अयोगः,
पुं,
 (युज् + घञ्, नञ्समासः ।) विश्लेषः ।विधुरः । कूटः । कठिनोद्यमः । इति मेदिनी ॥
वमनविरेचनादीनां प्रतिलोमप्रवृत्तिरल्पप्रवृ-त्तिर्व्वा । यथा, --“योगः सम्यक्प्रवृत्तिः स्यादतियोगोऽतिवर्त्तनं ।अयोगः प्रातिलोम्येन न चाल्पं वा प्रवर्त्तनं” ॥
इति वैद्यकं ॥
(“तत्रासात्म्येन्द्रियार्थसंयोगो-ऽयोगातियोगमिथ्यायोगादियुक्ता रूपरसादयः” ॥
इति माधवकरकृतरोगविनिश्चयग्रन्थे विजय-रक्षितः ॥
“त्रीण्यायतनानीति अर्थानां कर्म्मणः कालस्यचातियोगायोगमिथ्यायोगाः तत्रातिप्रभावतांदृश्यानामतिमात्रं दर्शनमतियोगः ॥
सर्व्वशो-ऽदर्शनमयोगः अतिसूक्ष्मातिश्लिष्टातिविप्रकृष्ट-रौद्रभैरवाद्भुतद्विष्टबीभत्सविकृतादिरूपदर्शनं ।मिथ्यायोगः” ॥
इति चरकः ॥
) योगो ध्यानंतदभावः । योगो भेषजं तदभावश्च ॥
(विच्छेदः ।मिथः संरूढगाढानुरागयोर्नायकनायिकयोर्गुरु-जनपराधीनतया दैवगत्या वा विप्रकर्षादन्योन्याद-र्शनरूपदशाविशेषः, यदुक्तं दशरूपादर्शे ।“तत्रायोगोऽनुरागेऽपि नवयोरेकचित्तयोः ।पारतन्त्र्येण दैवाद्वा विप्रकर्षादसङ्गमः” ॥
अयञ्च पूर्व्वराग इत्युच्यते । यदुक्तं दर्पणकारैः ।“श्रवणाद्दर्शनाद्वापि मिथः संरूढरागयोः ।दशाविशेषो योऽप्राप्तौ पूर्व्वरागः स उच्यते” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अयोग
पु०
 युज्--घञ् अभावे
न०
 त० । १ योगाभावे, अप्रा-शस्त्ये
न०
 त० । ज्योतिषोक्ते तिथिवारादीनां दुष्टे २ योगे“अयोगः सिद्धियोगश्च द्वावेतौ भवतोयदि । अयोगोहन्यतेतत्र सिद्धियोगः प्रवर्त्तते” इति राजमा० । “अयोगे सुयोगोऽपि चेत् स्यात्तदानीमयोगं निहत्यैव सिद्धिं तनोति ।परे लग्नशुद्ध्या कुयोगादिनाशं दिनार्द्धोत्तर विष्टि--पूर्व्वञ्चशस्तम्” “यत्र लग्नं विना” किञ्चित् क्रियते शुभसंज्ञकम्तत्र तेषामयोगानां प्रभावाज्जायते फलम्” इति च मुहू०चि० ।
न०
 ब० । ३ विधुरे, ४ कूटे, ५ कठिनोदये सुश्रुतोक्तेवमनापशमनीये ६ रोगभेदे च । “यत्राध्मानं हृदयग्रहस्तृष्णामर्च्छा दाहश्च भवति तमयोगमित्याचक्षते तमाशु वमये-दिति” । “अयोगाहास्तु वक्ष्यामि व्यापदः सचिकित्सिताः ।अनुष्णोऽल्पौषधी हीनो वस्तिनति प्रयोजितः विष्टम्भा-नशूलैशृ तमयोगं प्रचक्षते इति च सुश्रुतः ।
Capeller
German
अयोग
m.
 Trennung, Unangemessenheit,
Unmöglichkeit. vgl. योगायोग.
Burnouf
French
अयोग अयोग
m.
 absence d'union, séparation.
Homme veuf,
éloigné de sa femme ou de son amante.
Effort.
(अयस्-गम्)
Marteau.
अयोगतस् adv. sans l'union mystique appelée योग।