| YouTube Channel

अभ्युपायः (abhyupAyaH)

 
Apte
English
अभ्युपायः [abhyupāyḥ], 1 A promise, an engagement, agreement.
A means, an expedient, remedy
अस्मिन्सुराणां विजया- भ्युपाये
Ku.*
 3.19
यैरभ्युपायैरेनांसि मानवो व्यपकर्षति
Ms.*
 11.21.
Apte 1890
English
अभ्युपायः 1 A promise, an engagement, agreement.
2 A means, an expedient, remedy
अस्मिन्सुराणां विजयाभ्युपाये Ku. 3. 19.
Apte Hindi
Hindi
अभ्युपायः
पुं*
 - अभि+उप्+इ+अच्
"प्रतिज्ञा, वादा, इकरार"
अभ्युपायः
पुं*
 - अभि+उप्+इ+अच्
"साधन, युक्ति, उपचार"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अभ्युपायते अनेन । अभि+उप+अय(गतौ)+घञ्(करणे) । ‘हलश्च’ ३.३.१२१। १.युक्तिः, अधिकोपायः। ‘तस्मिन् सुराणां विजयाभ्युपाये तवैव नामास्त्रगतिः’ कुमा०३.१९। २.भावे घञ् । ‘भावे’ ३.३.१८। अङ्गीकारः, स्वीकारः। ‘संविदागूः प्रतिज्ञाऽऽस्थाऽप्यभ्युपायः प्रतिश्रवः’ वैज०।* ३.कौशलम् । ‘अनेकैरभ्युपायैस्ते जिघांसन्ति स्म पाण्डवान्’ महाभा०।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभ्युपायः,
पुं,
 (अभि + उप + इण + भावे अच् ।)अङ्गीकारः । स्वीकारः । इति हेमचन्द्रः ॥
उपायः ।यथा । “तत्स्वीकृतिव्यतिकरे क इहाभ्युपायः” ।इति काव्यप्रकाशः ॥
(कौशलं ।“अनेकैरभ्युपायैस्ते जिघांसन्ति स्म पाण्डवान्” ।“निपुणेनाभ्युपायेन नगरं वारणावतं” ।“निपुणेनाभ्युपायेन यद्ब्रवीमि तथा कुरु” ॥
इति महाभारते ।)