| YouTube Channel

अभ्यधिक (abhyadhika)

 
शब्दसागरः
English
अभ्यधिक
mfn.
(-कः-का-कं) Exceeding, surpassing (in number, power, or
kind, &c.)
E.
अभि, and अधिक more.
Capeller Eng
English
अभ्यधिक
a.
excessive, eminent
superior to
greater,
stronger, more, dearer than or by (abl. ,
instr.
, or —°)
excellent,
extraordinary.
n.
adv.
extraordinarily, very much.
Yates
English
अभ्य_धिक (कः-का-कं)
a. More, ex-
ceeding, surpassing.
Spoken Sanskrit
English
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
more excellent than
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
extraordinary
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
surpassing
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
having more authority or power than
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
exceeding the common measure
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
more than
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
pre-eminent
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
augmented by
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
superior to
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
exceptional
अभ्यधिक abhyadhika
adj.
superior
Wilson
English
अभ्यधिक
mfn.
(-कः-का-क्रं) Exceeding, surpassing (in number,
power, or kind, &c.)
E.
अभि, and अधिक more.
Apte
English
अभ्यधिक [abhyadhika],
a.
More than, exceeding, beyond
सद्यः- प्रसूताप्रियापीतादभ्यधिकम्
U.*
4.1 remaining after
&c.
Pt.
Surpassing, more than in quality or quantity, higher, greater
एष चाभ्यधिको$स्माकं गुणः Rām.
त्वत्सगो$स्त्यभ्यधिकः कुतो$न्यः
Bg.*
11.43
M.*
3.3.
Ms.*
7. 177
Y.*
2.295
sometimes with
abl.
or
instr.
धान्यं दशभ्यः कुम्भेभ्यो हरतो$भ्यधिकं वधः
Ms.*
8.32, 322
Y.*
2. 27. प्रभुः क्षमावान् वीरश्च दाता चाभ्यधिको नृपैः
Nala.*
21.13.
More than ordinary, extraordinary, pre-eminent
कृष्णाङ्घ्रिरेण्वभ्यधिकाभ्यनेत्री
Bhāg.*
1.19.6. पञ्चाभ्यधिकः शरोभव
Ś.*
6.3. -कम्
adv.
Very much, exceedingly.
Apte 1890
English
अभ्यधिक a. 1 More than, exceeding, beyond
सद्यः प्रसूताप्रियापीतादभ्यधिकं U. 4. 1 remaining after &c. Pt. 2.
2 Surpassing, more than in quality or quantity, higher, greater
एष चाभ्यधिकोऽस्माकं गुणः Rām.
त्वत्समोस्त्यभ्यधिकः कुतोन्यः Bg. 11. 43
M. 3. 3, Ms. 7. 177
Y. 2. 295
sometimes with abl. or instr.
धान्यं दशभ्यः कुंभेभ्यो हरतोऽभ्यधिकं वधः Ms. 8. 320, 322
Y. 2. 27
प्रभुः क्षमावान् वीरश्च दाता चाभ्यधिको नृपैः Nala. 21. 13.
3 More than ordinary, extraordinary, preeminent
भव पंचाभ्यधिकः Ś. 6. 2.
कं adv. Very much, exceedingly.
Monier Williams Cologne
English
अभ्य्-अधिक mf(आ)n. surpassing (in number, power, kind),
R.
exceeding the common measure, pre-eminent, extraordinary,
MBh.
&c.
superior to, more excellent than, having more authority or power than, more than (abl. or instr. or in comp. ),
MBh.
&c.
augmented by (abl. [VarBṛS. ] or instr. or in comp. )
Monier Williams 1872
English
अभ्यधिक अभ्य्-अधिक, अस्, आ, अम्, surpassing
(in number, power, kind)
exceeding the common
measure, excellent
pre-eminent, extraordinary
su-
perior, more excellent, having more authority or
power
(अम्), ind. exceedingly.
Macdonell
English
अभ्यधिक abhi‿adhika,
a.
superfluous, additional
🞄better, superior
greater, stronger, 🞄exceeding, more by (in. , ab., —°)
dearer than 🞄(—°)
excellent, extraordinary: -m, ad. highly, 🞄very, extraordinarily
-adhyayana,
n.
study 🞄at a place (—°).
Goldstucker
English
अभ्यधिक Tatpur. m. f. n. (-कः-का-कम्)
^1 Preeminent, ex-
cellent, excessive, very much
e. g. Mahābh. Anuśās.: स्त्रि-
यास्त्वभ्यधिकः स्नेहो तथा पुरुषस्य वै
or Bharata: अलं-
कारस्वभावज्ञैर्ज्ञेया भावरसाश्रयाः यौवनेऽभ्यधिकाः स्त्रीणां
विकारा वक्त्रगात्रजाः
or Daśakumārach.: अभ्यधिकबलेन
विद्विषा महति संपराये भिन्नमर्मा सिंहवर्मा बलादगृह्यत
or
Bhaṭṭik.: मात्रातिमात्रं शुभयैव बुद्ध्या चिरं सुधीरभ्यधिकं
(adverb.) समाधात्.
^2 Exceeding (a given quantity &c.),
going beyond (a certain limit)
e. g. Kumārila on a Mānava
Kalpa S.: कतिपयतृणैरभ्यधिकं मुष्टिं लुनाति
or Mādh.
Jaim.nyāy.: चतुर्विंशतिपरमाः सत्त्रमासीरन्निति वचनादभ्य-
धिकानां तत्राधिकारः &c.
or Bhaṭṭik.: कृत्वा कर्म यथा-
दिष्टं पूर्वकार्याविरोधि यः करोत्यभ्यधिकं कृत्यं (a business
besides) तमाहुर्दूतमुत्तमम्.
^3 Superior than, more excel-
lent, mightier than, greater than, more than (either with
the ellipsis of the object of comparison or with the latter
added in the fifth case)
e. g. Manu: सर्वोपायैस्तथा कुर्यान्नी-
तिज्ञः पृथिवीपतिः यथास्याभ्यधिका स्युर्मित्रोदासीनश-
त्रवः
or Mahābh. Vanap.: वयं पुनः सप्तदशेषु कृष्णे कुलेषु
सर्वेऽनवमेषु जाताः षड्भ्यो गुणेभ्योऽभ्यधिका विहीनान्मन्या-
महे द्रौपदि पाण्डपुत्रान् (where the ablative ष° गु° is not
the object of comparison, but expresses the reason
Nīlak.
(who reads ऽप्यधिकाः): षड्भ्यो गुणेभ्यः ल्यब्लोपे पञ्चमी
षड्गुणान्प्राप्य पाण्डवेभ्योऽप्यधिकाः
Chaturbhujam.: अत एव
वयमप्यधिकाः षड्भ्यो गुणेभ्यः संधिविग्रहयानासनद्वैधसंश्रये-
भ्यो हेतुभ्यः)
or Bhaṭṭik.: रामे तु राजन्विपरीतमेतत्पश्यामि
तेनाभ्यधिकं विपक्षम्
with a noun in the abl.: e. g. Yājnav.:
आगमोऽभ्यधिको भोगाद्विना पूर्वक्रमागतात्
or Sūryasiddh.:
वृषे सप्तदशे भागे यस्य याम्योऽशंकद्वयात् विक्षेपोऽभ्यधिको
भिन्द्याद्रोहिण्याः शकटं तु सः
or सूर्यादभ्यधिकाः पश्चादस्तं
जीवकुजार्कजाः ऊनाः प्रागुदयं यान्ति शक्रज्ञौ वक्रिणौ तथा.
E. अभि and अधिक.
Benfey
English
अभ्यधिक अभ्यधिक, i. e. अभि-अ-
धिक,
adj.
, Exceeding, preeminent,
Rām. 5, 82, 13. Superior, Daśak. in Chr.
201, 2. Acc. कम्, adv. Exceedingly,
Rām. 5, 73, 59.
Apte Hindi
Hindi
अभ्यधिक
वि* प्रा*स* - -
अपेक्षाकृत अधिक
अभ्यधिक
वि* प्रा*स* - -
"बढ़ चढ़कर, गुणा या परिमाण में अपेक्षाकृत अधिक, अधिक ऊँचा, अधिक बड़ा"
अभ्यधिक
वि* प्रा*स* - -
"सामान्य से अधिक, असाधारण, प्रमुख"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभ्यधिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾದ /ಅಚಶ್ಯಕತೆಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾದ
व्युत्पत्तिः - > अभितोऽधिकः
प्रयोगाः - > "सद्यः प्रसूतप्रियापीतादभ्यधिकम्"
उल्लेखाः - > उ० रा० ४-१
अभ्यधिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ /ಬಹಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ
प्रयोगाः - > "न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः"
उल्लेखाः - > गीता० ११-४३
अभ्यधिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸಾಧಾರಣವಾದ /ಲೋಕೋತ್ತರವಾದ
अभ्यधिक
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಅಧಿಕವಾಗಿ /ಹೆಚ್ಚಾಗಿ
L R Vaidya
English
aByaDika {% a. (f. का) %} 1. Pre-eminent, extraordinary, e.g. यौवनेऽभ्यधिकाः स्त्रीणां विकारा वक्त्रगात्रजाः
2. more than, exceeding (either in quantity or quality), e.g. धान्यं दशभ्यः कुम्भेभ्यो हरतोऽभ्यधिकं वधः (in quantity), त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः (in quality).
Bopp
Latin
अभ्यधिक (ab अधि praef. अभि s. क) superior. N. 21. 14.
BR. 1. 8. v. अधिक.
Lanman
English
abhy-adhika, a. additional
more.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lhag pa
१) अतिरेक २) अथि ° ३) अधिक ४) अभ्यधिक ५) उत्तर ६) बुध ७) बुधवार ८) विशेष ९) विष्ट १०) सार
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभ्यधिक
त्रि०
भृशमधिकः प्रा० स० उत्कृष्टतमे “अयं वै नःश्रेष्ठ” इति वृ० उ० भाष्ये श्रेष्ठः प्रशस्मतमः अध्यधिकैतिव्याख्यानात् तथात्वम् “न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोन्यः”गीता अधिकपरिमाणे “धान्यं दशभ्यः कुम्भेभ्योहर-तोऽभ्यधिकं वधः” “तथा धरिम (पल) मेयानां शताद-भ्याधिके बधः” इति “पञ्चपलतस्त्वभ्यधिके हस्त-च्छेदनमिष्यते” इति मनुः
Capeller
German
अभ्यधिक überschüssig, überlegen
größer,
stärker, mehr um (Abl., Instr. oder
°—)
mehr wert, lieber als (—°)
vorzüglich,
außerordentlich.
n.
adv.
अभ्यधिक l. Abl., Instr. o. —° (st. °—.
Burnouf
French
अभ्यधिक अभ्यधिक a. (अधिक) supérieur.
Stchoupak
French
अभ्य्-अधिक-
a. qui surpasse, qui est en sus
prééminent, qui vaut
plus, supérieur à (abl. instr.)
-अम् extrêmement.